Sloka & Translation

[Ravana carries away Sita-- Sita calls out for Rama and Lakshmana again and again.]

సా తు తారాధిపముఖీ రావణేన సమీక్ష్య తమ్.

గృధ్రరాజం వినిహతం విలలాప సుదుఃఖితా৷৷3.52.1৷৷


తారాధిపముఖీ with Moon-like face, సా తు that Sita, రావణేన by Ravana, వినిహతమ్ struck down, తం గృధ్రరాజమ్ king of the birds, సమీక్ష్య seeing, సుదుఃఖితా very much agonised, విలలాప wept.

Sita,whose face was like the lord of the stars (Moon), saw Jatayu, king of birds, struck down by Ravana, and lamented in extreme grif :
నిమిత్తం లక్షణజ్ఞానం శకునిస్వరదర్శనమ్.

అవశ్యం సుఖదుఃఖేషు నరాణాం ప్రతిదృశ్యతే৷৷3.52.2৷৷


లక్షణజ్ఞానమ్ prognostication, శకునిస్వరదర్శనమ్ sounds of ominous birds, నరాణామ్ for people, సుఖదుఃఖేషు in joy and sorrow, అవశ్యమ్ certainly, నిమిత్తమ్ indications, ప్రతిదృశ్యతే are perceived.

People, for sure, foresee weal and woe in life from auspicious symptoms and ominous sounds.
నూనం రామ న జానాసి మహద్వ్యసనమాత్మనః.

ధావన్తి నూనం కాకుత్స్థం మదర్థం మృగపక్షిణః৷৷3.52.3৷৷


రామ Rama, ఆత్మనః your, మహత్ great, వ్యసనమ్ disaster, న జానాసి not aware, నూనమ్ surely, మదర్థమ్ for my sake, మృగపక్షిణః animals and birds, కాకుత్స్థమ్ towards Kakutstha, ధావన్తి running to tell you, నూనమ్ surely.

O Rama! you are, indeed, unaware of the great disaster that has befallen you. All the animals and birds are running for my sake to tell you about me, O scion of the
Kakutsthas.
అయం హి పాపచారేణ మాం త్రాతుమభిసఙ్గతః.

శేతే వినిహతో భూమౌ మమాభాగ్యాద్విహంగమః৷৷3.52.4৷৷


మామ్ me, త్రాతుమ్ to rescue, అభిసఙ్గతః has come forward, అయమ్ his, విహఙ్గమః bird, మమ for me, అభాగ్యాత్ due to bad luck, పాపచారేణ by the sinner, వినిహతః is hit down, భూమౌ on the ground, శేతే lies down.

'This bird that came forward to save me is hit by the sinner(Ravana) and lies down on the ground, as ill luck would have it.
త్రాహి మామద్య కాకుత్స్థ లక్ష్మణేతి వరాఙ్గనా.

సుసన్త్రస్తా సమాక్రన్దచ్ఛృణ్వతాం తు యథాన్తికే৷৷3.52.5৷৷


వరాఙ్గనా beautiful lady, సుసన్త్రస్తా terribly frightened, కాకుత్స్థ O Rama, లక్ష్మణ O Lakshmana, అద్య and now, మామ్ me, త్రాహి save, ఇతి thus, అన్తికే close by, శృణ్వతాం యథా as if listening to her, సమాక్రన్దత్ cried bitterly.

Terribly frightened, the beautiful lady (Sita) cried bitterly, 'O Rama, O Lakshmana, save me', as if they were close by and were listening to her.
తాం క్లిష్టమాల్యాభరణాం విలపన్తీమనాథవత్.

అభ్యధావత్ వైదేహీం రావణో రాక్షసాధిపః৷৷3.52.6৷৷


క్లిష్టమాల్యాభరణామ్ lady whose garlands were crushed and jewels let loose, అనాథవత్ like orphan, విలపన్తీమ్ weeping lady, తాం వైదేహీమ్ that Vaidehi, రాక్షసాధిపః demon king, రావణః Ravana, అభ్యధావత ran towards.

Ravana, king of the demons, ran towards Sita who was weeping like an orphan with her garlands and ornaments crushed.
తాం లతామివ వేష్టన్తీమాలిఙ్గన్తీం మహాద్రుమాన్.

ముఞ్చ ముఞ్చేతి బహుశః ప్రవదన్రాక్షసాధిపః৷৷3.52.7৷৷

క్రోశన్తీం రామ రామేతి రామేణ రహితాం వనే.

జీవితాన్తాయ కేశేషు జగ్రాహాన్తకసన్నిభః৷৷3.52.8৷৷


అన్తకసన్నిభః like Yama, lord of death, రాక్షసాధిపః lord of the demons, లతామివ like a creeper, మహాద్రుమాన్ huge trees, వేష్టన్తీమ్ coiled ఆలిఙ్గన్తీమ్ embracing, వనే in the forest, రామేణ by Rama, రహితామ్ separated from, రామ రామేతి saying 'Rama, Rama', క్రోశన్తీమ్ lamenting, తామ్ her, ముఞ్చ ముఞ్చ ఇతి leave it, leave it, బహుశః several times, ప్రవదన్ uttering, జీవితాన్తాయ to bring an end to his life, కేశేషు by her hair, జగ్రాహ caught hold.

Separated from Rama in the forest, Sita hugged huge trees, running round and round like a creeper coiled, crying loudly, 'Rama, O Rama' . The king of the demons, like Yama, caught hold of her hair only to invite his death, all the time saying, Leave it, Leave it (Leave the tree).
ప్రధర్షితాయాం సీతాయాం బభూవ సచరాచరమ్.

జగత్సర్వమమర్యాదం తమసాన్ధేన సంవృతమ్৷৷3.52.9৷৷

న వాతి మారుతస్తత్ర నిష్ప్రభోభూద్దివాకరః.


సీతాయామ్ when Sita, ప్రధర్షితాయామ్ was assaulted, సచరాచరమ్ with all beings animate and inanimate, సర్వమ్ all, జగత్ world, అమర్యాదమ్ crossed all moral law, అన్ధేన తమసా by pitch darkness, సంవృతమ్ enveloped, బభూవ became, తత్ర then, మారుతః wind, న వాతి did not blow, దివాకరః the Sun, నిష్ప్రభః lustreless, అభూత్ became.

While Sita was being assaulted, the earth with the animate and the inanimate crossed all limits of moral law and became enveloped in blinding darkness. The wind ceased to blow and the Sun, to shine.
దృష్ట్వా సీతాం పరామృష్టాం దీనాం దివ్యేన చక్షుషా৷৷3.52.10৷৷

కృతం కార్యమితి శ్రీమాన్వ్యాజహార పితామహః.


శ్రీమాన్ glorious, పితామహః grandfather( Brahma), దీనామ్ a desperate woman, సీతామ్ Sita, పరామృష్టామ్ assaulted by the enemy, దివ్యేన divine, చక్షుషా eyes, దృష్ట్వా saw, కార్యమ్ the task, కృతమ్ is accomplished, ఇతి thus, వ్యాజహార said.

Brahma, the glorious Grandfather, saw with his divine eyes, Sita in a desperate state caught by the enemy and said, 'The task is accomplished.
ప్రహృష్టా వ్యథితాశ్చాసన్సర్వే తే పరమర్షయః৷৷3.52.11৷৷

దృష్ట్వా సీతాం పరామృష్టాం దణ్డకారణ్యవాసినః.

రావణస్య వినాశం చ ప్రాప్తం బుద్ధ్వా యదృచ్ఛయా৷৷3.52.12৷৷


దణ్డకారణ్యవాసినః residents of Dandaka forest, సర్వే all, తే those, పరమర్షయః great seers, సీతామ్ Sita, పరామృష్టామ్ abducted, దృష్ట్వా seeing, యదృచ్ఛయా that which happened naturally, రావణస్య Ravana's, వినాశం చ destruction, ప్రాప్తమ్ has come, బుద్ధ్వా knowing, ప్రహృష్టాః happy, వ్యథితాశ్చ distressed, ఆసన్ became.

All the great seers residing in Dandaka forest felt both happy and sad, happy because the destruction of Ravana is at hand and sad because Sita was in distress.
స తు తాం రామ రామేతి రుదన్తీం లక్ష్మణేతి చ.

జగామాదాయ చాకాశం రావణో రాక్షసాధిపః৷৷3.52.13৷৷


రాక్షసాధిపః lord of the demons, సః రావణః that Ravana, రామ రామేతి saying, Rama, O Rama, లక్ష్మణేతి చ O Lakshmana, రుదన్తీమ్ crying, తామ్ her, ఆదాయ taking her, ఆకాశమ్ into the sky, జగామ went.

While Sita was crying, 'O Rama, O Lakshmana', Ravana, lord of the demons, carried her back into the sky.
తప్తాభరణజుష్టాఙ్గీ పీతకౌశేయవాసినీ.

రరాజరాజపుత్రీ తువిద్యుత్సౌదామినీ యథా৷৷3.52.14৷৷


తప్తాభరణజుష్టాఙ్గీ lady wearing on her limbs pure gold ornaments, పీతకౌశేయవాసినీ lady clad in yelow silk, రాజపుత్రీ princess, విద్యుత్ సౌదామినీ యథా like lightning, రరాజ shone.

SIta who had put on pure gold ornaments on her body and who was clad in yellow silk shone like lightning.
ఉద్ధూతేన చ వస్త్రేణ తస్యాః పీతేన రావణః.

అధికం పరిబభ్రాజ గిరిర్దీప్త ఇవాగ్నినా৷৷3.52.15৷৷


తస్యాః her, ఉద్ధూతేన blown, పీతేన yellow, వస్త్రేణ clothes, రావణః Ravana, అగ్నినా with fire, దీప్తః glowing, గిరిరివ like a mountain అధికమ్ more, పరిబభ్రాజ shone.

Ravana was shining all the more with(her) yellow clothes blowing in the air, and looked like a mountain shining with fire burning around.
తస్యాః పరమకల్యాణ్యాస్తామ్రాణి సురభీణి చ.

పద్మపత్రాణి వైదేహ్యా అభ్యకీర్యన్త రావణమ్৷৷3.52.16৷৷


పరమకల్యాణ్యాః of the most auspicious, తస్యాః her, వైదేహ్యాః Vaidehi's, తామ్రాణి copper coloured, సురభీణి fragrant, పద్మపత్రాణి lotus petals, రావణమ్ Ravana, అభ్యకీర్యన్త were showered on him.

The red lotus petals worn by the most auspicious Sita, princess of Videha, were showered on Ravana.
తస్యాః కౌశేయముద్ధూతమాకాశే కనకప్రభమ్.

బభౌ చాదిత్యరాగేణ తామ్రమభ్రమివాతపే৷৷3.52.17৷৷


తస్యాః her, ఆకాశే in the sky, ఉద్ధూతమ్ blown by the wind, కనకప్రభమ్ golden-hued, కౌశేయమ్ silken robes, ఆతపే exposed to the evening Sun , ఆదిత్యరాగేణ by the Sun's redness, తామ్రమ్ red, అభ్రమివ cloud-like, బభౌ appeared.

As the golden-coloured garment worn by Sita blew in the wind, it looked like a copper-coloured cloud illumined by the evening Sun in the sky.
తస్యాస్తత్సునసం వక్త్రమాకాశే రావణాఙ్కగమ్.

న రరాజ వినా రామం వినాలమివ పఙ్కజమ్৷৷3.52.18৷৷


ఆకాశే in the sky, రావణాఙ్కగమ్ in the lap of Ravana, సునసమ్ with a beautiful nose, తస్యాః వక్త్రమ్ her face, రామం వినా without Rama, వినాలమ్ without stalk, పఙ్కజమ్ ఇవ like lotus, న రరాజ did not shine.

Sita's face with her beautiful nose on Ravana's lap and not on Rama's, shone no more like a lotus without its stalk.
బభూవ జలదం నీలం భిత్త్వా చన్ద్ర ఇవోదితః.

సులలాటం సుకేశాన్తం పద్మగర్భాభమవ్రణమ్৷৷3.52.19৷৷

శుక్లైస్సువిమలైర్దన్తై ప్రభావద్భిరలఙ్కృతమ్.

తస్యాస్తద్విమలం వక్త్రమాకాశే రావణాఙ్కగమ్৷৷3.52.20৷৷

రుదితం వ్యపమృష్టాస్రం చన్ద్రవత్ప్రియదర్శనమ్.

సునాసం చారుతామ్రోష్ఠమాకాశే హాటకప్రభమ్৷৷3.52.21৷৷


సులలాటమ్ a fine forehead, సుకేశాన్తమ్ beautiful hair, పద్మగర్భాభమ్ the glow of the inner side of a fully blossomed lotus, అవ్రణమ్ whose face had no marks, శుక్లైః white, సువిమలైః clean, ప్రభావద్భి: shining, దన్తైః teeth, అలఙ్కృతమ్ decorated, రుదితమ్ as she wept, వ్యపమృష్టాస్రమ్ wiped her tears, సునాసమ్ of nice nose, చారుతామ్రోష్ఠమ్ with lovely red lips, ఆకాశే in the sky, హాటకప్రభమ్ having golden glow, రావణాఙ్కగమ్ held by Ravana, తస్యాః her, తత్ that, విమలమ్ pure, వక్త్రమ్ face, నీలమ్ dark blue, జలదమ్ rain cloud, భిత్త్వా breaking through, ఉదితః risen,
చన్ద్ర ఇవ like Moon, బభూవ appeared.

Sita's face looked beautiful with her smooth forehead, shining hair and spotless complexion like the inside of a lotus, with clean, white, shining teeth, a nice nose and lovely red lips. She was continuously weeping and wiping her tears. Her face which was pleasing like the Moon on the lap of Ravana appeared as though the Moon was rising through dark clouds.
రాక్షసేన సమాధూతం తస్యాస్తద్వదనం శుభమ్.

శుశుభే న వినా రామందివా చన్ద్ర ఇవోదితః৷৷3.52.22৷৷


రాక్షసేన by the demon, సమాధూతమ్ being shaken, తస్యాః her, శుభమ్ auspicious, తత్ that, వదనమ్ face, రామం వినా without Rama, దివా by daytime, ఉదితః arisen, చన్ద్రః ఇవ Moon like, న శుశుభే did not glow.

Shaken up by the demon and deprived of Rama's company, Sita's beautiful face looked like the Moon during daytime without any glow.
సా హేమవర్ణా నీలాఙ్గం మైథిలీ రాక్షసాధిపమ్.

శుశుభే కాఞ్చనీ కాఞ్చీ నీలం మణిమివాశ్రితా৷৷3.52.23৷৷


నీలాఙ్గమ్ dark body, రాక్షసాధిపమ్ lord of the demons, ఆశ్రితా was held, హేమవర్ణా golden complexioned, సా మైథిలీ that Maithili, నీలమ్ మణిమ్ sapphire, కాఞ్చనీ golden, కాఞ్చీ ఇవ like a girdle, శుశుభే shone.

Golden-complexioned Sita, princess of Mithila, held by the dark-coloured king of the demons, shone like a girdle resting on a dark- blue sapphire.
సా పద్మగౌరీ హేమాభా రావణం జనకాత్మజా.

విద్యుద్ఘనమివావిశ్య శుశుభే తప్తభూషణా৷৷3.52.24৷৷


పద్మగౌరీ a lady like a bright lotus, హేమాభా of golden colour, తప్తభూషణా with bright gold
ornaments, సా జనకాత్మజా that Janaka's daughter, రావణమ్ to Ravana, ఆవిశ్య clinging, ఘనమ్ dark cloud, ఆవిశ్య held by, విద్యుదివ like lightning, శుశుభే shone bright.

Bright like a golden lotus, adorned with gold ornaments, Sita, the daughter of Janaka, held by Ravana, looked like a streak of lightning shining bright in a dark cloud.
తస్యా భూషణఘోషేణ వైదేహ్యా రాక్షసాధిపః.

బభౌ సచపలో నీలస్సఘోష ఇవ తోయదః৷৷3.52.25৷৷


రాక్షసాధిపః the lord of the demons, తస్యాః వైదేహ్యాః that Vaidehi's, భూషణఘోషేణ by the tinkling ornaments, సచపలః along with lightning, సఘోషః roaring, నీలః dark blue, తోయదః ఇవ like rain-cloud, బభౌ seemed.

The lord of the demons by the side of Sita, princess of Videha with her jingling ornaments looked like the dark-blue rain-cloud with its lightning and thunder.
ఉత్తమాఙ్గాచ్చ్యుతా తస్యాః పుష్పవృష్టిస్సమన్తతః.

సీతాయా హ్రిమమాణాయాః పపాత ధరణీతలే৷৷3.52.26৷৷


హ్రియమాణాయాః as she was being carried away, తస్యాః సీతాయాః that Sita's, ఉత్తమాఙ్గాత్ from the head, చ్యుతాః dropped, పుష్పవృష్టిః rain of flowers, సమన్తతః all over, ధరణీతలే on the earth, పపాత fell down.

As Sita was being carried away, the shower of flowers dropped from her head and scattered on the earth.
సా తు రావణవేగేన పుష్పవృష్టిః సమన్తతః.

సమాధూతా దశగ్రీవం పునరేవాభ్యవర్తత৷৷3.52.27৷৷


సమన్తతః all over, సా పుష్పవృష్టిః that shower of flowers, రావణవేగేన by the speed of Ravana, సమాధూతా swirling together, పునః again, దశగ్రీవమేవ on to the ten-headed Ravana only, అభ్యవర్తత went towards.

The shower of flowers that fell flew towards the ten-headed Ravana again in the swirling motion (of the chariot).
అభ్యవర్తత పుష్పాణాం ధారా వైశ్రవణానుజమ్.

నక్షత్రమాలా విమలా మేరుం నగమివోన్నతమ్৷৷3.52.28৷৷


పుష్పాణామ్ of the flowers, ధారా flow, విమలా clean, నక్షత్రమాలా rows of stars, ఉన్నతమ్ high, మేరుం నగమివ mount Meru, వైశ్రవణానుజమ్ on the brother of Vaisravana, అభ్యవర్తత went towards.

The shower of flowers that dropped went round towards Ravana, brother of Vaisravana, like the bright garland of stars move towards mount Meru.
చరణాన్నూపురం భ్రష్టం వైదేహ్యా రత్నభూషితమ్.

విద్యున్మణ్డలసఙ్కాశం పపాత మధురస్వనమ్৷৷3.52.29৷৷


వైదేహ్యాః Vaidehi's, చరణాత్ from her feet, భ్రష్టమ్ dropped, రత్నభూషితమ్ ornament studded with gems, నూపురమ్ anklet, విద్యున్మణ్డలసఙ్కాశమ్ looking like an orb of lightning, మధురస్వనమ్ making gentle sound, పపాత fell down.

The gem-studded anklet of Sita, looking like an orb of lightning, dropped with a gentle sound.
తరుప్రవాలరక్తా సా నీలాఙ్గం రాక్షసేశ్వరమ్.

ప్రాశోభయత వైదేహీ గజం కక్ష్యేవ కాఞ్చనీ৷৷3.52.30৷৷


తరుప్రవాలరక్తా red like tender leaves, సా వైదేహీ that Vaidehi, నీలాఙ్గమ్ dark coloured, రాక్షసేశ్వరమ్ Ravana, కాఞ్చనీ golden, కక్ష్యే binding chain, గజమివ like an elephant, ప్రాశోభయత made him glow.

With her golden girdle, Sita whose complexion resembled tender leaves looked like a golden chain to bind an elephant with. (Here Ravana is the elephant).
తాం మహోల్కామివాకాశే దీప్యమానాం స్వతేజసా.

జహారాకాశమావిస్య సీతాం వైశ్రవణానుజః৷৷3.52.31৷৷


వైశ్రవణానుజః brother of Vaisravana, మహోల్కామివ like a massive comet, స్వతేజసా in her natural radiance, ఆకాశే in the sky, దీప్యమానామ్ glowing, తాం సీతామ్ Sita, ఆకాశమ్ into the sky, ఆవిశ్య having entered, జహార carried.

The younger brother of Vaisravana (Ravana), like a massive comet, carried Sita, who was glowing in the radiance of her own beauty, and entered the sky.
తస్యాస్తాన్యగ్నివర్ణాని భూషణాని మహీతలే.

సఘోషాణ్యవకీర్యన్త క్షీణాస్తారా ఇవామ్బరాత్৷৷3.52.32৷৷


తస్యాః her, అగ్నివర్ణాని bright as flame, తాని భూషణాని those ornaments, సఘోషాణి tinkling, అమ్బరాత్ from the sky, క్షీణాః dim, తారాః ఇవ like the stars, మహీతలే on the ground, అవకీర్యన్త scattered.

Like the dim stars falling from the sky, her ornaments, bright as flame, scattered on the ground-tinkling.
తస్యాస్స్తనాన్తరాద్భ్రష్టో హారస్తారాధిపద్యుతిః.

వైదేహ్యా నిపతన్భాతి గఙ్గేవ గగనాచ్చ్యుతా৷৷3.52.33৷৷


తస్యాః వైదేహ్యాః Vaidehi's, స్తనాన్తరాత్ from between the breasts, భ్రష్టః fell down, తారాధిపద్యుతిః shining like the Moon, హారః necklace, నిపతన్ fell, గగనాత్ from the sky, చ్యుతా dropped, గఙ్గేవ like river Ganga, భాతి seemed.

Sita's necklace shining like the bright Moon slipped from between her breasts like the river Ganga falling down from the sky.
ఉత్పాతవాతాభిహతా నానాద్విజగణాయుతాః.

మాభైరితి విధూతాగ్రా వ్యాజహ్రురివ పాదపాః৷৷3.52.34৷৷


ఉత్పాతవాతాభిహతాః hit by the stormy wind, నానాద్విజగణాయుతాః filled with different flocks of birds, పాదపాః trees, విధూతాగ్రాః 'Be not afraid', మా భైః ఇతి saying, 'Be not afraid', వ్యాజహ్రుః ఇవ as if they said.

The trees filled with birds of all kinds, shaken at the top by stormy winds seemed to be saying to Sita, 'Be not afraid'.
నలిన్యో ధ్వస్తకమలాస్త్రస్తమీనజలేచరాః.

సఖీమివ గతోచ్ఛ్వాసామన్వశోచన్త మైథిలీమ్৷৷3.52.35৷৷


ధ్వస్తకమలాః with lotuses withering, త్రస్తమీనజలేచరాః with disturbed aquatic animals like fishes, నలిన్యః lotus ponds, గతోచ్ఛ్వాసామ్ who lost her power to breathe, సఖీమివ like a companion, మైథిలీమ్ Maithili, అన్వశోచన్త felt sorry for her.

Lotus-ponds with withering lotuses and with disturbed aquatic life like fishes in fright were as if grieving for Sita as one would grieve for a companion who is unable to breathe.
సమన్తాదభిసమ్పత్య సింహవ్యాఘ్రమృగద్విజాః.

అన్వధావంస్తదా రోషాత్సీతాం ఛాయానుగామినః৷৷3.52.36৷৷


తదా then, సింహవ్యాఘ్రమృగద్విజాః lions, tigers, deer and birds, సమన్తాత్ అభిసమ్పత్య coming together from all sides, రోషాత్ due to anguish, ఛాయానుగామినః followers of the shadow, సీతామ్ Sita, అన్వధావన్ ran following her.

Then the lions, tigers, deer and birds gathered together in anger (also anguish) and ran after Sita's shadow.
జలప్రపాతాస్రముఖాశ్శృఙ్గైరుచ్ఛ్రితబాహుభిః.

సీతాయాం హ్రియమాణాయాం విక్రోశన్తీవ పర్వతాః৷৷3.52.37৷৷


సీతాయామ్ Sita, హ్రియమాణాయామ్ carried away, పర్వతాః mountains, జలప్రపాతాస్రముఖాః with tears rolling down in the form of waterfalls శృఙ్గైః representing the peaks, ఉచ్ఛ్రితబాహుభిః lifting the hands high, విక్రోశన్తీవ seemed as if they were crying in grief.

The mountains were shedding tears in the form of waterfalls, and crying with hands lifted up in the form of peaks, while Sita was being carried away.
హ్రియమాణాం తు వైదేహీం దృష్ట్వా దీనో దివాకరః.

ప్రతిధ్వస్తప్రభశ్శ్రీమానాసీత్పాణ్డరమణ్డలః৷৷3.52.38৷৷


హ్రియమాణామ్ while being hijacked, వైదేహీమ్ Sita, దృష్ట్వా seeing, శ్రీమాన్ glorious, దివాకరః Sun, దీనః distressed, ప్రతిధ్వస్తప్రభః with dimmed lustre, పాణ్డురమణ్డలః white disk around, ఆసీత్ had.

Seeing Sita abducted, the glorious Sun looked lustreless and distraught. He developed a pale white disk around him.
నాస్తి ధర్మః కుతస్సత్యం నార్జవం నానృశంసతా.

యత్ర రామస్య వైదేహీం భార్యాం హరతి రావణః৷৷3.52.39৷৷

ఇతి సర్వాణి భూతాని గణశః పర్యదేవయన్.


యత్ర where, రామస్య Rama's, భార్యా wife, వైదేహీమ్ Vaidehi, రావణః Ravana, హరతి is abducting, ధర్మః dharma, నాస్తి is not there, సత్యమ్ truth, కుతః where is it , ఆర్జవమ్ uprightness, న not, అనృశంసతా compassion, న not, ఇతి thus, సర్వాణి all, భూతాని beings, గణశః in groups, పర్యదేవయన్ wailed.

When Rama's consort, the princess of Videha, is being carried away by Ravana, how can there be rightousness or truth or uprightness or compassion for men? Thus bewailed all beings in groups.
విత్రస్తకా దీనముఖా రురుదుర్మృగపోతకాః৷৷3.52.40৷৷

ఉద్వీక్ష్యోద్వీక్ష్య నయనైరస్రపాతావిలేక్షణాః.


మృగపోతకాః young deer, విత్రస్తకాః with fear, దీనముఖాః with distressed looks, అస్రపాతావిలేక్షణాః unable to see clearly due to eyes filled with tears, నయనైః with eyes, ఉద్వీక్ష్యోద్వీక్ష్య looked up (at the direction) again and again, రురుదుః wept.

The young deer full of fear and distress looked again and again with eyes blurred with tears at the direction in which Sita went. And wept.
సుప్రవేపితగాత్రాశ్చ బభూవుర్వనదేవతాః৷৷3.52.41৷৷

విక్రోశన్తీం దృఢం సీతాం దృష్ట్వా దుఃఖం తథా గతామ్.


తథా likewise, దుఃఖమ్ grief, గతామ్ experiencing, దృఢమ్ strongly, విక్రోశన్తీమ్ called out weeping, సీతామ్ to Sita, దృష్టవా seeing, వనదేవతాః sylvan deities, సుప్రవేపితగాత్రాశ్చ with their bodies shivering, బభూవుః became.

The sylvan deities shivered, seeing Sita's grief and cried aloud.
తాం తు లక్ష్మణ రామేతి క్రోశన్తీం మధురస్వరమ్৷৷3.52.42৷৷

అవేక్షమాణాం బహుశో వైదేహీం ధరణీతలమ్.

స తామాకులకేశాన్తాం విప్రమృష్టవిశేషకామ్৷৷3.52.43৷৷

జహారాత్మ వినాశాయ దశగ్రీవో మనస్స్వినీమ్.


లక్ష్మణ Lakshmana, రామ Rama, ఇతి saying so, మధురస్వరమ్ in a sweet voice, క్రోశన్తీమ్ while she was weeping, బహుశః many times, ధరణీతలమ్ down to the ground, అవేక్షమాణామ్ looknig at, ఆకులకేశాన్తామ్ hair dishevelled, విప్రమృష్ట విశేషకామ్ with the auspicious mark on the forehead erased, మనస్స్వినీమ్ high-minded woman, తాం వైదేహీమ్ to that Vaidehi, సః దశగ్రీవః that ten-headed Ravana, ఆత్మవినాశాయ for his own destruction, జహార abducted.

The ten- headed Ravana abducted Sita who was calling out, O Rama, O Lakshmana with her sweet voice, weeping , looking down on the earth; her hair dishevelled and auspicious, (vermilion) mark on the forehead erased. Ravana abducted this high-minded Sita for his own destruction.
తతస్తు సా చారుదతీ శుచిస్మితా వినాకృతా బన్ధుజనేన మైథిలీ.

అపశ్యతీ రాఘవలక్ష్మణావుభౌ వివర్ణవక్త్రాభయభారపీడితా৷৷3.52.44৷৷


తతః then, చారుదతీ of beautiful teeth, శుచిస్మిలా a lady gifted with a sweet smile, బన్ధుజనేన వినాకృతా distanced from her relatives, మైథిలీ Maithili, రాఘవలక్ష్మణౌ Rama and Lakshmana, ఉభౌ both, అపశ్యతీ unable to see, వివర్ణవక్త్రా face grew pale, భయభారపీడితా with the stress of fear.

Then Sita whose teeth were beautiful and smile, sweet was distanced from her kins, and, unable to see both Rama and Lakshmana, grew pale in intense fear.
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే అరణ్యకాణ్డే ద్విపఞ్చాశస్సర్గః৷৷
Thus ends the fiftysecond sarga of Aranyakanda of the holy Ramayana the first epic composed by sage Valmiki.