Sloka & Translation

Audio

[Hanuman and Angada along with others approach Sugriva -- Hanuman tells Rama about the discovery of Sita.]

సుగ్రీవేణైవముక్తస్తు హృష్టో దధిముఖః కపిః.

రాఘవం లక్ష్మణం చైవ సుగ్రీవం చాభ్యవాదయత్৷৷5.64.1৷৷


సుగ్రీవేణ by Sugriva, ఏవమ్ in that way, ఉక్తః spoken, కపిః monkey, దధిముఖః Dadhimukha, హృష్టః pleased, రాఘవమ్ Rama, లక్ష్మణం చైవ and also Lakshmana, సుగ్రీవం చ and Sugriva, అభ్యవాదయత్ offered salutations.

Pleased with Sugriva's command (to send forth Angada and Hanuman) Dadhimukha offered salutations to Sugriva, Rama and Lakshmana.
స ప్రణమ్య చ సుగ్రీవం రాఘవౌ చ మహాబలౌ.

వానరైః సహితః శూరైర్దివమేవోత్పపాత హ৷৷5.64.2৷৷


సః he, Dadhimukha, సుగ్రీవమ్ to Sugriva, మహాబలౌ mighty strong, రాఘవౌ చ Rama, ప్రణమ్య offering obeisance, శూరైః heroes, వానరైః vanaras, సహితః followed by, దివమేవ to the sky, ఉత్పపాత rose up.

Dadhimukha offered his obeisance to Sugriva and the mighty Rama and Lakshmana and rose up to the sky followed by the vanaras.
స యథైవాగతః పూర్వం తథైవ త్వరితం గతః.

నిపత్య గగనాద్భూమౌతద్వనం ప్రవివేశ హ৷৷5.64.3৷৷

స ప్రవిష్టో మధువనం దదర్శ హరియూథపాన్.

విమదానుత్థితాన్సర్వాన్ మేహమానాన్మధూదకమ్৷৷5.64.4৷৷


మధువనమ్ Madhuvanam, ప్రవిష్టః entered, సః he, విమదాన్ intoxication, మదూదకమ్ honey and water, మేహమానాన్ voiding urine, సర్వాన్ all, హరియూథపాన్ troops of vanaras, దదర్శ saw.

Descending into Madhuvanam, Dadhimukha saw all the monkey troops free from intoxication (of honey-wine).
స తానుపాగమద్వీరో బద్ధ్వా కరపుటాఞ్జలిమ్.

ఉవాచ వచనం శ్లక్ష్ణమిదం హృష్టవదఙ్గదమ్৷৷5.64.5৷৷


వీరః hero, సః he, కరపుటాఞ్జలిమ్ cupping his palms reverentially, బద్ధ్వా holding, తాన్ him, ఉపాగమత్ returned, హృష్టవత్ with joy, అఙ్గదమ్ Angada, శ్లక్ష్ణమ్ conciliatory, ఇదం వచనమ్ these words, ఉవాచ spoken.

Heroic Dadhimukha went to Angada, holding his cupped palms reverentially and spoke these conciliatory words with joy:
సౌమ్య రోషో న కర్తవ్యో యదేతత్పరివారితమ్.

అజ్ఞానాద్రక్షిభిః క్రోధాద్భవన్తః ప్రతిషేధితాః৷৷5.64.6৷৷


సౌమ్య prince of mild disposition!, ఏతత్ all this, యత్ పరివారితమ్ that your companions, రోషః harsh, న కర్తవ్యః not react, భవన్తః you, రక్షిభిః even the guards, అజ్ఞానాత్ out of ignorance, క్రోధాత్ fury, ప్రతిషేధితాః have obstructed you.

"O handsome one, do not react harshly at these guards who have obstructed your companions out of ignorance and fury.
యువరాజస్త్వమీశశ్చ వనస్యాస్య మహాబల.

మౌర్ఖ్యాత్పూర్వం కృతో దోషస్తం భవాన్ క్షన్తుమర్హతి৷৷5.64.7৷৷


మహాబల mighty!, త్వమ్ you, యువరాజః heir apparent, అస్య వనస్య at this garden, ఈశశ్చ king also, పూర్వమ్ earlier, మౌర్ఖ్యాత్ out of foolishness, దోషః mistake, కృతః did, తమ్ to you, భవాన్
you, క్షన్తుమ్ be at peace, అర్హతి is proper.

"O mighty Angada! you are heir apparent and also king. Out of foolishness I obstructed you. You ought to pardon me this mistake.
ఆఖ్యాతం హి మయా గత్వా పితృవ్యస్య తవానఘ.

ఇహోపయాతం సర్వేషామేతేషాం వనచారిణామ్৷৷5.64.8৷৷


అనఘ blameless, మయా I, గత్వా gone, తవ your, పితృవ్యస్య elder brother of your father, సర్వేషామ్ all, ఏతేషామ్ your people, వనచారిణామ్ forest-dwellers, ఇహ here, ఉపయాతమ్ your arrival, ఆఖ్యాతం హి indeed told.

"O blameless prince! I have already told your father's elder brother and all the forest-dwellers about your arrival here.
స త్వదాగమనం శ్రుత్వా సహైభిర్హరియూథపైః.

ప్రహృష్టో న తు రుష్టోసౌ వనం శ్రుత్వా ప్రధర్షితమ్৷৷5.64.9৷৷


సః he, ఏభిః these, సహ with, త్వదాగమనమ్ your arrival, శ్రుత్వా hearing, ప్రహృష్టః very glad, తు you, వనమ్ garden, ప్రధర్షితమ్ destroying, శ్రుత్వా having heard, అసౌ he was, న రుష్టః not angry.

"He was not angry at your destruction of the garden. On the other hand, he was very glad to hear about your arrival.
ప్రహృష్టో మాం పితృవ్యస్తే సుగ్రీవో వానరేశ్వరః.

శీఘ్రం ప్రేషయ సర్వాంస్తానితి హోవాచ పార్థివః৷৷5.64.10৷৷


తే పితృవ్యః your father's brother, వానరేశ్వరః lord of vanaras, పార్థివః king, సుగ్రీవః Sugriva, ప్రహృష్టః happily, తాన్ సర్వాన్ all of them, శీఘ్రమ్ quickly, ప్రేషయ send, ఇతి this, మామ్ to me, ఉవాచ హ said indeed.

"Your father's brother, Sugriva, the lord of vanaras felt very glad and indeed asked me
to send you quickly."
శ్రుత్వా దధిముఖస్యేదం వచనం శ్లక్ష్ణమఙ్గదః.

అబ్రవీత్తాన్ హరిశ్రేష్ఠో వాక్యం వాక్యవిశారదః৷৷5.64.11৷৷


దధిముఖస్య to Dadhumukha, ఇదమ్ this, శ్లక్ష్ణమ్ very good, వచనమ్ these words, శ్రుత్వా having heard, హరిశ్రేష్ఠః monkey leader, వాక్యవిశారదః eloquent in speech, అఙ్గదః Angada, తాన్ to them, వాక్యమ్ these words, అబ్రవీత్ said.

At these good words from Dadhimukha, Angada, the monkey leader, an eloquent speaker said this:.
శఙ్కే శ్రుతోయం వృత్తాన్తో రామేణ హరియూథపాః.

తత్క్షమం నేహ నః స్థాతుం కృతే కార్యే పరన్తపాః৷৷5.64.12৷৷


పరన్తపాః scorcher of enemies, హరియూథపాః leader of monkeys, అయం వృత్తాన్తః about this here, రామేణ by Rama, శ్రుతః having heard, శఙ్కే I presume, తత్ that, కార్యే task, కృతే having done, ఇహ here, స్థాతుమ్ to be here, నః for us, న క్షమమ్ not proper.

"O scorcher of enemies! I presume Rama has already heard the news of our arrival on accomplishment of the task. Hence it is not proper for us to tarry here.
పీత్వా మధు యథాకామం విశ్రాన్తా వనచారిణః.

కిం శేషం గమనం తత్ర సుగ్రీవో యత్ర మే గురుః৷৷5.64.13৷৷


వనచారిణః forest-rangers, vanaras, యథాకామమ్ as they desire, మధు honey, పీత్వా having drunk, విశ్రాన్తాః rested, కిమ్ what, శేషమ్ is left, మే my, గురుః king, సుగ్రీవః Sugriva, యత్ర where, తత్ర there, గమనమ్ have to go.

"The vanaras of the forest have taken rest after drinking as much honey as they desired. What is left here to do? We have to go wherever Sugriva is."
సర్వే యథా మాం వక్ష్యన్తి సమేత్య హరియూథపాః.

తథాస్మి కర్తా కర్తవ్యే భవద్భిః పరవానహమ్৷৷5.64.14৷৷


సర్వే all, హరియూథపాః monkey troops, సమేత్య assembled together, మామ్ me, యథా like that, వక్ష్యన్తి would tell, యథా in that way, కర్తా we are to do, అస్మి we, కర్తవ్యే in our duty, అహమ్ I am, భవద్భిః as you say, పరవాన్ have to do.

Angada said to the vanara troops assembled, "Tell me what we have to do. I shall act as you wish.
నాజ్ఞాపయితుమీశోహం యువరాజోస్మి యద్యపి.

అయుక్తం కృతకర్మాణో యూయం ధర్షయితుం మయా৷৷5.64.15৷৷


అహమ్ I am, యువరాజః heir apparent, అస్మి యద్యపి even though I am, ఆజ్ఞాపయితుమ్ to order you, న ఈశః not lord, కృతకర్మాణః accomplished dones, యూయమ్ troops, మయా by me, ధర్షయితుమ్ ordering, అయుక్తమ్ not proper.

"Even though I am heir apparent, it is not proper for me to order you.You have accomplished the purpose and to command you is not befitting on my part."
బ్రువతశ్చాఙ్గదస్యైవం శ్రుత్వా వచనమవ్యయమ్.

ప్రహృష్టమనసో వాక్యమిదమూచుర్వనౌకసః৷৷5.64.16৷৷


ఏవమ్ in that way, బ్రువతః when said, అఙ్గదస్య by Angada, అవ్యయమ్ priceless, వచనమ్ words, శ్రుత్వా having heard, వనౌకసః forest dwellers, ప్రహృష్టమనః glad at heart, ఇదమ్ these, ఊచుః said.

On hearing Angada's valuable words said in that way, the vanaras repled:
ఏవం వక్ష్యతి కో రాజన్ ప్రభుస్సన్వానరర్షభ.

ఐశ్వర్యమదమత్తో హి సర్వోహమితి మన్యతే৷৷5.64.17৷৷


వానరర్షభ bull among vanaras, రాజన్ O king, ప్రభుః సన్ who is lord, కః who, ఏవమ్ in that way, వక్ష్యతి said so, సర్వః all others, ఐశ్వర్యమదమత్తః arrogant on account of prosperity, అహమ్ I, ఇతి thus, మన్యతే హి think .

"O king! O bull among monkeys! we think you are an exception to those to whom prosperity brings arrogance.
తవ చేదం సుసదృశం వాక్యం నాన్యస్య కస్యచిత్.

సన్నతిర్హి తవాఖ్యాతి భవిష్యచ్ఛుభయోగ్యతామ్৷৷5.64.18৷৷


ఇదం వాక్యమ్ these words, తవ చ you alone would have said, సుసదృశమ్ your humility, అన్యస్య in others, కస్యచిత్ you only, న not, తవ your, సన్నతిః humble, భవిష్యచ్ఛుభయోగ్యతామ్ fit for a bright future, ఆఖ్యాతి speaks of.

"You alone could speak such words. Your humility speaks of your fitness for a bright future.
సర్వే వయమపి ప్రాప్తాస్తత్ర గన్తుం కృతక్షణాః.

స యత్ర హరివీరాణాం సుగ్రీవః పతిరవ్యయః৷৷5.64.19৷৷


ప్రాప్తాః come here, వయమ్ us, సర్వేపి all of us, హరివీరాణామ్ vanara heroes, పతిః lord, అవ్యయః one who is immortal, సః సుగ్రీవః that Sugriva, యత్ర to him, తత్ర there, గన్తుమ్ to go, కృతక్షణాః ready at any moment.

త్వయా హ్యనుక్తైర్హరిభిర్నైవ శక్యం పదాత్పదమ్.

క్వచిద్గన్తుం హరిశ్రేష్ఠ బ్రూమః సత్యమిదం తు తే৷৷5.64.20৷৷


హరిశ్రేష్ఠ best of the vanaras, Angada, త్వయా your, అనుక్తై: order, హరిభిః vanaras, పదాత్ on
foot, పదమ్ one step, క్వచిత్ not even, గన్తుమ్ to go, న శక్యమ్ not possible, సత్యమ్ it is true, ఇదమ్ this, తే to you, బ్రూమః appealed.

"O Angada! the best of vanaras! without your command none will find it possible to put forward even a single step."
ఏవం తు వదతాం తేషామఙ్గదః ప్రత్యువాచ హ.

బాఢం గచ్ఛామ ఇత్యుక్త్వా ఖముత్పేతుర్మహాబలాః৷৷5.64.21৷৷


తేషామ్ those vanaras, ఏవమ్ that way, వదతామ్ spoken, అఙ్గదః Angada, బాఢమ్ very good, గచ్ఛామ let us go, ప్రత్యువాచ హ replied, ఇతి thus, ఉక్త్వా having spoken, మహాబలాః powerful vanaras, ఖమ్ to the sky, ఉత్పేతుః rose up.

Thus addressed by all the vanaras, Angada said 'Well, let us go'. Then the powerful vanaras rose up the sky.
ఉత్పతన్తమనూత్పేతు స్సర్వే తే హరియూథపాః.

కృత్వాకాశం నిరాకాశం యన్త్రోత్క్షిప్తా ఇవాచలాః৷৷5.64.22৷৷


సర్వే all, తే హరియూథపాః vanara troops, యన్త్రోత్క్షిప్తాః stones shattered by machines, అచలాః mountain, ఇవ like, ఆకాశమ్ sky, నిరాకాశమ్ as if there is no sky, కృత్వా did, ఉత్పతన్తమ్ rising up, అనూత్పేతుః sprang up.

All the vanara troops sprang up into the air as though there was no sky, like stones shattered by machines from the mountains rise up.
తేమ్బరం సహసోత్పత్య వేగవన్తః ప్లవఙ్గమాః.

వినదన్తో మహానాదం ఘనా వాతేరితా యథా৷৷5.64.23৷৷


వేగవన్తః swift, తే ప్లవఙ్గమాః those monkeys, మహానాదమ్ roared aloud, వినదన్తః noise, వాతేరితాః driven by the Wind, ఘనాః యథా like heavy clouds, సహసా at once, అమ్బరమ్ to the sky, ఉత్పత్య went up.

The swift monkeys roared aloud as though they went up the sky like thundering clouds driven by the wind.
అఙ్గదే హ్యననుప్రాప్తే సుగ్రీవో వానరాధిపః.

ఉవాచ శోకోపహతం రామం కమలలోచనమ్৷৷5.64.24৷৷


అఙ్గదే Angada, అననుప్రాప్తే before he came, వానరాధిపః lord of the vanaras, సుగ్రీవః Sugriva, శోకోపహతమ్ stricken with grief, కమలలోచనమ్ lotus eyed, రామమ్ Rama, ఉవాచ said.

Seeing the grief-stricken, lotus-eyed Rama, the lord of the vanaras Sugriva said this before the arrival of Angada:
సమాశ్వసిహి భద్రం తే దృష్టా దేవీ న సంశయః.

నాగన్తుమిహ శక్యం తైరతీతే సమయే హి నః৷৷5.64.25৷৷


సమాశ్వసిహి trust me, తే to you, భద్రమ్ auspicious, దేవీ queen, దృష్టా have seen, సంశయః doubt, న not, నః us, సమయే time, అతీతే exceeded, తైః they, ఇహ here, ఆగన్తుమ్ to come, న శక్యమ్ not possible.

"Trust me, Rama. Be blessed. The vanaras have seen the divine lady. There is no doubt. It is not possible for them to come here after exceeding the time limit (in their search for Sita).
న మత్సకాశమాగచ్ఛేత్కృత్యే హి వినిపాతితే.

యువరాజో మహాబాహుః ప్లవతాం ప్రవరోఙ్గదః৷৷5.64.26৷৷


యువరాజః heir apparent, మహాబాహుః strong-armed one, ప్లవతామ్ leaping, ప్రవరః endowed with good virtues, అఙ్గదః Angada, కృత్యే mission, వినిపాతితే has failed, మత్సకాశమ్ near me, నాగచ్ఛేత్ will not come.

"My heir apparent, the strong-armed Angada, and the best of the monkeys is endowed
with virtues. He would not come near me if his mission had failed.
యద్యప్యకృతకృత్యానామీదృశ స్స్యాదుపక్రమః.

భవేత్స దీనవదనో భ్రాన్తవిప్లుతమానసః৷৷5.64.27৷৷


అకృతకృత్యానామ్ in case they have not accomplished, ఉపక్రమః return, ఈదృశః this way, యద్యపి స్యాత్ acted that way, సః he, దీనవదనః pathetic face, భ్రాన్త విప్లుతమానసః perplexed and unsteady in mind, భవేత్ would be.

"In case the vanaras have returned without accomplishing the task, Angada would have assumed a pathetic face, perplexed and unsteady in mind.
పితృపైతామహం చైతత్పూర్వకైరభిరక్షితమ్.

న మే మధువనం హన్యాదహృష్టః ప్లవగేశ్వరః৷৷5.64.28৷৷

కౌసల్యాసుప్రజా రామ సమాశ్వసిహి సువ్రత.


ప్లవగేశ్వరః lord of monkeys, అహృష్టః not been happy, పితృపైతామహమ్ father and grandfather's time, పూర్వకైః ancestors, అభిరక్షితమ్ protected, మే మధువనమ్ my Madhuvanam, న హన్యాత్ not destroy, కౌసల్యాసుప్రజాః Kausalya's son, సువ్రత one who pracitces good traditions, రామ Rama, సమాశ్వసిహి trust me.

"If Angada, lord of the vanaras had not been happy, he would not have destroyed the Madhuvanam of my father's and my grandfather's time. O Rama, follower of righteous practices, Kausalya has an excellent son in you. Trust me.
దృష్టా దేవీ న సన్దేహో న చాన్యేన హనూమతా৷৷5.64.29৷৷

న హ్యన్యః కర్మణో హేతుస్సాధనేస్య హనూమతః.


కర్మణో this task, హేతుస్సాధనేస్య the reason for accomplishing, దేవీ Sita, దృష్టా saw, సన్దేహః doubt, న not, అన్యేన not others, న not, హనుమతా Hanuman.

"Hanuman is the one who has accomplished this task. Who else can? No doubt, he has seen Sita.
హనూమతి హి సిద్ధిశ్చ మతిశ్చ మతిసత్తమః৷৷5.64.30৷৷

వ్యవసాయశ్చ వీర్యం చ సూర్యే తేజ ఇవ ధ్రువమ్.


మతిసత్తమ best one among the wise, హనూమతి Hanuman, సూర్యే Sun, తేజః ఇవ like the luminosity, సిద్ధిశ్చ capacity to succeed, మతిశ్చ intelligence, వ్యవసాయశ్చ effort, వీర్యం చ and even courage, ధ్రువమ్ steadfast.

"O Rama, the best among the wise! just like the luminosity that abides in the Sun, capacity to succeed, energy, intelligence, even courage and steadfastness reside in Hanuman.
జామ్బవాన్యత్ర నేతా స్యాదఙ్గదశ్చ బలేశ్వరః.

హనుమాంశ్చాప్యధిష్ఠాతా న తస్య గతిరన్యథా৷৷5.64.31৷৷


యత్ర there, జామ్బవాన్ Jambavan, నేతా leader, స్యాత్ remains, మహాబలః commander of army అఙ్గదశ్చ and Angada, హనుమాంశ్చ and Hanuman, అధిష్ఠాతా the guiding force, తస్య that, గతిః end result, అన్యథా otherwise, న not be.

"Where Jambavan is the leader, Angada the commander of the army and Hanuman the guiding force, the end result will not be otherwise.
మా భూశ్చిన్తాసమాయుక్తస్సమ్ప్రత్యమితవిక్రమః৷৷5.64.32৷৷

తతః కిలకిలాశబ్దం శుశ్రావాసన్నమమ్బరే.

హనుమత్కర్మదృప్తానాం నార్ధతాం కాననౌకసామ్৷৷5.64.33৷৷

కిష్కిన్ధాముపయాతానాం సిద్ధిం కథయతామివ.


అమితవిక్రమః extremely valiant, సమ్ప్రతి at this time, చిన్తాసమాయుక్తః anxious, మా భూః do not, తతః
at that time, హనుమత్కర్మదృప్తానామ్ in the pride of Hanuman's success, నార్ధతామ్ roaring, సిద్ధిమ్ successfully completed the work, కథయతామివ talking, కిష్కిన్ధామ్ in Kishkinda, ఉపయాతానామ్ have reached, కాననౌకసామ్ forest-dwellers, vanaras, అమ్బరే in the sky, ఆసన్నమ్ have arrived, కిలకిలాశబ్దమ్ chatterings, శుశ్రావ was heard.

"You are extremely valiant and it is unbecoming of you to be anxious at this time Rama. Just then chatterings of the monkeys were heard from the sky as they roared in pride talking of Hanuman's achievement. Having successfully completed the errand, they have arrived at Kishkinda.
తతశ్శ్రుత్వా నినాదం తం కపీనాం కపిసత్తమః৷৷5.64.34৷৷

ఆయతాఞ్చితలాఙ్గూలస్సోభవద్ధృష్టమానసః.


తతః then, సః కపిసత్తమః that great monkey, Sugriva, కపీనామ్ of the monkeys, తం నినాదమ్ that roar, శ్రుత్వా having heard, ఆయతాఞ్చితలాఙ్గూలః lifting and shaking the long tail, హృష్టమానసః extremely happy, అభవత్ remained.

The great Sugriva heard the roar of the monkeys and was extremely happy. He kept raising and shaking his long tail in joy.
ఆజగ్ముస్తేపి హరయో రామదర్శనకాంక్షిణః৷৷5.64.35৷৷

అఙ్గదం పురతః కృత్వా హనూమన్తం చ వానరమ్.


తే హరయః those joyful monkeys, కపిః monkeys, అఙ్గదమ్ Angada, వానరమ్ vanaras, హనూమన్తమ్ Hanuman, పురతః in front, కృత్వా having, రామదర్శనకాంక్షిణః eager to have a look at Rama, ఆజగ్ముః reached.

The joyful monkeys with Angada and Hanuman leading them descended with eagerness to have a close look at Rama.
తేఙ్గదప్రముఖా వీరాః ప్రహృష్ఠాశ్చ ముదాన్వితాః৷৷5.64.36৷৷

నిపేతుర్హరిరాజస్య సమీపే రాఘవస్య చ.


అఙ్గదప్రముఖాః Angada, the chief of the army of monkeys, తే వీరాః the heroes, ప్రహృష్టాశ్చ very joyfully, ముదా exuberant, అన్వితాః descended, హరిరాజస్య to the king of monkeys, రాఘవస్య చ and Rama, సమీపే near, నిపేతుః landed.

Angada the chief along with the heroic monkeys very joyfully and exuberantly descended close to Sugriva, the king of monkeys and Rama.
హనుమాంశ్చ మహాబాహుః ప్రణమ్య శిరసా తతః৷৷5.64.37৷৷

నియతామక్షతాం దేవీం రాఘవాయ న్యవేదయత్.


తతః then, మహాబాహుః strong-armed, హనుమాన్ Hanuman, శిరసా with head bowed down, ప్రణమ్య offered salutations, దేవీమ్ divine lady, నియతామ్ with her constant devotion, అక్షతామ్ sound in body, రాఘవాయ to Rama, న్యవేదయత్ reported.

Then the strong-armed Hanuman with his head bowed down offered salutations and reported, 'Divine lady Sita with her constant devotion to Sri Rama is sound in body'.
దృష్టా దేవీతి హనుమద్వదనాదమృతోపమమ్৷৷5.64.38৷৷

ఆకర్ణ్య వచనం రామో హర్షమాప సలక్ష్మణః.


సలక్ష్మణః Lakshmana, రామః Rama, హనుమద్వదనాత్ only Hanuman, అమృతోపమమ్ sweet at nectar, దేవీ దృష్టా ఇతి Sita was seen, these, వచనమ్ words, ఆకర్ణ్య hearing, హర్షమ్ delighted, ఆప remained.

On hearing the nectar-like words from Hanuman that Sita was found, Rama and Lakshmana were delighted.
నిశ్చితార్థం తతస్తస్మిన్ సుగ్రీవం పవనాత్మజే৷৷5.64.39৷৷

లక్ష్మణః ప్రీతిమాన్ ప్రీతం బహుమానాదవైక్షత.


తతః then, లక్ష్మణః Lakshmana, తస్మిన్ పవనాత్మజే that son of the Wind-god, నిశ్చితార్థమ్
surely, ప్రీతమ్ very affectionately, సుగ్రీవమ్ and Sugriva, బహుమానాత్ respectfully, అవైక్షత glanced.

Sugriva and Lakshmana glanced at Hanuman respectfully with affection thinking surely Hanuman alone has succeeded.
ప్రీత్యా చ రమమాణోథ రాఘవః పరవీరహా৷৷5.64.40৷৷

బహుమానేన మహతా హనుమన్తమవైక్షత.


పరవీరహా slayer of heroic enemies, రాఘవః Rama, రమమాణః extremely delighted, ఉపేతః became, మహతా great, బహుమానేన with unbounded affection, హనుమన్తమ్ at Hanuman, అవైక్షత glanced.

Rama, the slayer of heroic enemies was extremely delighted and glanced at Hanuman with unbounded affection.
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావే సున్దరకాణ్డే చతుఃషష్టితమస్సర్గః৷৷
Thus ends the sixtyfourth sarga of Sundarakanda of the holy Ramayana, the first epic composed by sage Valmiki.