Sloka & Translation

Audio

[Further description of the aerial car, Pushpaka ]

స తస్య మధ్యే భవనస్య సంస్థితం

మహద్విమానం మణివజ్రచిత్రితమ్.

ప్రతప్తజామ్బూనదజాలకృత్రిమం

దదర్శ వీరః పవనాత్మజః కపిః৷৷5.8.1৷৷


వీరః courageous, పవనాత్మజః son of the Wind-god, సః కపిః that vanara, తస్య భవనస్య of that mansion, మధ్యే in the middle, సంస్థితమ్ standing, మణివజ్రచిత్రితమ్ rendered beautiful with gems and diamonds, ప్రతప్తజామ్బూనదజాలకృత్రిమమ్ adorned with latticed windows of barnished gold, మహత్ great, విమానమ్ aerial chariot, దదర్శ saw.

The courageous son of the Wind-god, Hanuman, the vanara saw the aerial chariot kept in the middle of the mansion inlaid with gems and diamonds latticed with artificial windows of barnished gold.
తదప్రమేయాప్రతికారకృత్రిమం

కృతం స్వయం సాధ్వితి విశ్వకర్మణా.

దివం గతం వాయుపథప్రతిష్ఠితం

వ్యరాజతాదిత్యపథస్య లక్ష్మవత్৷৷5.8.2৷৷


అప్రమేయాప్రతికారకృత్రిమమ్ with images of incomparable beauty and immeasureable skill, విశ్వకర్మణా by Visvakarma, స్వయమ్ himself, సాధ్వితి product of excellent achievement, కృతమ్ fashioned, దివమ్ sky, గతమ్ going, వాయుపథప్రతిష్ఠితమ్ which was placed in the aerial path, తత్ that, ఆదిత్యపథస్య in the orbit of the Sun, లక్ష్మవత్ like a beacon-light, వ్యరాజత shone.

The immeasurable Pushpaka fashioned by Visvakarma with images of incomparable
beauty was not possible to describe. An excellent product of his achievement, it was placed in the aerial path appearing as a beacon-light (sign-post) in the orbit of the Sun.
న తత్ర కిఞ్చిన్న కృతం ప్రయత్నతో

న తత్ర కిఞ్చిన్న మహార్హరత్నవత్.

న తే విశేషా నియతాః సురేష్వపి

న తత్ర కిఞ్చిన్న మహావిశేషవత్৷৷5.8.3৷৷


తత్ర there, ప్రయత్నతః by special effort, న కృతమ్ not only done, కిఞ్చిత్ anything, న not, తత్ర there, న మహార్హరత్నవత్ with costly gems, కిఞ్చిత్ a litttle, న not, తే those, విశేషాః unique, సురేష్వపి even to deities, న నియతాః not present, తత్ర there, న మహావిశేషవత్ very special, కిఞ్చిత్ న indeed it was.

There was nothing in Pushpaka which was not executed carefully with special effort, nothing which was not made of precious stones. Such privileges were not available to even gods. Indeed there was nothing which was not unique.
తపః సమాధానపరాక్రమార్జితం

మనః సమాధానవిచారచారిణమ్.

అనేకసంస్థానవిశేషనిర్మితం

తతస్తతస్తుల్యవిశేషదర్శనమ్৷৷5.8.4৷৷


తపః spiritual efforts, సమాధానపరాక్రమార్జితమ్ designed through concentration and prowess, మనః సమాధానవిచారచారిణమ్ which can reach the places desired by the thought of its master, అనేకసంస్థానవిశేషనిర్మితమ్ built with many special seats, తతస్తతః at all places, తుల్యవిశేషదర్శనమ్ of equally good appearance

(The Pushpaka) was designed by dint of divine efforts and prowess (of Kubera). It could touch any place its master commanded with a cool mind. It had many beautiful
places of rest.
విశేషమాలమ్బ్య విశేషసంస్థితం

విచిత్రకూటం బహుకూటమణ్డితమ్.

మనోభిరామం శరదిన్దునిర్మలం

విచిత్రకూటం శిఖరం గిరేర్యథా৷৷5.8.5৷৷


విశేషమ్ special, ఆలమ్బ్య resorting to, విశేషసంస్థితమ్ designed in a unique manner, విచిత్రకూటమ్ with wonderful peaks, బహుకూటమణ్డితమ్ decorated with many peaks, మనోభిరామమ్ delightful to the mind, శరదిన్దునిర్మలమ్ pleasing as autumnal full-moon, గిరేః mountain's, విచిత్రకూటమ్ wonderful towers, శిఖరం యథా like the peak.

The Pushpaka was specially designed in a unique manner. It was decorated with many colourful peaks. It was delghtful and pleasing to the mind and bright like the autumnal full-moon. It looked like a mountain with many wonderful towers around.
వహన్తి యం కుణ్డలశోభితాననాః

మహాశనా వ్యోమచరా నిశాచరాః.

వివృత్తవిధ్వస్తవిశాలలోచనాః

మహాజవా భూతగణాః సహస్రశః৷৷5.8.6৷৷


యమ్ such (a chariot), కుణ్డలశోభితాననాః faces brightened by the ear-rings, మహాశనాః gluttons, వ్యోమచరాః ranging in the sky, నిశాచరాః night-rangers, వివృత్తవిధ్వస్త విశాలలోచనాః with big rolling and frightening eyes, మహాజవాః of tremendous speed, భూతగణాః groups of Bhutas, సహస్రశః in thousands, వహన్తి drawing.

The Pushpaka was borne by multitudes of Bhutas whose faces were shining with ear-rings, who were demons ranging in the night sky. They were gluttons endowed with great speed, and they had big, rolling and frightening eyes.
వసన్తపుష్పోత్కరచారుదర్శనం

వసన్తమాసాదపి కాన్తదర్శనమ్.

స పుష్పకం తత్ర విమానముత్తమం

దదర్శ తద్వానరవీరసత్తమః৷৷5.8.7৷৷


తత్ that, వానరవీరసత్తమః hero among monkeys, సః he, వసన్తపుష్పోత్కరచారుదర్శనమ్ looking beautiful like a collection of blossoms of spring, వసన్తమాసాదపి more delightful than spring, కాన్తదర్శనమ్ appearing beautiful, పుష్పకమ్ Pushpaka, ఉత్తమమ్ excellent, విమానమ్ aerial chariot, తత్ర there, దదర్శ saw.

That hero among monkeys, beheld the aerial chariot looking beautiful like a colourful collection of spring blossoms. Its appearance was more pleasant than spring itself.
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే సున్దరకాణ్డే అష్టమస్సర్గః৷৷
Thus ends the eighth sarga of Sundarakanda of the holy Ramayana, the first epic composed by sage Valmiki.