Sloka & Translation

[Ravana carries away Sita in his chariot-- she screams and wails aloud -- implores the animals, trees, mountains and rivers to tell Rama about her.]

సీతాయా వచనం శ్రుత్వా దశగ్రీవః ప్రతాపవామ్.

హస్తే హస్తం సమాహత్య చకార సుమహద్వపుః৷৷3.49.1৷৷


ప్రతాపవామ్ powerful, దశగ్రీవః ten-headed Ravana, సీతాయాః Sita's, వచనమ్ words, శ్రుత్వా having heard, హస్తే by the palm, హస్తమ్ palm, సమాహత్య striking, సుమహత్ very great, వపుః body, చకార assumed.

On hearing the Sita's words, the powerful Ravana struck his palms one over the other and assumed a huge form (original figure).
స మైథిలీం పునర్వాక్యం బభాషే చ తతో భృశమ్.

నోన్మత్తయా శ్రుతౌ మన్యే మమ వీర్యపరాక్రమౌ৷৷3.49.2৷৷


సః Ravana, మైథిలీమ్ Maithili, పునః again, వాక్యమ్ these words, భృశమ్ very much, బభాషే said, ఉన్మత్తయా by madness, మమ my, వీర్యపరాక్రమౌ strength and valour, న శ్రుతౌ not heard, మన్యే I suppose.

Ravana again said to that princess from Mithila, I suppose you are too insane to disregard my strength and valour.
ఉద్వహేయం భుజాభ్యాం తు మేదినీమమ్బరే స్థితః.

ఆపిబేయం సముద్రం చ హన్యాం మృత్యుం రణే స్థితః৷৷3.49.3৷৷


అమ్బరే in the sky, స్థితః standing, భుజాభ్యామ్ with my arms, మేదినీమ్ the earth, ఉద్వహేయమ్ lift, సముద్రం చ and oceans, ఆపిబేయమ్ can drink away, రణే in war, స్థితః standing, మృత్యుమ్ for death, హన్యామ్ can cause death.

Standing in the sky, I can lift the earth with my arms. I can drink the oceans. I can kill even the god of death in a combat.
అర్కం ఱున్ధ్యాం శరైస్తీక్ష్ణైర్విభిన్ద్యా హి మహీతలమ్.

కామరూపిణమున్మత్తే పశ్య మాం కామదం పతిమ్৷৷3.49.4৷৷


అర్కమ్ Sun, ఱున్ధ్యామ్ can obstruct, తీక్ష్ణైః with sharp, శరైః arrows, మహీతలమ్ earth, విభిన్ద్యామ్ I can shatter, ఉన్మత్తే O mad woman, కామదమ్ who can fulfil desires, పతిమ్ husband, కామరూపిణమ్ who can assume any form at will, మామ్ me, పశ్య see.

I can obstruct the Sun and shatter the earth with my sharp arrows. O mad woman! I am a husband who can fulfil your desires, and can assume any form at my own free will. Look at me.
ఏవముక్తవతస్తస్య సూర్యకల్పే శిఖిప్రభే.

క్రుద్ధస్య హరిపర్యన్తే రక్తే నేత్రే బభూవతుః৷৷3.49.5৷৷


ఏవమ్ in that manner, ఉక్తవతః as he spoke, క్రుద్ధస్య full of anger, తస్య his, సూర్యకల్పే almost like the Sun, శిఖిప్రభే radiance of flaming fire, హరిపర్యన్తే amber-coloured at the corners, నేత్రే eyes, రక్తే red, బభువతుః became.

As Ravana exploded in anger, his amber-coloured eyes turned red like the radiance of the flaming fire, and almost as bright as the Sun.
సద్యస్సౌమ్యం పరిత్యజ్య భిక్షురూపం స రావణః.

స్వం రూపం కాలరూపాభం భేజే వైశ్రవణానుజః৷৷3.49.6৷৷


వైశ్రవణానుజః younger brother of Kubera, సద్యః instantly, సౌమ్యమ్ gentle, భిక్షురూపమ్ form of a mendicant, పరిత్యజ్య shed, స్వమ్ his, కాలరూపాభమ్ the form of the god of death, రూపమ్ figure, భేజే assumed.

Ravana, brother of Kubera, shed the gentle figure of a mendicant and assumed the form of the god of death.
సంరక్తనయనశ్శ్రీమాంస్తప్తకాఞ్చనభూషణః.

క్రోధేన మహతావిష్టో నీలజీమూతసన్నిభః৷৷3.49.7৷৷

దశాస్యః కార్ముకీ బాణీ బభూవ క్షణదాచరః.


మహతా with intense, క్రోధేన with anger, ఆవిష్టః overcome, సంరక్తనయనః with reddened eyes, శ్రీమాన్ shining, తప్తకాఞ్చనభూషణః glittering golden ornaments, నీలజీమూతసన్నిభః looking like a dark cloud, దశాస్యః the ten-faced Ravana, కార్ముకీ with bow, బాణీ with arrows, క్షణదాచరః night-ranger, బభూవ became.

Overcome by intense anger, Ravana's eyes reddened. The night-ranger, stood armed with bow and arrows and shining with glittering gold ornaments, appeared like a black cloud.
స పరివ్రాజకచ్ఛద్మ మహాకాయో విహాయ తత్৷৷3.49.8৷৷

ప్రతిపద్య స్వకం రూపం రావణో రాక్షసాధిపః.

సంరక్తనయనః క్రోధాజ్జీమూతనిచయప్రభః৷৷3.49.9৷৷

రక్తామ్బరధరస్తస్థౌ స్త్రీరత్నం ప్రేక్ష్య మైథిలీమ్.


రాక్షసాధిపః chief of the demons, సః రావణః that Ravana, తత్ that, పరివ్రాజకచ్ఛద్మ figure of a mendicant, విహాయ shedding, స్వకమ్ his real, రూపమ్ form, ప్రతిపద్య assuming, క్రోధాత్ in anger, సంరక్త నయనః red eyes, జీమూతనిచయప్రభః radiating like layers of clouds, రక్తామ్బరధరః wearing red garments, స్త్రీరత్నమ్ gem of a woman, మైథిలీమ్ to Sita, ప్రేక్ష్య seeing, తస్థౌ stood in front.

Ravana, chief of the demons, shed the mendicant's form and assumed his real self. Clad in red garments, his eyes turned red in anger. Looking like layers of clouds, he stood in front of Sita, a gem among women.
స తామసితకేశాన్తాం భాస్కరస్య ప్రభామివ৷৷3.49.10৷৷

వసనాభరణోపేతాం మైథిలీం రావణోబ్రవీత్.


సః that, రావణః Ravana, అసితకేశాన్తామ్ a lady with shining black hair, భాస్కరస్య the Sun's, ప్రభామివ like the radiance, వసనాభరణోపేతామ్ robed in the best of clothes and ornaments, మైథిలీమ్ to SIta, అబ్రవీత్ said.

Ravana said to the princess from Mithila, whose black hair was shining, who was luminous like the Sun and was clad in the best of cothes and ornaments.
త్రిషు లోకేషు విఖ్యాతం యది భర్తారమిచ్ఛసి৷৷3.49.11৷৷

మామాశ్రయ వరారోహే తవాహం సదృశః పతిః.


వరారోహే O beautiful lady, త్రిషులోకేషు in the three worlds, విఖ్యాతమ్ famous, భర్తారమ్ husband, ఇచ్ఛసి you desire, యది so, మామ్ me, ఆశ్రయ take refuge in, అహమ్ I, తవ your, సదృశః fit, పతిః husband.

O beautiful lady ! if you desire a husband who is famous in the three worlds, take refuge in me. I am fit to be your husband.
మాం భజస్వ చిరాయ త్వమహం శ్లాఘ్యః ప్రియస్తవ৷৷3.49.12৷৷

నైవ చాహం క్వచిద్భద్రే కరిష్యే తవ విప్రియమ్.

త్యజ్యతాం మానుషే భావో మయి భావః ప్రణీయతామ్৷৷3.49.13৷৷


భద్రే O auspicious lady, చిరాయ for long, మామ్ me, భజస్వ accept, అహమ్ I am, తవ your, శ్లాఘ్యః praiseworthy, ప్రియః (పతిః) husband, అహమ్ I am, క్వచిత్ at any time, తవ your, విప్రియమ్ unpleasantness, న కరిష్యే చwill not cause, మానుషే mortal , భావః your attachment, త్యజ్యతామ్ abandon, మయి in me, భావః inclination, ప్రణీయతామ్ diverted.

I am your praiseworthy husband. I will not cause any unpleasantness to you at any time. Abandon on your inclination towards, a (mere) mortal. Divert your love to me.
రాజ్యాచ్చ్యుతమసిద్ధార్థం రామం పరిమితాయుషమ్.

కైర్గుణైరనురక్తాసి మూఢే పణ్డితమానిని৷৷3.49.14৷৷

యః స్త్రియా వచనాద్రాజ్యం విహాయ ససుహృజ్జనమ్.

అస్మిన్వ్యాలానుచరితే వనే వసతి దుర్మతిః৷৷3.49.15৷৷


ముఢే O stupid woman!, పణ్డితమానిని you think you are wise, దుర్మతిః wicked, యః he, స్త్రియాః woman's, వచనాత్ word, ససుహృజ్జనమ్ including friends, రాజ్యమ్ kingdom, విహాయ after leaving, వ్యాలానుచరితే haunted by wild animals, అస్మిన్ in this, వనే in the forest, చరతి moves, రాజ్యాత్ from the kingdom, చ్యుతమ్ banished, అసిద్ధార్థమ్ who has not accomplished any objective, పరిమితాయుషమ్ of limited life, రామమ్ Rama, కైః by what, గుణైః virtues, అనురక్తా a attached, అసి are you.

O stupid woman! you think you are very wise. What is there in Rama so that you are attached to him ? He has left the kingdom and his kith and kin due to the words of a woman. He has not accomplished anything (in life). He has a limited life span and now lives in this forest haunted by wild animals.
ఇత్యుక్త్వా మైథిలీం వాక్యం ప్రియార్హాం ప్రియవాదినీమ్.

అభిగమ్య సుదుష్టాత్మా రాక్షసః కామమోహితః৷৷3.49.16৷৷

జగ్రాహ రావణస్సీతాం బుధః ఖే రోహిణీమివ.


సుదుష్టాత్మా evil-minded, కామమోహితః infatuated, రాక్షసః demon, రావణః Ravana, ప్రియార్హామ్ worthy of pity, ప్రియవాదినీమ్ speaks pleasing words, మైథిలీమ్ Maithili, ఇతి thus, ఉక్త్వా said, అభిగమ్య going towards, ఖే బుధః Mercury in the sky, రోహిణీమివ like Rohini, సీతామ్ Sita, జగ్రాహ caught hold of.

Just as Budha (planet Mercury) catches Rohini (a cluster of five stars) in the sky, the evil-minded, infatuated Ravana advanced towards the pitiable, pleasing Sita and caught hold of her.
వామేన సీతాం పద్మాక్షీం మూర్ధజేషు కరేణ సః৷৷3.49.17৷৷

ఊర్వోస్తు దక్షిణేనైవ పరిజగ్రాహ పాణినా.


సః that Ravana, పద్మాక్షీమ్ lotus-eyed, సీతామ్ Sita, వామేన కరేణ with his left hand, మూర్ధజేషు holding her hair, దక్షిణేన పాణినా with right hand, ఊర్వోః under her thighs, ప్రతిజగ్రాహ held her.

Ravana seized with his left hand the lotus-eyed Sita by the hair and lifted her by the thighs with his right hand.
తం దృష్ట్వా మృత్యుసఙ్కాశం తీక్ష్ణదంష్ట్రం మహాభుజమ్৷৷3.49.18৷৷

ప్రాద్రవన్గిరిసఙ్కాశం భయార్తా వనదేవతాః.


మృత్యుసఙ్కాశమ్ like the god of death, తీక్ష్ణదంష్ట్రమ్ with sharp teeth, మహాభుజమ్ mighty-armed, గిరిసఙ్కాశమ్ like a mountain, తమ్ him, దృష్ట్వా seeing, వనదేవతాః deities of the forest, భయార్తాః out of fear, ప్రాద్రవన్ fled.

The sylvan deities fled out of fear on seeing the dreadful appearance of Ravana who had sharp teeth and mighty arms. He looked like a mountain, a veritable god of death.
స చ మాయామయో దివ్యః ఖరయుక్తః ఖరస్వనః৷৷3.49.19৷৷

ప్రత్యదృశ్యత హేమాఙ్గో రావణస్య మహారథః.


మాయామయః illusive form, దివ్యః divine, ఖరయుక్తః harnessed by donkeys, ఖరస్వనః brayins of asses, హేమాఙ్గః golden-limbed, రావణస్య Ravana's, సః మహారథః that great chariot, ప్రత్యదృశ్యత apeared.

There arrived the great golden chariot of Ravana, illusive and wonderful, harnessed with donkeys and braying like donkeys.
తతస్తాం పరుషైర్వాక్యైర్భర్త్సయన్స మహాస్వనః৷৷3.49.20৷৷

అఙ్కేనాదాయ వైదేహీం రథమారోపయత్తదా.


తదా then, మహాస్వనః Ravana in a loud voice, సః he, తాం వైదేహీమ్ Vaidehi, పరుషైః with harsh, వాక్యైః words, భర్త్సయన్ reproaching, అఙ్కేన on his lap, ఆదాయ on lifting, రథమ్ chariot, ఆరోపయత్ placed.

Reproaching the princess from Videha loudly and harshly, Ravana took her on his lap and put her on the chariot.
సా గృహీతా విచుక్రోశ రావణేన యశస్స్వినీ৷৷3.49.21৷৷

రామేతి సీతా దుఃఖార్తా రామం దూరగతంవనే.


రావణేన by Ravana, గృహీతా seized, యశస్స్వినీ illustrious, సా సీతా that Sita, దుఃఖార్తా helpless in grief, వనే in the forset, దూరగతమ్ who was far away, రామమ్ Rama, రామ ఇతి saying, Alas Rama, విచుక్రోశ screamed aloud.

Seized by Ravana, illustrious Sita screamed aloud Alas, Rama. for one who was far away in the forest.
తామకామాం స కామార్తః పన్నగేన్ద్రవధూమివ৷৷3.49.22৷৷

వివేష్టమానామాదాయ ఉత్పపాతాథ రావణః.


అథ then, కామార్తః passionate, సః that, రావణః Ravana, అకామామ్ not willing, పన్నగేన్ద్రవధూమివ like a serpent queen, వివేష్టమానామ్ writhing hard, తామ్ her, ఆదాయ seized,ఉత్పపాత flew up.

Passionate Ravana took hold of Sita who was not willing and was writhing in pain. He seized her like (an eagle carrying away) a serpent queen and flew up.
తతస్సా రాక్షసేన్ద్రేణ హ్రియమాణా విహాయసా৷৷3.49.23৷৷

భృశం చుక్రోశ మత్తేవ భ్రాన్తచిత్తా యథాతురా.


తతః then, రాక్షసేన్ద్రేణ by the king of demons, విహాయసా through the sky, హ్రియమాణా being carried off, సా that Sita, మత్తేవ like a mad woman, భ్రాన్తచిత్తా with a bewildered mind, ఆతురా
anxious, యథా like, భృశమ్ చుక్రోశ screamed a lot in agony.

While Sita was being carried off in the sky by the king of demons, she screamed a lot in agony and anxiety like a mad woman in a bewildered state:
హా లక్ష్మణ మహాబాహో గురుచిత్తప్రసాదక৷৷3.49.24৷৷

హ్రియమాణాం న జానీషే రక్షసా మామమర్షిణా.


మహాబాహో O long-armed Lakshmana, గురుచిత్తప్రసాదక who entertains the brother's mind, హా లక్ష్మణ Alas, Lakshmana, అమర్షిణా by this angry, రక్షసా demon, మామ్ me, హ్రియమాణామ్ being carried away, న జానీషే you do not know.

Alas, O long-armed Lakshmana, you who used to entertain your brother do not know that I am being carried away by this ruthless demon.
జీవితం సుఖమర్థాంశ్చ ధర్మహేతోః పరిత్యజన్৷৷3.49.25৷৷

హ్రియమాణామధర్మేణ మాం రాఘవ న పశ్యసి.


జీవితమ్ life, సుఖమ్ comfort, అర్థాంశ్చ treasure, ధర్మహేతోః for the sake of righteousness, పరిత్యజన్ giving up, రాఘవ O Rama, అధర్మేణ by unrighteous, హ్రియమాణామ్ carried off, మామ్ me, న పశ్యసి do you not see.

O Rama, you have given up your life, pleasure and treasure for the sake of righteousness. Do you not see me carried off by an unrighteous fellow ?
నను నామావినీతానాం వినేతాసి పరన్తప৷৷3.49.26৷৷

కథమేవంవిధం పాపం న త్వం శాసి హి రావణమ్.


పరన్తప scorcher of enemies, అవినీతానామ్ of the haughty, వినేతా a chastiser, అసి నను as such, ఏవంవిధమ్ such, పాపమ్ sinner, రావణమ్ Ravana, కథమ్ how is it, హి indeed, శాసి you are not punishing?

O scorcher of enemies! you are the chastiser of the haughty. Why do you not punish such a sinner like Ravana.
నను సద్యోవినీతస్య దృశ్యతే కర్మణఃఫలమ్৷৷3.49.27৷৷

కాలోప్యఙ్గీభవత్యత్ర సస్యానామివ పక్తయే.


అవినీతస్య arrogant, కర్మణః action, ఫలమ్ result, సద్యః right now, న దృశ్యతే ను not seen, సస్యానామ్ crop, పక్తయే ఇవ ripening, అత్ర in the same way, కాలోపి it takes time also, అఙ్గీభవతి serves as a supporting factor.

The effect of arrogant action cannot be seen right away. Just as the crop yields results only after ripening, in the same way it takes time. Time acts as a supporting factor.
త్వం కర్మ కృతవానేతత్కాలోపహతచేతనః৷৷3.49.28৷৷

జీవితాన్తకరం ఘోరం రామాద్వ్యసనమాప్నుహి.


త్వమ్ you, కాలోపహతచేతనః time has taken a toll of your senses, ఏతత్ this, కర్మ action, కృతవాన్ have done, రామాత్ from Rama, జీవితాన్తకరమ్ leading towards the end of your life, ఘోరమ్ dreadful, వ్యసనమ్ sorrow, ఆప్నుహి will befall.

Time has taken a toll of your senses. This has made you do what you have done. A great calamity is awaiting you in the hands of Rama. It will end your life.
హన్తేదానీం సకామాస్తు కైకేయీ సహ బాన్ధవైః৷৷3.49.29৷৷

హ్రియే యద్ధర్మకామస్య ధర్మపత్నీ యశస్వినః.


ధర్మకామస్య of one who wants to discharge righteous duties, యశస్వినః of the glorious, ధర్మపత్నీ lawful wife, యత్ such, హ్రియే being carried away, ఇదానీమ్ now, కైకేయీ Kaikeyi, బాన్ధవైః సహ along with her relations, సకామా her desires, అస్తు may be fulfilled, హన్త alas.

Alas, the lawful wife of the glorious and righteous Rama is being abducted now. Let
Kaikeyi along with her relations be happy with her desire fulfilled.
ఆమన్త్రయే జనస్థానే కర్ణికారాన్సుపుష్పితాన్৷৷3.49.30৷৷

క్షిప్రం రామాయ శంసధ్వం సీతాం హరతి రావణః.


జనస్థానే in Janasthana, సుపుష్పితాన్ blossomed, కర్ణికారాన్ karnikara trees, ఆమన్త్రయే pray, రావణః Ravana, సీతామ్ Sita, హరతి is abducting, క్షిప్రమ్ at once, రామాయ to Rama, శంసధ్వమ్ tell him.

O karnikar trees in full bloom in Janasthana, tell Rama quickly that Ravana is kidnapping Sita.
మాల్యవన్తం శిఖరిణం వన్దే ప్రస్రవణం గిరిమ్৷৷3.49.31৷৷

క్షిప్రం రామాయ శంస త్వం సీతాం హరతి రావణః.


మాల్యవన్తమ్ Malyavan, శిఖరిణమ్ mountain, ప్రస్రవణం గిరిమ్ mount Prasravana, వన్దే I salute, రావణః Ravana, సీతామ్ Sita, హరతి abducting, త్వమ్ you, క్షిప్రమ్ at once, రామాయ to Rama, శంస tell.

I salute to Malyavan and Prasravana mountains. Tell Rama at once that Ravana is carrying away Sita.
హంసకారణ్డవాకీర్ణాం వన్దే గోదావరీం నదీమ్৷৷3.49.32৷৷

క్షిప్రం రామాయ శంస త్వం సీతాం హరతి రావణః.


హంసకారణ్డవాకీర్ణాం filled with swans and cranes, గోదావరీం నదీమ్ river Godavari, వన్దే my salutations to you, రావణః Ravana, సీతామ్ Sita, హరతి is carrying away, త్వమ్ you, క్షిప్రమ్ immediately, రామాయ Rama, శంస tell.

O river Godavari abounding in swans and cranes, my salutations to you ! Tell Rama immediately that Ravana is taking away Sita.
దైవతాని చ యాన్యస్మిన్వనే వివిధపాదపే৷৷3.49.33৷৷

నమస్కరోమ్యహం తేభ్యోభర్తుశ్శంసత మాం హృతామ్.


వివిధపాదపే various trees, అస్మిన్ వనే in this forest, యాని those, దైవతాని deities, (సన్తి residing here), తేభ్యః to them, అహమ్ I, నమస్కరోమి I offer salutations, మామ్ me, హృతామ్ taken away, భర్తుః to my husband, శంసత Tell.

I offer my salutations to different deities residing in this forest abounding in trees of many kinds. Tell my husband about me that I am being whisked away.
యాని కాని చిదప్యత్ర సత్త్వాని నివసన్త్యుత৷৷3.49.34৷৷

సర్వాణి శరణం యామి మృగపక్షిగణానపి.


అత్ర here, యాని కాని చిత్ all the animals of the forest, సత్త్వాని living beings, నివసన్తి are residing, సర్వాణి all, మృగపక్షిగణానపి including herds of animals and birds, శరణమ్ I seek refuge, యామి I seek.

I seek refuge in all those living beings as well as herds of animals and birds in the forest.
హ్రియమాణాం ప్రియాం భర్తుః ప్రాణేభ్యోపి గరీయసీమ్৷৷3.49.35৷৷

వివశాపహృతా సీతా రావణేనేతి శంసత.


ప్రాణేభ్యోపి more than his life, గరీయసీమ్ valuable lady, హ్రియమాణామ్ carried away, ప్రియామ్ beloved, వివశా helpless lady, సీతా Sita, రావణేన by Ravana, అపహృతా ఇతి is abducted like this, భర్తుః to my husband, శంసత tell.

Tell Rama that his dear wife Sita whom he loves more than his life is abducted helplessly.
విదిత్వా మాం మహాబాహురముత్రాపి మహాబలః৷৷3.49.36৷৷

ఆనేష్యతి పరాక్రమ్య వైవస్వతహృతామపి.


మహాబలః mighty, మహాబాహుః long-armed, వైవస్వతహృతామపి even if abducted by Vaivasvata, lord of death, మామ్ me, అముత్రాపి from there also, విదిత్వా knowing, పరాక్రమ్య by his valour, ఆనేష్యతి can get back.

If he knows that I am abducted by Yama, the god of death, that mighty, long-armed hero will save me even from there by virtue of his valour.
సా తదా కరుణా వాచో విలపన్తీ సుదుఃఖితా৷৷3.49.37৷৷

వనస్పతిగతం గృధ్రం దదర్శాయతలోచనా.


తదా then, కరుణాః piteously, వాచః words, విలపన్తీ pleading crying, ఆయతలోచనా large eyed, సా that lady, సుదుఃఖితా very sadly, వనస్పతిగతమ్ seated on the tree, గృధ్రమ్ vulture, దదర్శ saw.

When the grief-stricken, large-eyed Sita was lamenting piteously, she saw the vulture (Jatayu) seated on a tree.
సా తముద్వీక్ష్య సుశ్రోణీ రావణస్య వశం గతా.3.49.38৷৷

సమాక్రన్దద్భయపరా దుఃఖోపహతయా గిరా.


రావణస్య Ravana's, వశమ్ grip, గతా gone, సుశ్రోణీ heavy-hipped Sita, భయపరా frightened, సా she, తమ్ him, ఉద్వీక్ష్య seeing him, దుఃఖోపహతయా shaken up by sorrow, గిరా with words, సమాక్రన్దత్ screamed.

The heavy-hipped Sita felt frightened in the grip of Ravana. When she saw Jatayu she screamed, shaken by sorrow:
జటాయో పశ్య మామద్య హ్రియమాణామనాథవత్৷৷3.49.39৷৷

అనేన రాక్షసేన్ద్రేణ కరుణం పాపకర్మణా.


జటాయో O Jatayu, అద్య now, అనేన by this one, పాపకర్మణా by sinful deeds, రాక్షసేన్ద్రేణ by the king of demons, అనాథవత్ like an orphan, కరుణమ్ in a desparate way, హ్రియమాణామ్ being carried away, మామ్ me, పశ్య see.

O Jatayu, see me now being carried away by the sinful king of demons in this pitiable condition as though I am an orphan.
నైష వారయితుం శక్యస్తవ క్రూరో నిశాచరః৷৷3.49.40৷৷

సత్త్వాఞ్జితకాశీ చ సాయుధశ్చైవ దుర్మతిః.


క్రూరః cruel, సత్త్వాన్ strong, జితకాశీ victorious, సాయుధశ్చైవ wielding weapons, దుర్మతిః evil-minded, ఏషః this, నిశాచరః night-ranger, తవ you, వారయితుమ్ to prevent, న శక్యః not possible.

This night-ranger is equipped with weapons. Cruel, strong and evil-minded, he has won wars. You cannot stop him.
రామాయ తు యథాతత్త్వం జటాయో హరణం మమ৷৷3.49.41৷৷

లక్ష్మణాయ చ తత్సర్వమాఖ్యాతవ్యమశేషతః.


జటాయోః Jatayu, మమ my, హరణమ్ abduction, యథాతత్త్వమ్ exact fact, తత్ సర్వమ్ everything, అశేషతః without any omission, రామాయ to Rama, లక్ష్మణాయ చ and Lakshmana, ఆఖ్యాతవ్యమ్ please narrate.

O Jatayu! narrate to Rama and Lakshmana the exact facts of my abduction and all the details without any omission.
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే అరణ్యకాణ్డే ఏకోనపఞ్చాశస్సర్గః৷৷
Thus ends the fortyninth sarga of Aranyakanda of the holy Ramayana the first epic composed by sage Valmiki.