Sloka & Translation

Audio

[Description of the aerial car -- Pushpaka.]

స వేశ్మజాలం బలవాన్ దదర్శ

వ్యాసక్తవైడూర్యసువర్ణజాలమ్.

యథా మహత్ ప్రావృషి మేఘజాలం

విద్యుత్పినద్ధం సవిహఙ్గజాలమ్৷৷5.7.1৷৷


బలవాన్ powerful, సః he, వ్యాసక్తవైడూర్యసువర్ణజాలమ్ fitted with golden lattices encrusted with vaidurya, ప్రావృషి in the rainy season, విద్యుత్పినద్ధమ్ with streaks of lightning, సవిహఙ్గజాలమ్ with flocks of birds, మహత్ great, మేఘజాలం యథా like the abode of clouds, వేశ్మజాలమ్ conglomeration of houses, దదర్శ saw.

Powerful Hanuman beheld the conglomeration of buildings with golden lattices encrusted with vaidurya, with flocks of birds comparable to a complex of clouds pierced by lightning during rainy season.
నివేశనానాం వివిధాశ్చ శాలాః

ప్రధానశఙ్ఖాయుధచాపశాలాః.

మనోహరాశ్చాపి పునర్విశాలాః

దదర్శ వేశ్మాద్రిషు చన్ద్రశాలాః৷৷5.7.2৷৷


నివేశనానామ్ of the houses, వివిధాః several, శాలాః halls, ప్రధానశఙ్ఖాయుధచాపశాలాః for storing valuable conches, weapons and bows, పునః again, వేశ్మాద్రిషు on top of attics on the houses, మనోహరాః delightful, విశాలాః spacious, చన్ద్రశాలాః terraces, దదర్శ saw.

Attached to the spacious halls of the houses, were store-houses for valuable conches, weapons, bows and arrows. On the top of the attics on these mansions,
were large and delightful terraces open to the Moon.
గృహాణి నానావసురాజితాని

దేవాసురైశ్చాపి సుపూజితాని.

సర్వైశ్చ దోషైః పరివర్జితాని

కపిర్దదర్శ స్వబలార్జితాని৷৷5.7.3৷৷


కపిః monkey, నానావసురాజితాని various kinds treasures, దేవాసురైశ్చాపి even by gods and demons, సుపూజితాని worshipped by, సర్వైః by all, దోషైః defects, పరివర్జితాని devoid, స్వబలార్జితాని earned by his might, గృహాణి houses, దదర్శ saw.

The monkey saw numerous kinds of treasures, cherished by gods and demons, which were won by Ravana's might.
తాని ప్రయత్నాభిసమాహితాని

మయేన సాక్షాదివ నిర్మితాని.

మహీతలే సర్వగుణోత్తరాణి

దదర్శ లఙ్కాధిపతేర్గృహాణి৷৷5.7.4৷৷


తాని those, ప్రయత్నాభిసమాహితాని collected with great care and effort, సాక్షాత్ directly, మయేన by Maya, నిర్మితానీవ as though built, మహీతలే on earth, సర్వగుణోత్తరాణి of excellent quality, లఙ్కాధిపతేః of the lord of Lanka, గృహాణి mansions, దదర్శ saw.

The mansions of the lord of Lanka built with great care and effort on earth were by all means excellent and appeared as though built personally by Maya (the divine architect well-known for magical skills).
తతో దదర్శోఛ్రచితమేఘరూపం

మనోహరం కాఞ్చనచారురూపమ్.

రక్షోధిపస్యాత్మబలానురూపం

గృహోత్తమం హ్యప్రతిరూపరూపమ్৷৷5.7.5৷৷


తతః then, ఉఛ్రచితమేఘరూపమ్ appearing like a towering cloud, మనోహరమ్ soul-captivating, కాఞ్చనచారురూపమ్ golden palace possessing splendour of molten gold, అప్రతిరూపరూపమ్ matchless, ఆత్మబలానురూపమ్ worthy of the might of Ravana, రక్షోధిపస్య of the lord of demons, గృహోత్తమమ్ magnificent palace, దదర్శ saw.

Hanuman beheld the magnificent and soul-captivating palace possessing the splendour of molten gold. Of matchless beauty, it looked like a towering cloud worthy of the might of Ravana, the lord of ogresses.
మహీతలే స్వర్గమివ ప్రకీర్ణం

శ్రియా జ్వలన్తం బహురత్నకీర్ణమ్.

నానాతరూణాం కుసుమావకీర్ణం

గిరేరివాగ్రం రజసావకీర్ణమ్৷৷5.7.6৷৷


మహీతలే on earth, ప్రకీర్ణమ్ scattered, స్వర్గమివ like heaven, శ్రియా with splendour, జ్వలన్తమ్ while glittering, బహురత్నకీర్ణమ్ with many gems, నానాతరూణామ్ of all kinds of trees, కుసుమావకీర్ణమ్ scattered with flowers, రజసా with dust, అవకీర్ణమ్ covered, గిరేః mountain, అగ్రమివ like the peak.

It appeared splendid like a scattered piece of heaven on earth, glittering with countless gems. It looked like a mountain peak covered with pollen of flowers dropped from all kinds of trees.
నారీప్రవేకైరివ దీప్యమానం

తటిద్భిరమ్భోదవదర్చ్యమానమ్.

హంసప్రవేకైరివ వాహ్యమానం

శ్రియా యుతం ఖే సుకృతాం విమానమ్৷৷5.7.7৷৷


నారీప్రవేకైః by resplendent women,దీప్యమానమివ as if lit up,తటిద్భిః with lightning, అమ్భోదవత్ like a rain-cloud, అర్చ్యమానమ్ worshipped, హంసప్రవేకైః borne by swans, వాహ్యమానమ్ ఇవ as if being drawn by, శ్రియా auspicious, యుతమ్ endowed, ఖే in the sky, సుకృతామ్ royal, విమానమ్ aerial chariot.

The aerial chariot was lit up by resplendent women just as a rain-cloud dazzles with flashes of lightning. It was auspicious, worthy of worship. It looked as if it was drawn by royal swans in the sky.
యథా నగాగ్రం బహుధాతుచిత్రం

యథా నభశ్చ గ్రహచన్ద్రచిత్రమ్.

దదర్శయుక్తీకృతమేఘచిత్రం

విమానరత్నం బహురత్నచిత్రమ్৷৷5.7.8৷৷


యుక్తీకృతమేఘచిత్రమ్ mass of colourful clouds, గ్రహచన్ద్రచిత్రమ్ looking colourful with planets and Moon, నభః యథా like the sky, బహురత్నచిత్రమ్ colourful on account of gems encrusted, బహుధాతుచిత్రమ్ colourful on account of many minerals, నగాగ్రం యథా like the peak of a mountain, విమానరత్నమ్ jewel of a chariot, దదర్శ saw.

A jewel among aerial chariots, it looked colourful with many gems beset. It appeared like the summit of a mountain decorated with the colours of minerals, like the sky bespangled with planets and the Moon and like a mass of multicoloured clouds adorned by a rainbow.
మహీ కృతా పర్వతరాజిపూర్ణా

శైలాః కృతా వృక్షవితానపూర్ణాః.

వృక్షాః కృతాః పుష్పవితానపూర్ణాః

పుష్పం కృతం కేసరపత్రపూర్ణమ్৷৷5.7.9৷৷


మహీ earth, పర్వతరాజిపూర్ణా filled with mountain ranges, కృతా drawn, శైలాః mountains, వృక్షవితానపూర్ణాః filled with a canopy of trees, కృతాః drawn, వృక్షాః trees, పుష్పవితానపూర్ణాః filled with a canopy of flowers, కృతాః drawn on it, పుష్పమ్ flowers, కేసరపత్రపూర్ణమ్ filled with petals and filaments, కృతమ్ drawn.

The whole earth had been picturised on it. It was filled with rows of mountains and a canopy of trees all over. The trees were filled with lovely flowers with petals and filaments drawn on them.
కృతాని వేశ్మాని చ పాణ్డురాణి

తథా సుపుష్పాణ్యపి పుష్కరాణి.

పునశ్చ పద్మాని సకేసరాణి

ధన్యాని చిత్రాణి తథా వనాని৷৷5.7.10৷৷


పాణ్డురాణి white in colour, వేశ్మాని చ houses, కృతాని drawn, తథా so also, సుపుష్పాణి with beautiful flowers, పుష్కరాణి చ ponds also, పునశ్చ again, స కేసరాణి having filaments, పద్మాని lotuses, తథా so also, ధన్యాని complete, చిత్రాణి paintings, వనాని gardens.

There were pictures of mansions white in colour and pools of crystal-clear water filled with lovely flowers. There were pictures of beautiful lotuses drawn on it.
పుష్పాహ్వయం నామవిరాజమానం

రత్నప్రభాభిశ్చ వివర్ధమానమ్.

వేశ్మోత్తమానామపి చోచ్యమానం

మహాకపిస్తత్ర మహావిమానమ్৷৷5.7.11৷৷


తత్ర there, మహాకపిః great vanara, పుష్పాహ్వయమ్ Pushpaka chariot by name, నామవిరాజమానమ్ splendid indeed, రత్నప్రభాభిః glitter of gems, వివర్ధమానమ్ glowing, వేశ్మోత్తమానామపి of magnificent mansions, ఉచ్యమానమ్ tall, మహావిమానమ్ great chariot.

There, the great Hanuman indeed saw a splendid chariot called Pushpaka. It was glowing with glittering gems. Taller than the biggest mansion, it was a great chariot.
కృతాశ్చ వైడూర్యమయా విహఙ్గాః

రూప్యప్రవాలైశ్చ తథా విహఙ్గాః.

చిత్రాశ్చ నానావసుభిర్భుజఙ్గాః

జాత్యానురూపాస్తురగాః శుభాఙ్గాః৷৷5.7.12৷৷


వైడూర్యమయాః made of vaidurya, విహఙ్గాః birds, తథా similarly, రూప్యప్రవాలైశ్చ made of silver and corals, విహఙ్గాః birds, నానావసుభిః with various gems, చిత్రాః colourful, భుజఙ్గాః serpents, జాత్యాః due to there good breeding, అనురూపాః similar, శుభాఙ్గాః with auspicious limbs, తురగాః horses, కృతాః drawn.

Inside were birds made of vaidurya, silver and corals. There were colourful serpents made of various gems, and high-class horses of exquisite limbs drawn.
ప్రవాలజామ్బూనదపుష్పపక్షాః

సలీలమావర్జితజిహ్మపక్షాః.

కామస్య సాక్షాదివ భాన్తి పక్షాః

కృతా విహఙ్గాః సుముఖాః సుపక్షాః৷৷5.7.13৷৷


ప్రవాలజామ్బూనదపుష్పపక్షాః wings engraved with corals and gold, సుపక్షాః having beautiful wings, సలీలమ్ in a sportive way, ఆవర్జితజిహ్మపక్షాః with their artificial wings bent down (tossed),
విహఙ్గాః birds, కృతాః were drawn, సాక్షాత్ truly, కామస్య cupid's, పక్షాః ఇవ like wings, భాన్తి seemed.

It had curved figures of birds with beautiful wings carved out of corals and gold The wings were shining as if they were really the wings of allies of Cupid, the god of love.
నియుజ్యమానాస్తు గజాః సుహస్తాః

సకేసరాశ్చోత్పలపత్రహస్తాః.

బభూవదేవీ చ కృతా సుహస్తా

లక్ష్మీ స్తథా పద్మిని పద్మహస్తా৷৷5.7.14৷৷


పద్మిని in a lotus-pond, సుహస్తా having beautiful hands, సకేసరాశ్చ with filaments, ఉత్పలపత్రహస్తాః blue lotuses by their trunk carried, లక్ష్మీః goddess of wealth, నియుజ్యమానాస్తు stationed in place, గజాః elephants, తథా similarly, పద్మహస్తా holding a lotus in hand, సుహస్తా of beautiful hand, దేవీ చ goddess, కృతా drawn, బభూవ appeared.

He saw on it lotus ponds, artificial elephants with shapely trunks, offering to Laxmi who herself was a lotus, holding in her beautiful hands blue lotuses shining with filaments.
ఇతీవ తద్గృహమభిగమ్య శోభనమ్

సవిస్మయో నగమివ చారుశోభనమ్.

పునశ్చ తత్పరమసుగన్ధి సున్దరమ్

హిమాత్యయే నగమివ చారుకన్దరమ్৷৷5.7.15৷৷


ఇతీవ in that way, శోభనమ్ auspicious, చారుశోభనమ్ beautifully fashioned, నగమివ like a mountain, తద్గృహమ్ that palace, అభిగమ్య having reached, సవిస్మయః wonder-struck, పరమసుగన్ధి highly fragrant, సున్దరమ్ beautiful, హిమాత్యయే at the end of winter, చారుకన్దరమ్ having beautiful caves, నగమివ like mountain, తత్ that, పునశ్చ once again.

Thus he reached the auspicious palace appearing like a beautiful mountain and stood wonder-struck. Once again he looked at that beautiful palace which appeared like a mountain with lovely caverns in spring time filled with wonderful fragrance
తతః స తాం కపిరభిపత్య పూజితాం

చరన్ పురీం దశముఖబాహుపాలితామ్.

అదృశ్య తాం జనకసుతాం సుపూజితాం

సుదుఃఖితః పతిగుణవేగవర్జితామ్৷৷5.7.16৷৷


తతః then, సః కపిః monkey, పూజితామ్ worshipped, దశముఖబాహుపాలితామ్ ruled by the arms of the ten-headed king, తాం పురీమ్ that city, అభిపత్య having reached, చరన్ while moving about, సుపూజితామ్ venerable, పతిగుణవేగవర్జితామ్ who was deprived of the benefit of her husband's virtuous conduct, తాం జనకసుతామ్ that Janaka's daughter Sita, అదృశ్య unable to find, సుదుఃఖితః was deeply sorrowful.

Then Hanuman moved about that cherished city ruled by the strength of arms of the ten-headed king. Unable to find venerable Sita, who was deprived of the benefit of her husband's virtuous proximity, he became deeply sad.
తతస్తదా బహువిధభావితాత్మనః

కృతాత్మనో జనకసుతాం సువర్త్మనః.

అపశ్యతోభవదతిదుఃఖితం మనః

సుచక్షుషః ప్రవిచరతో మహాత్మనః৷৷5.7.17৷৷


తతః from there, తదా then, బహువిధభావితాత్మనః thinking of many things in his mind, కృతాత్మనః of a great soul, సువర్త్మనః of the followers of righteous path, సుచక్షుషః foresighted, ప్రవిచరతః while he moved, జనకసుతామ్ daughter of Janaka, అపశ్యత: unable to find, మహాత్మనః of the great self, మనః mind, అతిదుఃఖితమ్ very distressed, అభవత్ became.

Unable to find Sita, the disciplined and foresighted Hanuman, who always kept the righteous path, felt distressed while moving about, his mind oppressed by all kinds of thought.
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే సున్దరకాణ్డే సప్తమస్సర్గః৷৷
Thus ends the seventh sarga of Sundarakanda of the holy Ramayana, the first epic composed by sage Valmiki.