ಮಮ me (what you have done for me), ಸಂಶ್ರವಮ್ the promise, ಸಂಶ್ರುತ್ಯ having promised, ಪಾಪಂ ಕೃತ್ವಾ ಇವ as if you have committed a sin done a sinful act, ಸನ್ನಃ a dejected man, ಕ್ಷಿತಿತಲೇ on the ground (floor), ಶೇಷೇ lying down, ಇದಮ್ this, ಕಿಮ್ what, ತ್ವಮ್ you, ಸ್ಥಿತ್ಯಾಮ್ status, ಸ್ಥಾತುಮ್ to remain, ಅರ್ಹಸಿ you are worthy of.

ರಾಜನ್ O king, ಜಗತೀಪತಿಃ lord of the earth, ಶೈಬ್ಯಃ Saibya, ಶ್ಯೇನಾಯ ಪಕ್ಷಿಣೇ to a hawk, a bird, ಸ್ವಾಮ್ his own, ತನುಮ್ body, ಸಂಶ್ರುತ್ಯ having promised, ಉತ್ತಮಾಮ್ highest, ಗತಿಮ್ state, ಜಗಾಮ attained.

ಸರಿತಾಂ ಪತಿಃ ತು as regards the lord of rivers (ocean), ಸತ್ಯಮ್ ಅನ್ವಿತ: who follows the truth, ಸ್ವಲ್ಪಾಮ್ very little, ಮರ್ಯಾದಾಮ್ as boundary, ಸ್ವಾಮ್ his own, ವೇಲಾಮ್ shore, ಸಮಯೇ when time
comes, ಸತ್ಯಾನುರೋಧಾತ್ in obedience to truth, ನಾತಿವರ್ತತೇ does not trangress.

ಸತ್ತಮ O excellent one, ಮತಿಃ your mind, ಧರ್ಮೇ in righteousness, ಧೃತಾ ಯದಿ if fixed firmly, ಸತ್ಯಮ್ truth, ಸಮನುವರ್ತಸ್ವ follow it , ಮೇ my, ವರಃ boon, ಸಫಲಃ ಅಸ್ತು may be fulfilled, ವರದಃ ಅಸಿ ಹಿ you are the bestower of boons indeed.

ಆರ್ಯ O noble one, ತ್ವಮ್ you, ಮಮ my, ಇಮಮ್ this, ಸಮಯಮ್ agreement, ನ ಕರಿಷ್ಯಸಿ ಯದಿ if you do not fulfil, ಪರಿತ್ಯಕ್ತಾ abandoned (by you), ತೇ ಅಗ್ರತಃ in your presence, ಜೀವಿತಮ್ my life, ಪರಿತ್ಯಕ್ಷ್ಯಾಮಿ will discard.

ಸಃ Dasaratha, ಯುಗಚಕ್ರಾನ್ತರಮ್ between the wheels and the yoke, ಪರಿಸ್ಪನ್ದನ್ restlessly moving, ಧುರ್ಯಃ ಯಥಾ like a beast of burden (bullock), ಉದ್ಭ್ರಾನ್ತಹೃದಯಃ with heart beating wildly, ವಿವರ್ಣವದನಃ ಚಾಪಿ with a pale face too, ಅಭವತ್ remained.

ಪಾಪೇ! O wicked woman, ಅಗ್ನೌ at the sacred fire, ಮನ್ತ್ರಕೃತಃ amid chantings of mantras, ತೇ your, ಯಃ ಪಾಣಿಃ which hand, ಮಯಾ by me, ಧೃತಃ was held, ತಮ್ that one, ಸ್ವಜಮ್ begotten by me, ತವ ಪುತ್ರಂ ಚೈವ your son also, ತ್ವಯಾ ಸಹ along with you, ತ್ಯಜಾಮಿ disown.

ತದರ್ಥಮ್ for that purpose, ಉಪಕಲ್ಪಿತೈಃ arranged, ರಾಮಾಭಿಷೇಕಸಮ್ಭಾರೈಃ all preparations for Rama's consecration, ಮೃತಸ್ಯ of the dead, ಮೇ to me, ರಾಮಃ Rama, ಸಲಿಲಕ್ರಿಯಾಮ್ the funeal rites it offering water to the dead, ಕಾರಯಿತವ್ಯಃ should be done.

ಪೂರ್ವಮ್ formerly, ತಥಾಸುಖಮ್ enjoying such happiness, ಜನಮ್ people, ದೃಷ್ಟ್ವಾ having seen, ಪುನಃ again, ಹತಹರ್ಷಮ್ bereft of cheerfulness, ನಿರಾನನ್ದಮ್ devoid of happiness, ಅವಾಙ್ಮುಖಮ್ with downcast faces, ದ್ರಷ್ಟುಮ್ to see, ಅಹಮ್ I, ನ ಶಕ್ನೋಮಿ ಚ not able.

ತತಃ after that, ಪಾಪಸಮಾಚಾರಾ of sinful conduct, ವಾಕ್ಯಜ್ಞಾ skilful in words, ಕೈಕೇಯೀ Kaikeyi, ರೋಷಮೂರ್ಛಿತಾ rendered senseless by wrath, ಪುನಃ again, ಪಾರ್ಥಿವಮ್ to the king, ಪರುಷಮ್ in harsh, ವಾಕ್ಯಮ್ words, ಉವಾಚ said.

ಮಮ ಸುತಮ್ my son, ರಾಜ್ಯೇ in the kingdom, ಸ್ಥಾಪ್ಯ having installed, ರಾಮಮ್ Rama, ವನೇಚರಮ್ a forestor, ಕೃತ್ವಾ having made, ಮಾಮ್ me, ನಿಃಸಪತ್ನಾಮ್ devoid of rivals, ಕೃತ್ವಾ having made, ಕೃತಕೃತ್ಯಃ ಭವಿಷ್ಯಸಿ you will have fulfilled your duty.

ಧರ್ಮಬನ್ಧೇನ by bond of righteousness, ಬದ್ಧಃ ಅಸ್ಮಿ I am bound, ಮಮ ಚೇತನಾ ಚ my intellect, ನಷ್ಟಾ is destroyed, ಧಾರ್ಮಿಕಮ್ virtuous, ಜ್ಯೇಷ್ಠಮ್ eldest, ಪ್ರಿಯಮ್ beloved, ಪುತ್ರಮ್ son, ರಾಮಮ್ Rama, ದ್ರಷ್ಟುಮ್ to see, ಇಚ್ಛಾಮಿ wish.

ಸಿಕ್ತಸಮ್ಮಾರ್ಜಿತಪಥಾಮ್ streets swept and sprinkled with water, ಪತಾಕೋತ್ತಮಭೂಷಿತಾಮ್ decorated with excellent flags, ವಿಚಿತ್ರಕುಸುಮಾಕೀರ್ಣಾಮ್ strewn with flowers of variegated colours, ನಾನಾಸ್ರಗ್ಭಿ: with various flower garlands, ವಿರಾಜಿತಾಮ್ shining with, ಸಂಹೃಷ್ಟಮನುಜೋಪೇತಾಮ್ filled with people who were rejoicing, ಸಮೃದ್ಧವಿಪಣಾಪಣಾಮ್ stalls and markets abundantly filled with merchandise, ಮಹೋತ್ಸವಸಮಾಕೀರ್ಣಾಮ್ full of great festivities, ರಾಘವಾರ್ಥೇ for the sake of the scion of the Raghus (Rama), ಸಮುತ್ಸುಕಾಮ್ curious, ಸರ್ವತಃ everywhere, ಚನ್ದನಾಗುರುಧೂಪೈಃ with sandal, and incense, ಪ್ರತಿಧೂಪಿತಾಮ್ made fragrant, ಪುರನ್ದರಪುರೋಪಮಾಮ್ resembling Amaravati, the abode of Indra, ತಾಂ ಪುರೀಮ್ that city, ಸಮತಿಕ್ರಮ್ಯ having covered some distance (by walk ), ನಾನಾದ್ವಿಜಗಣಾಯುತಮ್ with many brahmins, ಪೌರಜಾನಪದಾಕೀರ್ಣಮ್ thronged with citizens and villagers, ಬ್ರಾಹ್ಮಣೈಃ with brahmins, ಉಪಶೋಭಿತಮ್ graced by, ಯಜ್ಞವಿದ್ಭಿಃ conversant with sacrificial rituals, ಸದಸ್ಯೈಃ with priests, ಪರಮದ್ವಿಜೈಃ with eminent brahmins, ಸಮ್ಪೂರ್ಣಮ್ filled with, ಅನ್ತಃಪುರಶ್ರೇಷ್ಠಮ್ the best of inner apartments, ದದರ್ಶ beheld.

ಸಃ ತು as for him (Vasistha), ಮನುಜಸಿಂಹಸ್ಯ a lion among men (Dasaratha's), ದ್ವಾರೇ at the
entrance, ವಿನಿಷ್ಕ್ರಾನ್ತಮ್ coming out, ಸಚಿವಮ್ minister, ಪ್ರಿಯದರ್ಶನಮ್ handsome, ಸುಮನ್ತ್ರಂ ನಾಮ by name Sumantra, ಸಾರಥಿಮ್ charioteer, ಅಪಶ್ಯತ್ saw.

ಇಮೇ these, ಗಙ್ಗೋದಕಘಟಾಃ pots filled with waters of the Ganges, ಸಾಗರೇಭ್ಯಃ ಚ from the seas, ಕಾಞ್ಚನಾ gold vessels, ಔದುಮ್ಬರಮ್ made from udumbara wood, ಭದ್ರಪೀಠಮ್ auspicious seat, ಅಭಿಷೇಕಾರ್ಥಮ್ for the installation ceremony, ಆಗತಮ್ has come, ಸರ್ವಬೀಜಾನಿ all kinds of seeds, ಗನ್ಧಾಃ perfumes, ವಿವಿಧಾನಿ different, ರತ್ನಾನಿ ಚ precious stones, ಕ್ಷೌದ್ರಮ್ honey, ದಧಿ curd, ಘೃತಮ್ ghee, ಲಾಜಾಃ puffed grains, ದರ್ಭಾಃ kusha grass (special grass used for offering at the time of rituals), ಸುಮನಸಃ flowers, ಪಯಃ milk, ರುಚಿರಾಃ beautiful, ಅಷ್ಟೌ eight, ಕನ್ಯಾಃ girls, ಮತ್ತಃ intoxicated with ichor, ವಾರಣಃ elephant, ಚತುರಶ್ವಃ yoked with four horses, ಶ್ರೀಮಾನ್ dignified, ರಥಃ chariot, ನಿಸ್ತ್ರಿಂಶಃ sword, ಉತ್ತಮಮ್ elegant, ಧನುಃ bow, ನರಸಂಯುಕ್ತಮ್ accompanied by bearers, ವಾಹನಮ್ vehicle (palanquin), ಶಶಿಸನ್ನಿಭಮ್ resembling fullmoon, ಛತ್ರಂ ಚ umbrella also, ಶ್ವೇತೇ white, ವಾಲವ್ಯಜನೇ fans made of Yak's tails, ಹಿರಣ್ಮಯಃ golden, ಭೃಙ್ಗಾರುಃ vessel, ಹೇಮದಾಮ(ಪಿನದ್ಧಃ) ನಿಬದ್ಧಃ tied with golden ropes, ಕಕುದ್ಮಾನ್ humped, ಪಾಣ್ಡುರಃ pale-coloured, ವೃಷಃ bull, ಕೇಶರೀ lion, ಚತುರ್ದ್ರಷ್ಟ್ರಃ having four large teeth, ಮಹಾಬಲಃ mighty, ಹರಿಶ್ರೇಷ್ಠಃ excellent horse, ಸಿಂಹಾಸನಮ್ throne, ವ್ಯಾಘ್ರತನುಃ tiger skin, ಸಮಿದ್ಧಃ firewood, ಹುತಾಶನಃ fire, ಸರ್ವವಾದಿತ್ರಸಙ್ಘಾ: ಚ all kinds of musical instruments also, ವೇಶ್ಯಾಃ courtesans, ಅಲಙ್ಕೃತಾಃ well-decorated, ಸ್ತ್ರಿಯಃ women, ಆಚಾರ್ಯಾಃ preceptors, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಃ brahmins, ಗಾವಃ cows, ಪುಣ್ಯಾಃ sacred, ಮೃಗಪಕ್ಷಿಣಃ animals, birds, ಪೌರಜಾನಪದಶ್ರೇಷ್ಠಾಃ eminent citizens and villagers, ನೈಗಮಾಃ ಚ ಗಣೈಃ ಸಹ with groups of merchants, ಏತೇ all of them, ಪ್ರಿಯಂವದಾಃ speaking pleasant words, ನೀಯಮಾನಾಃ being brought, ಬಹವಃ many, ಅನ್ಯೇ ಚ others, ಪಾರ್ಥಿವೈಃ ಸಹ along with kings, ರಾಮಸ್ಯ Rama's, ಅಭಿಷೇಕಾಯ for coronation, ತಿಷ್ಠನ್ತಿ stand.

ಸೂತಪುತ್ರಃ charioteer Sumantra, ತಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ of that great Vasistha, ಇತಿ in this way, ವಚಃ words, ಶ್ರುತ್ವಾ having heard, ನೃಪತಿಶಾರ್ದೂಲಮ್ tiger among kings, ಸ್ತುವನ್ while praising, ನಿವೇಶನಮ್ palace, ಪ್ರವಿವೇಶ entered.

ಸಃ he, ರಾಜ್ಞಃ of the king, ಸಮೀಪಸ್ಥಃ being near, ತಾಮ್ that particular, ಅವಸ್ಥಾಮ್ state of mind, ಅಜಜ್ಞಿವಾನ್ was unaware, ಪರಮತುಷ್ಟಾಭಿಃ with highly pleasing, ವಾಗ್ಭಿ: words, ಅಭಿಷ್ಟೋತುಮ್ to praise, ಪ್ರಚಕ್ರಮೇ commenced.

ಸ್ವತಃ inherently, ಆನನ್ದಘನಃ full of delight, ತೇಜಸ್ವೀ mighty, ಸಾಗರಃ ocean, ಭಾಸ್ಕರೋದಯೇ at sunrise, ಯಥಾ just as that, ನನ್ದತಿ rejoices, ತಥಾ in that way, ಪ್ರೀತೇನ pleased, ಮನಸಾ mind, ಪ್ರೀತಃ became delighted.

ಸಹಾಙ್ಗವಿದ್ಯಾಃ together with the knowledge of Vedangas, ವೇದಾಃ Vedas, ಆತ್ಮಭುವಮ್ self-born, ವಿಭುಮ್ lord, ಬ್ರಹ್ಮಾಣಮ್ Brahma, ಯಥಾ as, ಬೋಧಯನ್ತಿ awakening, ತಥಾ so, ಅಹಮ್ I, ಅದ್ಯ now, ತ್ವಾಮ್ you, ಬೋಧಯಾಮಿ rousing.

ಮಹಾರಾಜ O maharaja, ಕೃತಕೌತುಕಮಙ್ಗಲಃ clad in auspicious robes befitting the festivity, ವಪುಷಾ in body, ವಿರಾಜಮಾನಃ shining, ಮೇರೋಃ mount Meru, ದಿವಾಕರಃ ಇವ like the Sun, ಆಶು immediately, ಉತ್ತಿಷ್ಠ get up.

ನೃಪಶಾರ್ದೂಲ! a tiger among kings, ಭಗವತೀ holy, ರಾತ್ರಿಃ night, ಗತಾ passed, ತವ your, ಇದಮ್ this, ಕೃತಕೃತ್ಯಮ್ tasks accomplished, ಬುದ್ಧ್ಯಸ್ವ get enlightened, ಅನನ್ತರಮ್ thereafter, ಕಾರ್ಯಮ್
installation ceremony, ಕುರು perform, ರಾಮಸ್ಯ Rama's, ಸಮಗ್ರಮ್ cimplete, ಅಭಿಷೇಚನಮ್ preparations for coronation, ಉದತಿಷ್ಠತ are ready.

ರಾಜನ್ O king! ರಾಘವಸ್ಯ Rama's, ಅಭಿಷೇಚನಮ್ coronation, ಕ್ಷಿಪ್ರಮ್ promptly, ಆಜ್ಞಾಪ್ಯತಾಮ್ be ordered, ಅಪಾಲಾಃ without keeper, ಪಶವಃ cattle, ಯಥಾ as, ಅನಾಯಕಾ without commander, ಸೇನಾ
army, ಯಥಾ as, ಚನ್ದ್ರಂ ವಿನಾ without moon, ರಾತ್ರಿಃ night, ಯಥಾ as, ವೃಷಂ ವಿನಾ without a bull, ಗಾವಃ cows, ಯಥಾ as, ಯತ್ರ where, ರಾಜಾ king, ನ ದೃಶ್ಯತೇ is not seen, ರಾಷ್ಟ್ರಮ್ kingdom, ಏವಮ್ just like that, ಭವಿತಾ ಹಿ will become.

ಧಾರ್ಮಿಕಃ virtuous, ಶ್ರೀಮಾನ್ glorious, ಸಃ ರಾಜಾ that king, ಸುತಂ ಪ್ರತಿ about his son, ಸನ್ನಹರ್ಷಃ cheerless, ಶೋಕರಕ್ತೇಕ್ಷಣಃ eyes red with tears, ಉದ್ವೀಕ್ಷ್ಯ looking upwards, ತಂ ಸೂತಮ್ to that charioteer, ಉವಾಚ said, ವಾಕ್ಯೈಃ with words, ಮಮ my, ಮರ್ಮಾಣಿ vital parts of body, ಭೂಯಃ (ಏವ) still more, ನಿಕೃನ್ತಸಿ are piercing (causing excessive pain).

ಮಹೀಪತಿಃ lord of the earth (the king), ದೈನ್ಯಾತ್ due to the wretched conditon, ಸ್ವಯಮ್ personally, ವಕ್ತುಮ್ to speak out, ಯದಾ when, ನ ಶಶಾಕ was not able, ತದಾ then, ಮನ್ತ್ರಜ್ಞಾ ಕೈಕೇಯೀ Kaikeyi, ಸುಮನ್ತ್ರಮ್ to Sumantra, ಪ್ರತ್ಯುವಾಚ ಹ said in reply.

ತತ್ so, ಸೂತ O charioteer (Sumantra), ತ್ವರಿತಮ್ quickly, ಗಚ್ಛ go, ಯಶಸ್ವಿನಮ್ illustrious, ರಾಜಪುತ್ರಮ್ prince, ರಾಮಮ್ Rama, ಆನಯ bring, ತೇ to you, ಭದ್ರಮ್ gentle, ಅತ್ರ in this matter, ವಿಚಾರಣಾ hesitation, ನ ಕಾರ್ಯಾ need not be done.

ತಯಾ by her, ಚೋದಿತಃ urged, ಸುಮನ್ತ್ರಃ Sumantra, ಚಿನ್ತಯಾಮಾಸ thought over, ಧರ್ಮವಿತ್ a knower of righteousness, ರಾಮಃ Rama, ವ್ಯಕ್ತಮ್ definitely, ಅಭಿಷೇಕಾರ್ಥಮ್ for installation, ಇಹ here, ಆಯಾಸ್ಯತಿ he will come.

ಸುಮನ್ತ್ರಃ Sumantra, ಸಾಗರಹ್ರದಸಙ್ಕಾಶಾತ್ from a place which looked like deep waters of the sea, ಶುಭಾತ್ auspicious, ಅನ್ತಃಪುರಾತ್ inner apartment, ನಿಷ್ಕ್ರಮ್ಯ having departed, ಅಗ್ರತಃ ahead of him, ಜನಸಮ್ಬಾಧಮ್ thronged with people, ದ್ವಾರಮ್ gate, ದದರ್ಶ saw.