Sloka & Translation

Audio

[Hanuman courses through the path of the Charanas -- crosses the ocean -- reaches Lanka]

ததோ ராவணநீதாயாஃ ஸீதாயாஃ ஷத்ருகர்ஷநஃ.

இயேஷ பதமந்வேஷ்டுஂ சாரணாசரிதே பதி৷৷5.1.1৷৷


ததஃ then, ஷத்ருகர்ஷநஃ crusher off enemies, ராவணநீதாயாஃ carried by Ravana, ஸீதாயாஃ Sita's, பதம் whereabouts, அந்வேஷ்டும் to search, சாரணாசரிதே where charanas the celestial bards move, பதி way, இயேஷ resolved .

Hanuman, crusher of enemies resolved to find the whereabouts of Sita, carried away by Ravana. He followed the path of the Charanas, celestial bards.
துஷ்கரஂ நிஷ்ப்ரதித்வந்த்வஂ சிகீர்ஷந் கர்ம வாநரஃ.

ஸமுதக்ரஷிரோக்ரீவோ கவாஂபதிரிவாபபௌ৷৷5.1.2৷৷


வாநரஃ vanara, துஷ்கரம் formidable, நிஷ்ப்ரதித்வந்த்வம் which could not be challenged, சிகீர்ஷந் intending to (cross), ஸமுதக்ரஷிரோக்ரீவஃ raised his head and neck, கவாஂ பதிஃ இவ like the best of bulls, பபௌ appeared.

Hanuman who raised his head and neck, intending to cross the formidable ocean which none else could accomplish, looked like a leading bull.
அத வைடூர்யவர்ணேஷு ஷாத்வலேஷு மஹாபலஃ.

தீரஃ ஸலிலகல்பேஷு விசசார யதாஸுகம்৷৷5.1.3৷৷


அத then, மஹாபலஃ mighty, தீரஃ calm, வைடூர்யவர்ணேஷு of the colour of vaidurya (tawny), ஸலிலகல்பேஷு on the sheet of water (marshy land with green grass that looked like sheet of water), ஷாத்வலேஷு on green grassy lands, யதாஸுகம் very easily, விசசார strdled.

Tawny-hued Hanuman, gifted with extraordinary strength and patience happily strolled on the marshy tracts of grassy land which had the colour of vaidurya.
த்விஜாந் வித்ராஸயந் தீமாநுரஸா பாதபாந் ஹரந்.

மரிகாஂஷ்ச ஸுபஹூந்நிக்நந் ப்ரவரித்த இவ கேஸரீ৷৷5.1.4৷৷


தீமாந் wise, த்விஜாந் birds, வித்ராஸயந் scaring, உரஸா with his chest, பாதபாந் trees, ஹரந் uprooting, ப்ரவரித்தஃ grown, கேஸரீ இவ like a lion, ஸுபஹூந் groups, மரிகாஂஷ்ச animals also, நிக்நந் trampling.

Wise Hanuman went about like a lion scaring away birds, uprooting trees with his chest, and trampling many animals.
நீலலோஹிதமாஂஜிஷ்டபத்ரவர்ணைஃ ஸிதாஸிதைஃ.

ஸ்வபாவவிஹிதைஷ்சித்ரைர்தாதுபிஃ ஸமலங்கரிதம்৷৷5.1.5৷৷

காமரூபிபிராவிஷ்டமபீக்ஷ்ணஂ ஸபரிச்சதைஃ.

யக்ஷகிந்நரகந்தர்வைர்தேவகல்பைஷ்ச பந்நகைஃ৷৷5.1.6৷৷


நீலலோஹிதமாஂஜிஷ்டபத்ரவர்ணைஃ blue, red, yellow and green coloured, ஸிதாஸிதைஃ as well as with white and black colours, ஸ்வபாவவிஹிதைஃ in their natural state, சித்ரைஃ by wonderful ones, தாதுபிஃ with minerals, ஸமலங்கரிதம் decorated all over, காமரூபிபிஃ by those who take any form at free will, ஸபரிச்சதைஃ all surrounded by their retinue, யக்ஷகிந்நரகந்தர்வைஃ by yakshas, kinneras and gandharvas,அபீக்ஷ்ணம் very much, ஆவிஷ்டம் occupied, ர்தேவகல்பைஷ்ச resembling gods, பந்நகைஃ by nagas.

The mountain was as though decorated with mineral rocks of varied colours like blue, red, yellow and green as well as black and white৷৷It was frequently visited by yakshas, kinneras, gandharvas and nagas surrounded by their retinue, capable of assuming any form at their free will rivalling gods and nagas in splendour.
ஸ தஸ்ய கிரிவர்யஸ்ய தலே நாகவராயுதே.

திஷ்டந் கபிவரஸ்தத்ர ஹ்ரதே நாக இவாபபௌ৷৷5.1.7৷৷


ஸஃ that, கபிவரஃ leader of monkeys, தத்ர there, நாகவராயுதே with lordly elephants, தஸ்ய கிரிவர்யஸ்ய at the great mountain, தலே foot, திஷ்டந் stood, ஹ்ரதே centre, நாகஃ இவ like elephant, அபபௌ looked.

As the monkey leader stood at the foot of the great mountain filled with lordly elephants he looked like an elephant standing at the centre of a pond.
ஸ ஸூர்யாய மஹேந்த்ராய பவநாய ஸ்வயஂபுவே.

பூதேப்யஷ்சாஞ்ஜலிஂ கரித்வா சகார கமநே மதிம்৷৷5.1.8৷৷


ஸஃ that, ஸூர்யாய to the Sun, மஹேந்த்ராய to Mahendra, lord of the gods, பவநாய to the wind- god, ஸ்வயஂபுவே to the creator, Brahma, பூதேப்யஃ the attendants of lord Siva அஞ்ஜலிம் salutations with folded palms, கரித்வா offered, கமநே to go, மதிம் resolution, சகார he made.

Offering salutations with folded palms to the Sun-god, to Mahendra, lord of the gods, to the wind-god, to the Creator Brahma and to all the attendants of lord Siva, made up his mind to proceed (to Lanka).
அஞ்ஜலிஂ ப்ராங்முகஃ கரித்வா பவநாயாத்மயோநயே.

ததோ ஹி வவரிதே கந்துஂ தக்ஷிணோ தக்ஷிணாஂ திஷம்৷৷5.1.9৷৷


ப்ராங்முகஃ facing the east, ஆத்மயோநயே his father, பவநாய wind-god, அஞ்ஜலிம் salutations with folded palms, கரித்வா having offered, ததஃ then, தக்ஷிண with equanimity, தக்ஷிணாஂ திஷம் southern direction, கந்தும் to depart, வவரிதே ஹி grew in size.

Hanuman, endowed with great equanimity, facing the east and joining his palms by way of salutaion to the Wind-god, his father, he enlarged his size and turned south in order to depart.
ப்லவங்கப்ரவரைர்தரிஷ்டஃ ப்லவநே கரிதநிஷ்சயஃ.

வவரிதே ராமவரித்த்யர்தஂ ஸமுத்ர இவ பர்வஸு৷৷5.1.10৷৷


ப்லவங்கப்ரவரைஃ the monkey troops, தரிஷ்டஃ were gazing, ப்லவநே taking leap, கரிதநிஷ்சயஃ resolved, பர்வஸு during the full-moon days, ஸமுத்ரஃ இவ like the sea, ராமவரித்த்யர்தம் for the welfare of Rama, வவரிதே began to grow in size.

Having made up his mind to leap for the cause of Rama, Hanuman began to grow in size just as the sea grows during the full-moon and new-moon days, while the monkey troops were watching.
நிஷ்ப்ரமாணஷரீரஃ ஸந் லிலங்கயிஷுரர்ணவம்.

பாஹுப்யாஂ பீடயாமாஸ சரணாப்யாஂ ச பர்வதம்৷৷5.1.11৷৷


அர்ணவம் ocean, லிலங்கயிஷுஃ one wishing to cross over, நிஷ்ப்ரமாணஷரீரஃ having an immeasurable figure, ஸந் while being, பாஹுப்யாம் with both his arms, சரணாப்யாஂ ச and with feet, பர்வதம் mountain, பீடயாமாஸ pressed.

Having swollen to an immeasurable figure, he pressed on the mountain with his feet and hands in an attempt to cross the ocean.
ஸ சசாலாசலஷ்சாபி முஹூர்தஂ கபிபீடிதஃ.

தரூணாஂ புஷ்பிதாக்ராணாஂ ஸர்வஂ புஷ்பமஷாதயத்৷৷5.1.12৷৷


கபிபீடிதஃ pressed firmly by Hanuman, ஸஃ அசலஷ்சாபி that mountain also, முஹூர்தம் for a moment, சசால was shaken, புஷ்பிதாக்ராணாம் flowers on the top, தரூணாம் of trees, ஸர்வம் all, புஷ்பம் flowers, அஷாதயத் dropped down.

Pressed firmly by Hanuman, the mountain was shaken for a moment which caused the flowers to drop down from the tree tops.
தேந பாதபமுக்தேந புஷ்பௌகேண ஸுகந்திநா.

ஸர்வதஃ ஸஂவரிதஃ ஷைலோ பபௌ புஷ்பமயோ யதா৷৷5.1.13৷৷


ஷைலஃ the mountain, பாதபமுக்தேந by those dropped down from the trees, ஸுகந்திநா full of fragrance, புஷ்பௌகேண heap of flowers, ஸர்வதஃ all over, ஸஂவரிதஃ covered, யதா like, பபௌ appeared, புஷ்பமய: made of flowers.

With heaps of flowers full of fragrance fallen down from the trees all over the mountain, it looked as though it was a mountain of flowers.
தேந சோத்தமவீர்யேண பீட்யமாநஃ ஸ பர்வதஃ.

ஸலிலஂ ஸம்ப்ரஸுஸ்ராவ மதஂ மத்த இவ த்விபஃ৷৷5.1.14৷৷


உத்தமவீர்யேண by the highly valiant self, தேந by him, பீட்யமாநஃ pressed very hard, ஸஃ பர்வதஃ that mountain, மத்தஃ intoxicated, த்விபஃ elephant, மதம் இவ like the rut, ஸலிலம் the water, ஸம்ப்ரஸுஸ்ராவ exuded profusely.

The mountain pressed hard under the feet of the valiant (Hanuman), discharged streams of water just as an elephant in rut would exude water of intoxication.
பீட்யமாநஸ்து பலிநா மஹேந்த்ரஸ்தேந பர்வதஃ.

ரீதீர்நிர்வர்தயாமாஸ காஞ்சநாஞ்ஜநராஜதீஃ৷৷5.1.15৷৷


பலிநா by the powerful, தேந by him, பீட்யமாநஃ having pressed, மஹேந்த்ரஃ பர்வதஃ mount Mahendra, காஞ்சநாஞ்சநராஜதீஃ of gold and silver, ரீதீஃ streams, நிர்வர்தயாமாஸ started forming.

Pressed by the powerful Hanuman, mount Mahendra let out streams of the hue of gold and silver (containing the ores of these minerals)৷৷
முமோச ச ஷிலாஃ ஷைலோ விஷாலாஃ ஸமநஃஷிலாஃ.

மத்யமேநார்சிஷா ஜுஷ்டா தூமராஜீரிவாநலஃ৷৷5.1.16৷৷


ஷைலஃ mountain, மத்யமேந in the midst, அர்சிஷா by the flame, ஜுஷ்டா:possed with, அநலஃ fire, தூமராஜீரிவ like the columns of smoke, ஸமநஃ ஷிலாஃ along with sulphur pigments, விஷாலாஃ big one, ஷிலாஃ boulders, முமோச threw out, ச even.

The mountain threw down big boulders along with sulphur just like fire emits columns of smoke, surrounded by flames.
கிரிணா பீட்யமாநேந பீட்யமாநாநி ஸர்வதஃ.

குஹாவிஷ்டாநி பூதாநி விநேதுர்விகரிதைஃ ஸ்வரைஃ৷৷5.1.17৷৷


குஹாவிஷ்டாநி of the caves, பூதாநி creatures, பீட்யமாநேந being pressed, கிரிணா by the mountain, ஸர்வதஃ all over, பீட்யமாநாநி on account of pressing, விகரிதைஃ with horrible, ஸ்வரைஃ voices, விநேதுஃ shrieked.

Squeezed on all sides of the mountain by Hanuman, all creatures living in the caves shrieked making horrible sounds .
ஸ மஹாஸத்த்வஸந்நாதஃ ஷைலபீடாநிமித்தஜஃ.

பரிதிவீஂ பூரயாமாஸ திஷஷ்சோபவநாநி ச৷৷5.1.18৷৷


ஷைலபீடாநிமித்தஜஃ caused by the crushing of the mountain, ஸஃ that, மஹாஸத்த்வஸந்நாதஃ loud noise of various creatures, பரிதிவீம் the earth, திஷஷ்ச all directions, உபவநாநி ச and the surrounding groves, பூரயாமாஸ filled.

Due to the crushing of the mountain, a loud noise of the various creatures shot up filling the earth in all directions and groves around.
ஷிரோபிஃ பரிதுபிஃ ஸர்பா வ்யக்தஸ்வஸ்திகலக்ஷணைஃ.

வமந்தஃ பாவகஂ கோரஂ ததஂஷுர்தஷநைஃ ஷிலாஃ৷৷5.1.19৷৷


ஸர்பாஃ snakes, வ்யக்தஸ்வஸ்திகலக்ஷணைஃ with signs of swastika marks, பரிதுபிஃ by wide ones, ஷிரோபிஃ with hoods, கோரம் terrible, பாவகம் fire, வமந்தஃ poured out, தஷநைஃ with fangs, ஷிலாஃ ததஂஷுஃ bit the rocks.

The snakes spread out their broad hoods manifesting swastika marks on them and bit the rocks with their fangs pouring out terrible fire.
தாஸ்ததா ஸவிஷைர்தஷ்டாஃ குபிதைஸ்தைர்மஹாஷிலாஃ.

ஜஜ்ஜ்வலுஃ பாவகோத்தீப்தா பிபிதுஷ்ச ஸஹஸ்ரதா৷৷5.1.20৷৷


ததா then, ஸவிஷைஃ by the venomous, குபிதைஃ by the angry, தைஃ by them, தஷ்டாஃ bitten, தாஃ மஹாஷிலாஃ the huge rocks, பாவகோததீப்தாஃ burnt by the flame, ஜஜ்வலுஃ burnt, ஸஹஸ்ரதா in a thousand pieces, பிபிதுஷ்ச and broke.

Bitten by the venomous and angry snakes, the mountain was broken into a thousand pieces by the blazing flames.
யாநி சௌஷதஜாலாநி தஸ்மிந் ஜாதாநி பர்வதே.

விஷக்நாந்யபி நாகாநாஂ ந ஷேகுஃ ஷமிதுஂ விஷம்৷৷5.1.21৷৷


தஸ்மிந் பர்வதே on that mountain, ஜாதாநி grown, யாநி those, ஔஷதஜாலாநி medicinal herbs, விஷக்நாந்யபி even those which can counteract poison, நாகாநாம் of the snakes, விஷம் poison, ஷமிதும் to neutralize, ந ஷேகுஃ were not able to.

Even the medicinal herbs grown on the mountain could not neutralize the effect of the poison of snakes.
பித்யதேயஂ கிரிர்பூதைரிதி மத்த்வா தபஸ்விநஃ.

த்ரஸ்தா வித்யாதராஸ்தஸ்மாதுத்பேதுஃ ஸ்த்ரீ கணைஃ ஸஹ৷৷5.1.22৷৷

பாநபூமிகதஂ ஹித்வா ஹைமமாஸவபாஜநம்.

பாத்ராணி ச மஹார்ஹாணி கரகாஂஷ்ச ஹிரண்மயாந்৷৷5.1.23.

லேஹ்யாநுச்சாவசாந் பக்ஷ்யாந் மாஂஸாநி விவிதாநி ச.

ஆர்ஷபாணி ச சர்மாணி கடகாஂஷ்ச கநகத்ஸரூந்৷৷5.1.24৷৷


அயம் this, கிரிஃ mountain, பூதைஃ by creatures, பித்யதே broken, இதி thus, மத்த்வா after, தபஸ்விநஃ ascetics, உத்பேதுஃ jumped up, வித்யாதராஃ Vidyadharas, த்ரஸ்தாஃ terrified, பாநபூமிகதம் from the drinking places, ஹைமம் golden, ஆஸவபாஜநம் drinking cups, மஹார்ஹாணி valuable ones, கரகாஂஷ்ச goblets, உச்சாவசாந் various big and small ones, லேஹ்யாந் food that is licked, பக்ஷ்யாந் eatables, விவிதாநி of many kinds, மாஂஸாநி meat, ஆர்ஷபாணி of oxen, சர்மாணி animal hides, கநகத்ஸரூந் covered with golden sheaths, கடகாஂஷ்ச swords, ஹித்வா after, ஸ்த்ரீகணைஃ ஸஹ along with groups of women, தஸ்மாத் from that place, உத்பேதுஃ flew away.

Even the ascetics left the place approaching that the mountain would be broken into pieces by creatures. The alarmed vidyadharas leaped into the sky along with groups of their women, leaving behind golden jugs of wine as well as precious utensils, big and small sizes, and golden goblets, cups in the drinking place, as well as many tasty eatables like licking food, chewing food and many types of meat. They also left bull-hides and swords with golden sheaths.
கரிதகண்டகுணாஃ க்ஷீபா ரக்தமால்யாநுலேபநாஃ.

ரக்தாக்ஷாஃ புஷ்கராக்ஷாஷ்ச ககநஂ ப்ரதிபேதிரே৷৷5.1.25৷৷


கரிதகண்டகுணாஃ wearing chains, க்ஷீபாஃ intoxicated ones, ரக்தமால்யாநுலேபநாஃ wearing garlands and smearing with red unguents (sandalpaste), ரக்தாக்ஷாஃ with red eyes, புஷ்கராக்ஷாஷ்ச with lotus like eyes, ககநம் to the sky, ப்ரதிபேதிரே flew into the sky.

The intoxicated vidyadharas with eyes red like lotuses, wearing garlands around the neck and smeared with red sandalpaste flew into the sky.
ஹாரநூபுரகேயூரபாரிஹார்யதராஃ ஸ்த்ரியஃ.

விஸ்மிதாஃ ஸஸ்மிதாஸ்தஸ்துராகாஷே ரமணைஃ ஸஹ৷৷5.1.26৷৷


ஹாரநூபுரகேயூரபாரிஹார்யதராஃ wearing necklaces, anklets and armlets, ஸ்த்ரியஃ women, விஸ்மிதாஃ wonder-struck, ஸஸ்மிதாஃ gently smiling, ரமணைஃ ஸஹ with their lovers, ஆகாஷே in the sky, தஸ்துஃ stayed.

Adorned with necklaces, anklets and armlets, the vidyadharis stayed wonder-struck in the sky, smiling gently in the company of their lovers.
தர்ஷயந்தோ மஹாவித்யாஂ வித்யாதரமஹர்ஷயஃ.

ஸஹிதாஸ்தஸ்துராகாஷே வீக்ஷாஞ்சக்ருஷ்ச பர்வதம்৷৷5.1.27৷৷


வித்யாதரமஹர்ஷயஃ the seers among vidyadharas, மஹாவித்யாம் proficient in different fields of knowledge, தர்ஷயந்தஃ watching, ஸஹிதாஃ collectively, ஆகாஷே in the sky, தஸ்துஃ stayed, பர்வதம் mountain, வீக்ஷாஂசக்ருஷ்ச were also watching.

The seers among the Vidyadharas, proficient in different fields of knowledge were also watching the mountain from the sky along with others.
ஷுஷ்ருவுஷ்ச ததா ஷப்தமரிஷீணாஂ பாவிதாத்மநாம்.

சாரணாநாஂ ச ஸித்தாநாஂ ஸ்திதாநாஂ விமலேம்பரே৷৷5.1.28৷৷


ததா then, விமலே in a pure, அம்பரே in the sky, ஸ்திதாநாம் of those stationed, சாரணாநாம் of charanas, ஸித்தாநாம் of siddhas, பாவிதாத்மநாம் of highly, றஷீணாஂ ச and of seers, ஷப்தம் sound, ஷுஷ்ருவுஃ heard.

Then the vidyadharas heard the words of praise(of Hanuman) by the sages, seekers of the ultimate truth, the charanas and the siddhas who stood and watched in the clear sky:
ஏஷ பர்வதஸங்காஷோ ஹநுமாந் மாருதாத்மஜஃ.

திதீர்ஷதி மஹாவேகஸ்ஸமுத்ரஂ மகராலயம்৷৷5.1.29৷৷


பர்வதஸங்காஷஃ resembling a mountain, மாருதாத்மஜஃ son of the wind-god (Hanuman), மஹாவேகஃ swift, ஏஷஃ him, ஹநுமாந் Hanuman, மகராலயம் abode of crocodiles, ஸமுத்ரம் ocean, திதீர்ஷதி desiring to cross.

"Hanuman the son of the Wind-god, who is like a mountain, with extraordinary might intends to cross the ocean, the abode of crocodiles".
ராமார்தஂ வாநரார்தஂ ச சிகீர்ஷந் கர்ம துஷ்கரம்.

ஸமுத்ரஸ்ய பரஂ பாரஂ துஷ்ப்ராபஂ ப்ராப்துமிச்சதி৷৷5.1.30৷৷


ராமார்தம் for the purpose of Rama, வாநரார்தஂ ச for the sake of vanaras also, துஷ்கரம் impossible, கர்ம task, சிகீர்ஷந் desirous of achieving, ஸமுத்ரஸ்ய of the ocean, துஷ்ப்ராபம் difficult to reach, பரஂ பாரம் the other side, ப்ராப்தும் to reach, இச்சதி he wishes.

"For the sake of Rama and the vanaras he wants to reach the other shore of the ocean, which is difficult, and indeed impossible".
இதி வித்யாதராஃ ஷ்ருத்வா வசஸ்தேஷாஂ மஹாத்மநாம்.

தமப்ரமேயஂ ததரிஷுஃ பர்வதே வாநரர்ஷபம்৷৷5.1.31৷৷


வித்யாதராஃ vidyadharas, இதி thus, மஹாத்மநாம் of great sages, தேஷாம் of them, வசஃ word, ஷ்ருத்வா having heard, பர்வதே on the mountain, அப்ரமேயம் beyond measure, வாநரர்ஷபம் bull among the vanaras, Hanuman, தம் him, ததரிஷுஃ saw.

The vidyadharas heard the sages speaking in that manner on the mountain. They beheld Hanuman, the bull among vanaras, whose strength was beyond measure.
துதுவே ச ஸ ரோமாணி சகம்பே சாசலோபமஃ.

நநாத ஸுமஹாநாதஂ ஸுமஹாநிவ தோயதஃ৷৷5.1.32৷৷


அசலோபமஃ huge as mountain, ஸஃ he, ரோமாணி hair, துதுவே shook, சகம்பே ச and moved, ஸுமஹாந் great, தோயதஃ இவ like a cloud, ஸுமஹாநாதம் huge sound, நநாத produced.

Hanuman, huge as a mountain moved his body and shook the hair on his body, thundering like a cloud.
ஆநுபூர்வ்யேண வரித்தஂ ச லாங்கூலஂ லோமபிஷ்சிதம்.

உத்பதிஷ்யந் விசிக்ஷேப பக்ஷிராஜ இவோரகம்৷৷5.1.33৷৷


உத்பதிஷ்யந் ready to take off, ஆநுபூர்வ்யேண in an order, வரித்தம் covered, லோமபிஃ with hair, சிதம் full of, லாங்கூலம் tail, பக்ஷிராஜஃ king of birds, உரகஂ இவ like a serpent, விசிக்ஷேப shook, cast down.

Like the king of birds Garuda would shake a serpent, he shook his tail covered with hair in order to take off.
தஸ்ய லாங்கூலமாவித்தமாத்தவேகஸ்ய பரிஷ்டதஃ.

ததரிஷே கருடேநேவ ஹ்ரியமாணோ மஹோரகஃ৷৷5.1.34৷৷


ஆத்தவேகஸ்ய of great, தஸ்ய his, பரிஷ்டதஃ at the back, அவித்தம் curled, லாங்கூலம் tail, கருடேந by Garuda, ஹ்ரியமாணஃ carried off, மஹோரகஃ இவ like a big serpent, ததரிஷே appeared.

Hanuman had the tail curled at his back which appeared like a big serpent being carried off by Garuda.
பாஹூ ஸஂஸ்தம்பயாமாஸ மஹாபரிகஸந்நிபௌ.

ஸஸாத ச கபிஃ கட்யாஂ சரணௌ ஸஞ்சுகோச ச৷৷5.1.35৷৷


கபிஃ monkey, மஹாபரிகஸந்நிபௌ like huge iron clubs, பாஹூ arms, ஸஂஸ்தம்பயாமாஸ pressing down firmly , கட்யாம் in the waist, ஸஸாத crouched in, சரணௌ his feet, ஸஞ்சுகோச ச contracted.

The monkey fixed his arms, looking like iron clubs, firmly on the mountain and
crouched his waist and contracted his feet.
ஸஂஹரித்ய ச புஜௌ ஷ்ரீமாஂஸ்ததைவ ச ஷிரோதராம்.

தேஜஃ ஸத்த்வஂ ததா வீர்யமாவிவேஷ ஸ வீர்யவாந்৷৷5.1.36৷৷


ஷ்ரீமாந் glorious, வீர்யவாந் courageous, ஸஃ Hanuman, புஜௌ ச even shoulders, ததைவ ச in the same way, ஷிரோதராம் his head, ஸஂஹரித்ய after contracting, தேஜஃ glow, ஸத்த்வம் energy, ததா so also, வீர்யம் vigour, ஆவிவேஷ summoned up.

The glorious and courageous Hanuman his head and shoulders contracted, summoned up all his energy and vigour.
மார்கமாலோகயந்தூராதூர்த்வஂ ப்ரணிஹிதேக்ஷணஃ.

ருரோத ஹரிதயே ப்ராணாநாகாஷமவலோகயந்৷৷5.1.37৷৷


ஊர்த்வம் upward, ப்ரணிஹிதேக்ஷணஃ setting his eyes up, தூராத் from a distance, மார்கம் direction, ஆலோகயந் while looking at, ஆகாஷம் sky, அவலோகயந் looking at, ப்ராணாந் breath, ஹரிதயே in the chest,ருரோத restrained.

Having cast his eyes upward in order to view the distance and direction in which he had to leap, he restrained his breath in the chest while looking at the sky.
பத்ப்யாஂ தரிடமவஸ்தாநஂ கரித்வா ஸ கபிகுஞ்ஜரஃ.

நிகுஞ்ச்ய கர்ணௌ ஹநுமாநுத்பதிஷ்யந் மஹாபலஃ৷৷

வாநராந் வாநரஷ்ரேஷ்ட இதஂ வசநமப்ரவீத்৷৷5.1.38৷৷


கபிகுஞ்ஜரஃ an elephant among monkeys, மஹாபலஃ very strong one, வாநரஷ்ரேஷ்டஃ best of vanaras, ஸஃ ஹநுமாந் that Hanuman, பத்ப்யாம் feet, தரிடம் firmly, அவஸ்தாநம் standing in that position, கரித்வா did, கர்ணௌ ears, நிகுஞ்ச்ய contracted, உத்பதிஷ்யந் while preparing to leap, வாநராந் vanaras, இதம் this, வசநம் word, அப்ரவீத் said.

A mighty elephant among vanaras, Hanuman holding his feet firmly and standing in that position, contracted his ears and addressed the monkeys, when he was about to leap:
யதா ராகவநிர்முக்தஃ ஷரஃ ஷ்வஸநவிக்ரமஃ.

கச்சேத்தத்வத்கமிஷ்யாமி லங்காஂ ராவணபாலிதாம்৷৷5.1.39৷৷


ராகவநிர்முக்தஃ released by Raghava, ஷரஃ arrow, யதா similar manner, கச்சேத் goes, தத்வத் like that, ஷ்வஸநவிக்ரமஃ with the speed of wind, ராவணபாலிதாம் governed by Ravana, லங்காம் Lanka, கமிஷ்யாமி I will reach.

"Just like an arrow released by Raghava would fly, I too will proceed with the speed of the wind to reach Lanka ruled by Ravana.
ந ஹி த்ரக்ஷ்யாமி யதி தாஂ லங்காயாஂ ஜநகாத்மஜாம்.

அநேநைவ ஹி வேகேந கமிஷ்யாமி ஸுராலயம்৷৷5.1.40৷৷


லங்காயாம் in Lanka, தாஂ ஜநகாத்மஜாம் that daughter of Janaka, ந ஹி த்ரக்ஷ்யாமி யதி If I am not able to find, அநேந with this, வேகேநைவ ஹி with speed indeed, ஸுராலயம் abode of gods, கமிஷ்யாமி I will go.

"If I am not able to find the daughter of Janaka at Lanka I will go to heaven, abode of the gods, with the same speed.
யதி வா த்ரிதிவே ஸீதாஂ ந த்ரக்ஷ்யாம்யகரிதஷ்ரமஃ.

பத்த்வா ராக்ஷஸராஜாநமாநயிஷ்யாமி ராவணம்৷৷5.1.41৷৷


த்ரிதிவே in heaven, ஸீதாம் Sita, ந த்ரக்ஷ்யாமி யதி வா If I do not find, அகரிதஷ்ரமஃ in spite of all my efforts, ராக்ஷஸராஜாநம் king of rakshasas, ராவணம் Ravana, பத்த்வா bind, ஆநயிஷ்யாமி will bring.

"If I do not find Sita in heaven in spite of my efforts, I will bind that king of demons, Ravana and bring him here.
ஸர்வதா கரிதகார்யோஹமேஷ்யாமி ஸஹ ஸீதயா.

ஆநயிஷ்யாமி வா லங்காஂ ஸமுத்பாட்ய ஸராவணாம்৷৷5.1.42৷৷


அஹம் I, ஸர்வதா by all means, கரிதகார்யஃ doing my duty successfully, ஸஹ ஸீதயா along with Sita, ஏஷ்யாமி I will come, வா or, ஸராவணாம் along with Ravana, லங்காம் Lanka, ஸமுத்பாட்ய after uprooting, ஆநயிஷ்யாமி will bring.

"I will, by all means return successful with Sita or else I will uproot Lanka along with Ravana and bring him here".
ஏவமுக்த்வா து ஹநுமாந்வாநராந்வாநரோத்தமஃ৷৷5.1.43৷৷

உத்பபாதாத வேகேந வேகவாநவிசாரயந்.

ஸுபர்ணமிவ சாத்மாநஂ மேநே ஸ கபிகுஞ்ஜரஃ৷৷5.1.44৷৷


வாநரோத்தமஃ foremost vanara, ஹநுமாந் Hanuman, வாநராந் to vanaras, ஏவம் that way, உக்த்வா having said, அத then, அவிசாரயந் without any exertion, வேகவாந் swift, வேகேந speedily, உத்பபாத leaped, ஸஃ he, கபிகுஞ்ஜரஃ best of vanaras, elephant-like, ஆத்மாநம் himself, ஸுபர்ணமிவ like bird Suparna (Garuda), மேநே he felt.

Having thus addressed the monkeys the foremost of vanaras,Hanuman endowed with great speed leaped without any exertion. The elephant among monkeys felt like Garuda.
ஸமுத்பததி தஸ்மிஂஸ்து வேகாத்தே நகரோஹிணஃ.

ஸஂஹரித்ய விடபாந் ஸர்வாந் ஸமுத்பேதுஃ ஸமந்ததஃ৷৷5.1.45৷৷


தஸ்மிந் when he, ஸமுத்பததி was leaping, வேகாத் swiftly, தே they, நகரோஹிணஃ numerous trees, ஸர்வாந் all the, விடபாந் branches, ஸஂஹரித்ய drawing together, ஸமந்ததஃ from all over, ஸமுத்பேதுஃ flew.

When he took off, numerous trees on the mountain drawing together the branches all over flew along with him.
ஸ மத்தகோயஷ்டிமகாந் பாதபாந் புஷ்பஷாலிநஃ.

உத்வஹந்நூருவேகேந ஜகாம விமலேம்பரே৷৷5.1.46৷৷


ஸஃ he, மத்தகோயஷ்டிமகாந் lapwings in heat, புஷ்பஷாலிநஃ full of flowers, பாதபாந் trees, ஊருவேகேந by the speed of his thighs, உத்வஹந் while coursing, விமலே pristine (cloudless), அம்பரே in the sky, ஜகாம went.

He swept away the lapwings in heat on the blossoms of the trees by the speed of his thighs while he coursed through the cloudless sky.
ஊருவேகோத்ததா வரிக்ஷா முஹூர்தஂ கபிமந்வயுஃ.

ப்ரஸ்திதஂ தீர்கமத்வாநஂ ஸ்வபந்துமிவ பாந்தவாஃ৷৷5.1.47৷৷


ஊருவேகோத்ததாஃ bent forward by the force of his thighs, வரிக்ஷாஃ trees, தீர்கம் long, அத்வாநம் path, ப்ரஸ்திதம் starting, ஸ்வபந்தும் one's kith and kin, பாந்தவாஃ இவ like the relatives, கபிம் Hanuman, முஹூர்தம் for a while, அந்வயுஃ followed.

Swept away by the force of his thighs, the trees bent forward following him for a while just as relatives accompany their kith and kin on long travel.
தமூருவேகோந்மதிதாஃ ஸாலாஷ்சாந்யே நகோத்தமாஃ.

அநுஜக்முர்ஹநூமந்தஂ ஸைந்யா இவ மஹீபதிம்৷৷5.1.48৷৷


ஊருவேகோந்மதிதாஃ uprooted by the speed of thighs, ஸாலாஷ்ச sala trees also, அந்யே other, நகோத்தமாஃ great trees, ஸைந்யாஃ troops, மஹீபதிம் இவ like the king, ஹநூமந்தம் Hanuman, அநுஜக்முஃ follow.

Uprooted by the force of Hanuman's thighs,great trees like sala followed him just like the troops follow the king.
ஸுபுஷ்பிதாக்ரைர்பஹுபிஃ பாதபைரந்விதஃ கபிஃ.

ஹநுமாந் பர்வதாகாரோ பபூவாத்புததர்ஷநஃ৷৷5.1.49৷৷


பஹுபிஃ by many, ஸுபுஷ்பிதாக்ரைஃ with blossomed tops, பாதபைஃ with trees, அந்வித: endowed with, கபிஃ vanaras, பர்வதாகாரஃ mountain like, ஹநுமாந் Hanuman, அத்புததர்ஷநஃ queer appearance, பபூவ became.

With numerous trees laden with flowers following him, Hanuman who looked like a mountain, presented a queer spectable.
ஸாரவந்தோத யே வரிக்ஷா ந்யமஜ்ஜந் லவணாம்பஸி.

பயாதிவ மஹேந்த்ரஸ்ய பர்வதா வருணாலயே৷৷5.1.50৷৷


அத and then, ஸாரவந்தஃ huge, யே those, வரிக்ஷாஃ trees, மஹேந்த்ரஸ்ய Indra's, பயாத் out of fear, பர்வதாஃ mountains, வருணாலயே இவ like the abode of Varuna, ocean, லவணாம்பஸி in the salt sea, ந்யமஜ்ஜந் sank.

Then the huge trees sank into the ocean of salt water even as mountains did, afraid of Indra's (thunderbolt).
ஸ நாநாகுஸுமைஃ கீர்ணஃ கபிஃ ஸாங்குரகோரகைஃ.

ஷுஷுபே மேகஸங்காஷஃ கத்யோதைரிவ பர்வதஃ৷৷5.1.51৷৷


ஸாங்குரகோரகைஃ with sprouts and buds, நாநாகுஸுமைஃ with different kinds of flowers, கீர்ணஃ spread over, மேகஸங்காஷஃ resembling a cloud, ஸஃ கபிஃ that Hanuman, கத்யோதைஃ covered with fireflies, பர்வதஃ இவ like a mountain, ஷுஷுபே was shining brightly.

Covered with tender sprouts and buds of different kinds of flowers Hanuman shone brightly like a flying mountain with fireflies.
விமுக்தாஸ்தஸ்ய வேகேந முக்த்வா புஷ்பாணி தே த்ருமாஃ.

அவஷீர்யந்த ஸலிலே நிவரித்தாஃ ஸுஹரிதோ யதா৷৷5.1.52৷৷


தஸ்ய his, வேகேந speed, விமுக்தாஃ released, தே த்ருமாஃ those trees, புஷ்பாணி flowers, முக்த்வா having dropped, நிவரித்தாஃ returning, ஸுஹரிதோ யதா like friends, ஸலிலே water, அவஷீர்யந்த fallen into water.

Shedding their blossoms (under his thrust) the trees dropped into the waters of the sea just like close relatives follow at the time of farewell.
லகுத்வேநோபபந்நஂ தத்விசித்ரஂ ஸாகரேபதத்.

த்ருமாணாஂ விவிதஂ புஷ்பஂ கபிவாயுஸமீரிதம்৷৷5.1.53৷৷

தாராசிதமிவாகாஷஂ ப்ரபபௌ ஸ மஹார்ணவஃ.


லகுத்வேந being light, உபபந்நம் risen up, விசித்ரம் colourful, கபிவாயுஸமீரிதம் driven by the wind caused by the speed of Hanuman, த்ருமாணாம் of the trees, தத் there, விவிதம் various, புஷ்பம் flowers, ஸாகரே in the ocean, அபதத் fell, மஹார்ணவஃ ocean, தாராசிதம் filled with stars, ஆகாஷமிவ like the sky, ப்ரபபௌ ஸஃ glowing.

Driven by the wind caused by Hanuman's speed a variety of flowers fell into the ocean because of their light weight and the ocean looked colourful and bright like the star-spangled sky.
புஷ்பௌகேணாநுபத்தேந நாநாவர்ணேந வாநரஃ.

பபௌ மேக இவாகாஷே வித்யுத்கண விபூஷிதஃ৷৷5.1.54৷৷


நாநாவர்ணேந of different colours, அநுபத்தேந stuck, புஷ்பௌகேண by the blossoms, வாநரஃ monkey (Hanuman), ஆகாஷே in the sky, வித்யுத்கணவிபூஷிதஃ glowing like lightning, மேகஃ இவ like the cloud, பபௌ looked.

Covered with blossoms of different kinds and colours, Hanuman looked like a cloud brightened by lightnings in the sky.
தஸ்ய வேகஸமாதூதைஃ புஷ்பைஸ்தோயமதரிஷ்யத৷৷5.1.55৷৷

தாராபிரபிராமாபிருதிதாபிரிவாம்பரம்.


தஸ்ய his, வேகஸமாதூதைஃ dropped by the speed, புஷ்பைஃ with flowers, தோயம் water, உதிதாபிஃ rising ones, அபிராமாபிஃ by the very enchanting, தாராபிஃ by stars, அம்பரமிவ like the sky, அதரிஷ்யத appeared.

The sea-water looked splendid with flowers dropped by dint of his speed. It resembled the firmament spangled with enchanting stars just risen in the sky.
தஸ்யாம்பரகதௌ பாஹூ ததரிஷாதே ப்ரஸாரிதௌ৷৷5.1.56৷৷

பர்வதாக்ராத்விநிஷ்க்ராந்தௌ பஞ்சாஸ்யாவிவ பந்நகௌ.


ப்ரஸாரிதௌ stretched out, அம்பரகதௌ spread in the sky, தஸ்ய his, பாஹூ two arms, பர்வதாக்ராத் from the top of the mountain, விநிஷ்க்ராந்தௌ emerging, பஞ்சாஸ்யௌ five-hooded, பந்நகௌ இவ like snakes, ததரிஷாதே looked.

That great Vanara appeared as if he was gulping the entire ocean with its rising waves. While he was looking upward it appeared as though he was keen to drink in the sea as well.
பிபந்நிவ பபௌ சாபி ஸோர்மிமாலஂ மஹார்ணவம்৷৷5.1.57৷৷

பிபாஸுரிவ சாகாஷஂ ததரிஷே ஸ மஹாகபிஃ.


ஸஃ that, மஹாகபிஃ great vanara, ஸோர்மிமாலம் with its rising waves, மஹார்ணவம் ocean, பிபந்நிவ as if gulping, பபௌ looked, ஆகாஷம் sky, ச and , அபி also, பிபாஸுரிவ as if thirsty, ததரிஷே looked.

While he was looking upward, that great vanara appeared as if, parched with thirst, he was gulping the entire ocean with its rising waves.
தஸ்ய வித்யுத்ப்ரபாகாரே வாயுமார்காநுஸாரிணஃ৷৷5.1.58৷৷

நயநே விப்ரகாஷேதே பர்வதஸ்தாவிவாநலௌ.


வாயுமார்காநுஸாரிணஃ of him following the direction of the wind, தஸ்ய his, வித்யுத்ப்ரபாகாரே both appearing like the glow of lightning, நயநே eyes, பர்வதஸ்தௌ on the mountain, அநலௌ இவ like two fires, விப்ரகாஷேதே very glittering.

As he was moving in the sky following the direction of the wind, his eyes blazed like two fires burning on the mountain, flashing like lightning.
பிங்கே பிங்காக்ஷமுக்யஸ்ய பரிஹதீ பரிமண்டலே৷৷5.1.59৷৷

சக்ஷுஷீ ஸம்ப்ராகாஷேதே சந்த்ரஸூர்யாவிவோதிதௌ.


பிங்காக்ஷமுக்யஸ்ய of the leader of monkeys, பிங்கே reddish-brown, பரிஹதீ large, பரிமண்டலே round in shape, சக்ஷுஷீ eyes, உதிதௌ risen, சந்த்ரஸூர்யாவிவ like Moon and Sun, ஸம்ப்ரகாஷேதே were shining.

The large, round, reddish-brown eyes of Hanuman shed their bright light like the rising Moon and Sun.
முகஂ நாஸிகயா தஸ்ய தாம்ரயா தாம்ரமாபபௌ৷৷5.1.60৷৷

ஸந்த்யயா ஸமபிஸ்பரிஷ்டஂ யதா தத்ஸூர்யமண்டலம்.


தஸ்ய his, தாம்ரம் copper-red, முகம் face, தாம்ரயா by the red colour, நாஸிகயா of the nose, ஸந்த்யயா by twilight, ஸமபிஸ்பரிஷ்டம் coming close, தத் that, ஸூர்யமண்டலஂ யதா like the Sun's orb, ஆபபௌ appeared.

By the reflection of his coppery-red nose, his face looked red like the Sun's orb coming close at twilight.
லாங்கூலஂ ச ஸமாவித்தஂ ப்லவமாநஸ்ய ஷோபதே৷৷5.1.61৷৷

அம்பரே வாயுபுத்ரஸ்ய ஷக்ரத்வஜ இவோச்ச்ரிதம்.


அம்பரே in the sky, ப்லவமாநஸ்ய when he was flying, வாயுபுத்ரஸ்ய of the son of the Wind-god, ஸமாவித்தம் installed, லாங்கூலம் tail, உச்ச்ரிதஂ lifted up (in the air), ஷக்ரத்வஜஃ இவ like the flag staff of Indra, ஷோபதே looks splendid.

As the son of the Wind-god was flying through the sky, his coiled up tail looked splendid like the banner installed at the festival in honour of Indra (on the fifteenth day of the month of Bhadrapada).
லாங்கூலசக்ரேண மஹாந் ஷுக்லதஂஷ்ட்ரோநிலாத்மஜஃ৷৷5.1.62৷৷

வ்யரோசத மஹாப்ராஜ்ஞஃ பரிவேஷீவ பாஸ்கரஃ.


ஷுக்லதஂஷ்ட்ரஃ white-teethed, மஹாப்ராஜ்ஞஃ very wise, மஹாந் great, அநிலாத்மஜஃ son of the Wind-god, லாங்கூலசக்ரேண curled up tail, பரிவேஷீ surrounded, பாஸ்கரஃ இவ like the Sun, வ்யரோசத halo

With his white teeth and curled up tail, the wise son of the Wind-god looked splendid like the halo of the Sun-god.
ஸ்பிக்தேஷேநாபிதாம்ரேண ரராஜ ஸ மஹாகபிஃ৷৷5.1.63৷৷

மஹதா தாரிதேநேவ கிரிர்கைரிகதாதுநா.


ஸஃ மஹாகபிஃ that great vanara, அபிதாம்ரேண with red one, ஸ்பிக்தேஷேந with his buttocks, தாரிதேந இவ as if split, மஹதா by huge, கைரிகதாதுநா deposit of minerals, கிரிஃ இவ like mountain, ரராஜ shone.

The great monkey with copper-red buttocks (other parts being dark) looked splendid like a cleft mountain with a huge deposit of minerals shining red.
தஸ்ய வாநரஸிஂஹஸ்ய ப்லவமாநஸ்ய ஸாகரம்৷৷5.1.64৷৷

கக்ஷாந்தரகதோ வாயுர்ஜீமூத இவ கர்ஜதி.


ஸாகரம் ocean, ப்லவமாநஸ்ய while he was crossing, தஸ்ய his, வாநரஸிஂஹஸ்ய lion like vanara, கக்ஷாந்தரகதஃ through the armpits, வாயுஃ wind, ஜீமூதஃ இவ like thundering cloud, கர்ஜதி roared.

The wind passing through the arm pits of the lion-like vanara crossing the ocean sounded like a thundering cloud.
கே யதா நிபதத்யுல்கா ஹ்யுத்தராந்தாத்விநிஃஸரிதா৷৷5.1.65৷৷

தரிஷ்யதே ஸாநுபந்தா ச ததா ஸ கபிகுஞ்ஜரஃ.


உத்தராந்தாத் from the northern part, விநிஃஸரிதா released, ஸாநுபந்தா ச follows, உல்கா a meteor, கே in the sky, யதா like, தரிஷ்யதே was seen, ஸஃ that, கபிகுஞ்ஜரஃ elephant like vanara, ததா so, நிபததி falling. .

The elephant-like monkey was seen darting across the ocean(going from north to south) like a meteor risen in the north along with its tail-end falling down the sky.
பதத்பதங்கஸங்காஷோ வ்யாயதஃ ஷுஷுபே கபிஃ৷৷5.1.66৷৷

ப்ரவரித்த இவ மாதங்கஃ கக்ஷ்யயா பத்யமாநயா.


பதத்பதங்கஸங்காஷஃ resembled the setting Sun, வ்யாயதஃ broad, கபிஃ monkey (Hanuman), பத்யமாநயா bound with, கக்ஷ்யயா with the girth, ப்ரவரித்தஃ expanded to an enormous size, மாதங்கஃ இவ elephant like, ஷுஷுபே appeared.

The vanara expanded into an enormous size form appeared as though moving like the setting Sun. He looked like a huge elephant bound round the waist.
உபரிஷ்டாச்சரீரேண சாயயா சாவகாடயா৷৷5.1.67৷৷

ஸாகரே மாருதாவிஷ்டா நௌரிவாஸீத்ததா கபிஃ.


ததா then, கபி: vanara, உபரிஷ்டாத் the top, ஷரீரேண with his body, ஸாகரே in the ocean, அவகாடயா reflected, சாயயா ச shadow also, மாருதாவிஷ்டா swept by the wind, நௌரிவ like the ship, ஆஸீத் appeared.

When the vanara was flying in the sky, his shadow reflected in the ocean looked like a
ship driven by the wind and sailing on the sea below (as if the lower part of his body was under water and upper part occupied the sky)
யஂ யஂ தேஷஂ ஸமுத்ரஸ்ய ஜகாம ஸ மஹாகபிஃ.

ஸ ஸ தஸ்யோருவேகேந ஸோந்மாத இவ லக்ஷ்யதே৷৷5.1.68৷৷


ஸஃ that, மஹாகபிஃ great vanara, ஸமுத்ரஸ்ய of the ocean, யஂ யஂ தேஷஂ to whichever place, ஜகாம went, ஸஃ ஸஃ those, தஸ்ய his, ஊருவேகேந by the speed of his thighs, ஸோந்மாதஃ இவ riotous with eddies, whirlpools and revolving foam etc.like, லக்ஷ்யதே was seen.

Whichever part of the sea over which that monkey flew, it appeared as though it was riotous with eddies, whirlpools and revolving foam etc., stirred up by the speed of his thighs.
ஸாகரஸ்யோர்மிஜாலாநாமுரஸா ஷைலவர்ஷ்மணாம்.

அபிக்நஂஸ்து மஹாவேகஃ புப்லுவே ஸ மஹாகபிஃ৷৷5.1.69৷৷


மஹாவேகஃ very swift, ஸஃ that, மஹாகபிஃ great vanara, ஷைலவர்ஷ்மணாம் as mountains, ஸாகரஸ்ய of the ocean, ஊர்மிஜாலாநாம் the rows of waves, உரஸா by his chest, அபிக்நந் while dashing against, புப்லுவே flew.

As the great vanara was flying swiftly, the oceanic waves in rows dashing against his chest rose as high as the mountain.
கபிவாதஷ்ச பலவாந் மேகவாதஷ்ச நிஃஸரிதஃ.

ஸாகரஂ பீமநிர்கோஷஂ கம்பயாமாஸதுர்பரிஷம்৷৷5.1.70৷৷


பலவாந் forceful, கபிவாதஷ்ச wind generated by the swift movement of the monkey, நிஃஸரிதஃ rushing towards, மேகவாதஷ்ச and the wind of the clouds, பீம நிர்கோஷம் creating dreadful sounds, ஸாகரம் ocean, பரிஷம் violently, கம்பயாமாஸதுஃ both started agitating.

The forceful wind generated by the monkey moving swiftly, and by the clouds agitated
the ocean violently, creating dreadful sounds.
விகர்ஷந்நூர்மிஜாலாநி பரிஹந்தி லவணாம்பஸி.

புப்லுவே கபிஷார்தூலோ விகிரந்நிவ ரோதஸீ৷৷5.1.71৷৷


கபிஷார்தூலஃ a tiger among vanaras, லவணாம்பஸி the salt-water ocean, பரிஹந்தி many, ஊர்மிஜாலாநி mighty waves of the ocean, விகர்ஷந் pulling across, ரோதஸீ the intermediary space (அந்தரிக்ஷ), விகிரந்நிவ drawing and dividing the earth and sky like, புப்லுவே leaped forward.

As the tiger among the monkeys pushed the big network of waves of the salt-water ocean and leaped forward, it appeared as if he was drawing the intermediary space dividing the earth and the sky.
மேருமந்தரஸங்காஷாநுத்ததாந் ஸ மஹார்ணவே.

அத்யக்ராமந்மஹாவேகஸ்தரங்காந் கணயந்நிவ৷৷5.1.72৷৷


மஹாவேகஃ one who is of high speed, மஹார்ணவே in the ocean, உத்ததாந் risen, மேருமந்தரஸங்காஷாந் resembling mountain Meru and Mandara, தரங்காந் waves, கணயந்நிவ as if counting, ஸஃ that, அத்யக்ராமத் crossed.

Hanuman moving along in high speed looked as if he was counting the mighty waves risen ike Meru and Mandara mountains.
தஸ்ய வேகஸமுத்தூதஂ ஜலஂ ஸஜலதஂ ததா.

அம்பரஸ்தஂ விபப்ராஜ ஷாரதாப்ரமிவாததம்৷৷5.1.73৷৷


ததா then, தஸ்ய his, வேகஸமுத்தூதம் raised by his onrush, ஸஜலதம் along with the cloud, ஜலம் water, அம்பரஸ்தம் found in the sky, ஆததம் stretched, ஷாரதாப்ரமிவ like the autumnal clouds, விபப்ராஜ shone.

Then the water raised by his onrush along with the cloud widely spread in the sky shone like an outstreched autumnal cloud.
திமிநக்ர஀ஷாஃ கூர்மா தரிஷ்யந்தே விவரிதாஸ்ததா.

வஸ்த்ராபகர்ஷணேநேவ ஷரீராணி ஷரீரிணாம்৷৷5.1.74৷৷


ததா then, திமிநக்ர஀ஷாஃ whales, crocodiles and fish, கூர்மாஃ tortoises, வஸ்த்ராபகர்ஷணேந clothes put off, ஷரீரிணாம் of the bodies, ஷரீராணீவ limbs of the body, விவரிதாஃ exposed, தரிஷ்யந்தே appeared.

On account of the sea-water rising up, the whales, crocodiles, fish and tortoises laid bare like the limbs of the body disrobed.
ப்லவமாநஂ ஸமீக்ஷ்யாத புஜங்காஃ ஸாகராலயாஃ.

வ்யோம்நி தஂ கபிஷார்தூலஂ ஸுபர்ண இதி மேநிரே৷৷5.1.75৷৷


அத and then, வ்யோம்நி in the sky, ப்லவமாநம் coursing through, தஂ கபிஷார்தூலம் that tiger among vanaras, ஸமீக்ஷ்ய seeing, ஸாகராலயாஃ those in the abode of the sea, புஜங்காஃ serpents, ஸுபர்ணஃ இதி to be Garuda, மேநிரே thought.

Seeing Hanuman, the tiger among vanaras, coursing through the sky the serpents in their sea-abode mistook him for Garuda.
தஷயோஜநவிஸ்தீர்ணா த்ரிஂஷத்யோஜநமாயதா.

சாயா வாநரஸிஂஹஸ்ய ஜலே சாருதராபவத்৷৷5.1.76৷৷


தஷயோஜநவிஸ்தீர்ணா spread over ten yojanas in breadth, த்ரிஂஷத்யோஜநம் thirty yojanas, ஆயதா long, வாநரஸிஂஹஸ்ய of the lion among monkeys, சாயா shadow, ஜலே in water, சாருதரா more pleasing, அபவத் looked.

The shadow of Hanuman, the lion among monkeys, thirty yojanas long and ten yojanas in breadth appeared more pleasing৷৷
ஷ்வேதாப்ரகநராஜீவ வாயுபுத்ராநுகாமிநீ.

தஸ்ய ஸா ஷுஷுபே சாயா விததா லவணாம்பஸி৷৷5.1.77৷৷


வாயுபுத்ராநுகாமிநீ following the Wind-god's son, லவணாம்பஸி in the salty sea, விததா spread out, தஸ்ய his, ஸா that, சாயா shadow, ஷ்வேதாப்ரகநராஜீவ like dark row of clouds sailing in the pristine sky, ஷுஷுபே shone.

The broad shadow of the son of the Wind-god in the sea following him shone like a dark row of clouds sailing in the pristine sky.
ஷுஷுபே ஸ மஹாதேஜா மஹாகாயோ மஹாகபிஃ.

வாயுமார்கே நிராலம்பே பக்ஷவாநிவ பர்வதஃ৷৷5.1.78৷৷


மஹாதேஜாஃ splendid, மஹாகாயஃ one with a huge body, ஸஃ he, மஹாகபிஃ great vanara, நிராலம்பே without any support, வாயுமார்கே in the direction of the wind, பக்ஷவாந் having wings, பர்வதஃ இவ like a mountain, ஷுஷுபே seemed.

Hanuman the great vanara, splendid with a huge body coursing through the air seemed like a winged mountain flying the sky without any support.
யேநாஸௌ யாதி பலவாந் வேகேந கபிகுஞ்ஜரஃ.

தேந மார்கேண ஸஹஸா த்ரோணீகரித இவார்ணவஃ৷৷5.1.79৷৷


பலவாந் powerful, அஸௌ he, கபிகுஞ்ஜரஃ an elephant among monkeys, வேகேந swiftly, யேந மார்கேண the path, யாதி proceeding, தேந by that, ஸஹஸா instantly, அர்ணவஃ the sea, த்ரோணீகரிதஃ இவ like a valley betwen two mountains.

As the powerful monkey, an elephant among vanaras, was proceeding swiftly along, the ocean got instantly transformed into a trough on account of water swelling by the force of his flight.
ஆபாதே பக்ஷிஸங்காநாஂ பக்ஷிராஜ இவ வ்ரஜந்.

ஹநுமாந் மேகஜாலாநி ப்ரகர்ஷந் மாருதோ யதா৷৷5.1.80৷৷


ஹநுமாந் Hanuman, மாருதோ யதா like the wind, மேகஜாலாநி strings of clouds, ப்ரகர்ஷந் while attracting, பக்ஷிஸங்காநாம் of the group of birds, ஆபாதே when landed, வ்ரஜந் while moving, பக்ஷிராஜஃ இவ like the king of birds.

Hanuman was found pulling clusters of big clouds along with him like the Wind-god and appeared like Garuda,the king of birds, drawing flocks of birds along with him at the time of landing.
பாண்டுராருணவர்ணாநி நீலமாஞ்ஜிஷ்டகாநி ச.

கபிநாகரிஷ்யமாணாநி மஹாப்ராணி சகாஷிரே৷৷5.1.81৷৷


கபிநா by the vanara, ஆகரிஷ்யமாணாநி drawing, பாண்டுராருணவர்ணாநி white and red colour, நீலமாஞ்ஜிஷ்டகாநி ச blue and yellow clouds, மஹாப்ராணி big clouds, சகாஷிரே shining.

While Hanuman was drawing big clouds which were either white or red or blue or yellow, he looked charming.
ப்ரவிஷந்நப்ரஜாலாநி நிஷ்பதஂஷ்ச புநஃ புநஃ.

ப்ரச்சந்நஷ்ச ப்ரகாஷஷ்ச சந்த்ரமா இவ லக்ஷ்யதே৷৷5.1.82৷৷


அப்ரஜாலாநி strings of clouds, புநஃ புநஃ again and again, ப்ரவிஷந் while entering, நிஷ்பதஂஷ்ச and while coming out, ப்ரச்சந்நஷ்ச hiding, ப்ரகாஷஷ்ச and shining, சந்த்ரமாஃ இவ like the Moon, லக்ஷ்யதே was seen.

Entering into and emerging from the clouds, he looked like the Moon that appears and disappears (behind a bank of clouds).
ப்லவமாநஂ து தஂ தரிஷ்ட்வா ப்லவங்கஂ த்வரிதஂ ததா.

வவர்ஷுஃ புஷ்பவர்ஷாணி தேவகந்தர்வதாநவாஃ৷৷5.1.83৷৷


ததா then, த்வரிதம் quickly, ப்லவமாநம் crossing, தஂ ப்லவங்கம் that monkey, தரிஷ்ட்வா after seeing, தேவகந்தர்வதாநவாஃ deva, gandharvas and danavas, புஷ்பவர்ஷாணி rain of flowers, வவர்ஷுஃ rained.

Then seeing Hanuman crossing quickly, the gods, gandharvas and demons rained flowers on him.
ததாப ந ஹி தஂ ஸூர்யஃ ப்லவந்தஂ வாநரோத்தமம்.

ஸிஷேவே ச ததா வாயூ ராமகார்யார்தஸித்தயே৷৷5.1.84৷৷


ததா then, ப்லவந்தம் while he was leaping, தஂ வாநரோத்தமம் that best of vanaras, ஸூர்யஃ Sun, ராமகார்யார்தஸித்தயே for accomplishing Rama's task, ந ஹி ததாப did not discharge heat, வாயுஃ ச and even wind, ஸிஷேவே served cool.

The Sun spared Hanuman from the heat and even the Wind-god served him, blowing cool while he was taking leaps in order to fulfil Rama's mission.
றஷயஸ்துஷ்டுவுஷ்சைநஂ ப்லவமாநஂ விஹாயஸா.

ஜகுஷ்ச தேவகந்தர்வாஃ ப்ரஷஂஸந்தோ மஹௌஜஸம்৷৷5.1.85৷৷


விஹாயஸா in the sky, ப்லவமாநம் while he leaped, மஹௌஜஸம் a highly vigourous one, றஷயஃ ascetics, துஷ்டுவுஷ்சைநஂ extolled him, தேவகந்தர்வாஃ gods and gandharvas, ப்ரஷஂஸந்தஃ while prasing him, ஜகுஷ்ச also sang.

The sages praised him while he was coursing through the sky, the gods and gandharvas sang in praise of him extolling his majesty and vigour.
நாகாஷ்ச துஷ்டுவுர்யக்ஷா ரக்ஷாஂஸி விபுதாஃ ககாஃ.

ப்ரேக்ஷ்ய ஸர்வே கபிவரஂ ஸஹஸா விகதக்லமம்৷৷5.1.86৷৷


விகதக்லமம் unwearied, கபிவரம் the great monkey, ப்ரேக்ஷ்ய observing, ஸஹஸா at once, நாகாஷ்ச nagas, யக்ஷாஃ yakshas, ரக்ஷாஂஸி rakshasas (who were protecting the southwest), விபுதாஃ
learned sages, ககாஃ birds, ஸர்வே all, துஷ்டுவுஃ praised .

Observing the unwearied monkey the nagas, yakshas, the demons (protecting the southwest), the learned sages and birds praised him.
தஸ்மிந் ப்லவகஷார்தூலே ப்லவமாநே ஹநூமதி.

இக்ஷ்வாகுகுலமாநார்தீ சிந்தயாமாஸ ஸாகரஃ৷৷5.1.87৷৷


ப்லவகஷார்தூலே when the tiger among vanaras, தஸ்மிந் ஹநூமதி when that monkey-chief, ப்லவமாநே while leaping, ஸாகரஃ the Sea-god, இக்ஷ்வாகுகுலமாநார்தீ wishing the well-being and honour of the Ikshvaku family, சிந்தயாமாஸ started thinking.

While the monkey-chief was leaping (across the sea) the Sea-god wished the well-being of the Ikshvaku family and honoured him. (The Sea-god belonged to the same race) :
ஸாஹாய்யஂ வாநரேந்த்ரஸ்ய யதி நாஹஂ ஹநூமத:.

கரிஷ்யாமி பவிஷ்யாமி ஸர்வவாச்யோ விவக்ஷதாம்৷৷5.1.88৷৷


அஹம் I, வாநரேந்த்ரஸ்ய of the chief of monkeys, ஹநூமதஃ Hanuman's, ஸாஹாய்யம் help, ந கரிஷ்யாமி யதி if I do not render, விவக்ஷதாம் by all the wise speakers, ஸர்வவாச்யஃ will be blamed, பவிஷ்யாமி I will be.

'If I fail to help the monkey-chief, the wise will blame me'.
அஹமிக்ஷ்வாகுநாதேந ஸகரேண விவர்திதஃ.

இக்ஷ்வாகுஸசிவஷ்சாயஂ நாவஸீதிதுமர்ஹதி৷৷5.1.89৷৷


அஹம் I, இக்ஷ்வாகுநாதேந by the scion of the Ikshvakus, ஸகரேண by Sagara, விவர்திதஃ made to extend , இக்ஷ்வாகுஸசிவஃ ச and the minister of Ikshvaku race, அயம் this person, அவஸீதிதும் to perish, நார்ஹதி he shouldl not.

'I expanded on account of a scion of the Ikshvaku race (Sagara) and I should not do anything to make him (Hanuman) suffer since he is the minister helping the Ikshvaku race'.
ததா மயா விதாதவ்யஂ விஷ்ரமேத யதா கபிஃ৷৷5.1.90৷৷

ஷேஷஂ ச மயி விஷ்ராந்தஃ ஸுகேநாதிபதிஷ்யதி.


கபிஃ monkey, யதா likewise, விஷ்ரமேத he may take rest, ததா in that way, மயா by myself, விதாதவ்யம் arrangement has to be made, மயி on me, விஷ்ராந்தஃ the rest, ஷேஷம் remaining, ஸுகேந comfortably, அதிபதிஷ்யதி will leap over.

'I will have to make arrangements for his rest. Later he can resume his journey comfortably'.
இதி கரித்வா மதிஂ ஸாத்வீஂஸமுத்ர ஷ்சந்நமம்பஸி৷৷5.1.91৷৷

ஹிரண்யநாபஂ மைநாகமுவாச கிரிஸத்தமம்.


ஸமுத்ரஃ the Sea-god, இதி thus, ஸாத்வீஂ well, மதிம் in his mind, கரித்வா after resolving, அம்பஸி in waters, சந்நம் hidden, ஹிரண்யநாபம் golden, கிரிஸத்தமம் noble mountain, மைநாகம் to Mainaka, உவாச said.

Having resolved in his mind, the Sea-god addressed the noble, golden mount Mainaka, hidden in the sea:
த்வமிஹாஸுரஸஂகாநாஂ பாதாலதலவாஸிநாம்৷৷5.1.92৷৷

தேவராஜ்ஞா கிரிஷ்ரேஷ்ட பரிகஃ ஸந்நிவேஷிதஃ.


கிரிஷ்ரேஷ்ட O foremost mountain!, த்வம் you, இஹ here, பாதாலதலவாஸிநாம் for those residing in the nether world, அஸுரஸங்காநாம் of hordes of demons, பரிகஃ beam used as a barrier against the gateway, தேவராஜ்ஞா by the lord of the gods, ஸந்நிவேஷிதஃ arranged.

'O foremost mountain! you are kept here by Indra, lord of the gods as a barrier against
the intrusion of demons residing in the nether-world.
த்வமேஷாஂ ஜாதவீர்யாணாஂ புநரேவோத்பதிஷ்யதாம்৷৷5.1.93৷৷

பாதாலஸ்யாப்ரமேயஸ்ய த்வாரமாவரித்ய திஷ்டஸி.


ஜாதவீர்யாணாம் of the violent, ஏஷாம் for these, புநரேவ again, உத்பதிஷ்யதாம் prone to come up, த்வம் you, அப்ரமேயஸ்ய of the immeasurable, பாதாலஸ்ய nether world's, த்வாரம் entrance, ஆவரித்ய blocking, திஷ்டஸி are staying.

"You are staying at the entrance preventing the violent demons of the immeasurable nether world from jumping onto the surface.
திர்யகூர்த்வமதஷ்சைவ ஷக்திஸ்தே ஷைல வர்திதும்৷৷5.1.94৷৷

தஸ்மாத்ஸஂசோதயாமி த்வாமுத்திஷ்ட கிரிஸத்தம.


ஷைல O mountain!, திர்யக் across, ஊர்த்வம் upward, அதஷ்சைவ and at the bottom, வர்திதும் to grow, தே to you, ஷக்திஃ energy, கிரிஸத்தம O noble mountain!, தஸ்மாத் therefore, த்வாம் you, ஸஞ்சோதயாமி I am prompting, உத்திஷ்ட you mary rise.

"O noble mountain! you have the capacity to grow across, upward and downward by your free will. I therefore prompt you to grow.
ஸ ஏஷ கபிஷார்தூலஸ்த்வாமுபர்யேதி வீர்யவாந்৷৷5.1.95৷৷

ஹநூமாந்ராமகார்யார்தஂ பீமகர்மா கமாப்லுதஃ.


கபிஷார்தூலஃ a tiger among monkeys, வீர்யவாந் valiant one, பீமகர்மா a performer of dreadful deeds, ஸஃ ஏஷஃ that great personality, ஹநூமாந் Hanuman, ராமகார்யார்தம் on account of Rama's work, கம் in the sky, ஆப்லுதஃ flew, த்வாம் you உபரி over, ஏதி you

"Valiant Hanuman, a tiger among monkeys and a performer of dreadful deeds, is flying over you to fulfil Rama's mission
அஸ்ய ஸாஹ்யஂ மயா கார்யமிக்ஷ்வாகுகுலவர்திநஃ৷৷5.1.96৷৷

மம ஹீக்ஷ்வாகவஃ பூஜ்யாஃ பரஂ பூஜ்யதமாஸ்தவ.


அஸ்ய to him, இக்ஷ்வாகுகுலவர்திநஃ for him who serves the Ikshvaku race, மயா by me, ஸாஹ்யம் help, கார்யம் should be given, மம to myself, இக்ஷ்வாகவஃ the kings of the Ikshvaku race, பூஜ்யாஃ worthy of adoration, தவ to you, பூஜ்யதமாஃ most adorable .

"I should help him for he is working for the welfare of the Ikshavaku family. The Ikshvaku kings are worthy of adoration to me and for you as well.
குரு ஸாசிவ்யமஸ்மாகஂ ந நஃ கார்யமதிக்ரமேத்৷৷5.1.97৷৷

கர்தவ்யமகரிதஂ கார்யஂ ஸதாஂ மந்யுமுதீரயேத்.


அஸ்மாகம் for us, ஸாசிவ்யம் counselling (the duty of a minister), குரு you may do, நஃ for us, கார்யம் task, ந அதிக்ரமேத் may not be lost, கர்தவ்யம் our duty, கார்யம் task, அகரிதம் not carried out, ஸதாம் for pious men, மந்யும் anger, உதீரயேத் will cause.

"You may act as our minister and let us not miss this chance. Pious men lose their cool if a worthy act is left unfulfilled.
ஸலிலாதூர்த்வமுத்திஷ்ட திஷ்டத்வேஷ கபிஸ்த்வயி৷৷5.1.98৷৷

அஸ்மாகமதிதிஷ்சைவ பூஜ்யஷ்ச ப்லவதாஂ வரஃ.


ஸலிலாத் from the waters, ஊர்த்வம் above, உத்திஷ்ட rise, அஸ்மாகம் for us, அதிதிஷ்சைவ guest also, பூஜ்யஷ்ச worthy of worship also, ப்லவதாம் among the jumping ones, வரஃ noble, ஏஷஃ கபிஃ this monkey, த்வயி on you, திஷ்டது let him rest.

"Rise up from the waters. Let him rest on you since this noble monkey is our guest and worthy of worship.
சாமீகரமஹாநாப தேவகந்தர்வஸேவித৷৷5.1.99৷৷

ஹநுமாஂஸ்த்வயி விஷ்ராந்தஸ்ததஃ ஷேஷஂ கமிஷ்யதி.


சாமீகரமஹாநாப O golden-peaked one!, தேவகந்தர்வ ஸேவித resorted to by gods, gandharvas, ஹநுமாந் Hanuman, த்வயி by you, விஷ்ராந்தஃ resting, ததஃ then, ஷேஷம் remaing part, கமிஷ்யதி will cover.

"O golden-peaked mountain!you are the refuge of the gods and gandharvas. Let him also rest on you for a while before he negotiates the remaining part of the journey.
காகுத்ஸ்தஸ்யாநரிஷஂஸ்யஂ ச மைதில்யாஷ்ச விவாஸநம்৷৷5.1.100৷৷

ஷ்ரமஂ ச ப்லவகேந்த்ரஸ்ய ஸமீக்ஷ்யோத்தாதுமர்ஹஸி.


காகுத்ஸ்தஸ்ய Rama's, அநரிஷஂஸ்யஂ ச good nature, மைதில்யாஃ Sita's, விவாஸநஂ ச deportation, ப்லவகேந்த்ரஸ்ய Hanuman's, ஷ்ரமஂ ச strain also, ஸமீக்ஷ்ய considering, உத்தாதும் to rise up, அர்ஹஸி you ought to.

"You ought to rise up if you consider the nobility of the scion of the Kakusthas, the deportation of Mythili, and the exertion put forth by Hanuman, the lord of monkeys".
ஹிரண்யநாபோ மைநாகோ நிஷம்ய லவணாம்பஸஃ৷৷5.1.101৷৷

உத்பபாத ஜலாத்தூர்ணஂ மஹாத்ருமலதாயுதஃ.


ஹிரண்யநாபஃ mountain with gold at its bosom, மைநாகஃ Mainaka, லவணாம்பஸஃ of the salty ocean, நிஷம்ய after listening, மஹாத்ருமலதாயுதஃ with great trees and creepers, தூர்ணம் at once, ஜலாத் from the water, உத்பபாத rose up.

Hearing the command of the god of the ocean, mount Mainaka, rich in gold and covered with trees and creepers rose up at once from the water.
ஸ ஸாகரஜலஂ பித்த்வா பபூவாப்யுத்திதஸ்ததா৷৷5.1.102৷৷

யதா ஜலதரஂ பித்த்வா தீப்தரஷ்மிர்திவாகரஃ.


ததா then, ஸஃ that mountain, ஸாகரஜலம் waters of the ocean, பித்த்வா projecting, தீப்தரமஷிஃ the lord of glowing rays, திவாகரஃ Sun, ஜலதரம் a cloud, பித்த்வா breaking, யதா as, அப்யுத்திதஃ rose up, பபூவ appeared.

Just as the rising Sun comes out with glowing rays tearing the veil of dark clouds, the mountain rose up from the water of the ocean.
ஸ மஹாத்மா முஹூர்தேந ஸர்வதஃ ஸலிலாவரிதஃ৷৷5.1.103৷৷

தர்ஷயாமாஸ ஷரிங்காணி ஸாகரேண நியோஜிதஃ.

ஆதித்யோதயஸங்காஷைராலிகத்பிரிவாம்பரம்.

ஷாதகும்பமயைஃ ஷரிங்கைஃ ஸகிந்நரமஹோரகைஃ৷৷5.1.104৷৷


ஸகிந்நரமஹோரகைஃ with nagas and kinnaras, ஆதித்யோதயஸங்காஷைஃ resembling the rising Sun, ஸர்வதஃ all over, ஸலிலாவரித: submerged by water, அம்பரம் sky, ஆலிகத்பி: as if scraping the sky, இவ like that, ஷாதகும்பமயைஃ golden, ஷரிங்கைஃ with peak, ஸர்வதஃ all over, ஸலிலாவரிதஃ covered with water, ஸஃ மஹாத்மா the great mountain, ஸாகரேண the ocean's, நியோஜிதஃ ordered, முஹூர்தேந in a moment, ஷரிங்காணி mountain peak, தர்ஷயாமாஸ was seen.

At the instance of Varuna, (the presiding deity of the ocean) the lofty mountain appeared, projecting its peaks, hitherto submerged in the water. The golden peaks inhabited by nagas and kinnaras resemmbled the rising Sun as though scraping the sky in a moment.
தப்தஜாம்பூநதைஃ ஷரிங்கைஃ பர்வதஸ்ய ஸமுத்திதைஃ৷৷5.1.105৷৷

ஆகாஷஂ ஷஸ்த்ரஸங்காஷமபவத்காஞ்சநப்ரபம்.


ஸமுத்திதைஃ by those risen ones, தப்தஜாம்பூநதைஃ by barnished gold, பர்வதஸ்ய mountain's, ஷரிங்கைஃ with peaks, ஷஸ்த்ரஸஂகாஷம் the colour of weapons, ஆகாஷம் sky, காஞ்சநப்ரபம், golden, அபவத் appeared.

The sky shone like barnished weapons smeared with the golden colour of the
mountain peaks that rose up above the water.
ஜாதரூபமயைஃ ஷரிங்கைர்ப்ராஜமாநைஃ ஸ்வயஂப்ரபைஃ৷৷5.1.106৷৷

ஆதித்யஷதஸங்காஷஃ ஸோபவத்கிரிஸத்தமஃ.


ஸ்வயஂப்ரபைஃ the self-effulgent ones, ப்ராஜமாநைஃ glittering , ஜாதரூபமயைஃ golden, ஷரிங்கைஃ by the peak, ஸஃ that, கிரிஸத்தமஃ noble mountain, ஆதித்யஷதஸங்காஷஃ like a thousand Suns, அபவத் appeared.

The noble mountain, Mainaka was glittering like a thousand Suns with self-effulgent golden peaks shining.
தமுத்திதமஸங்கேந ஹநுமாநக்ரதஃ ஸ்திதம்৷৷5.1.107৷৷

மத்யே லவணதோயஸ்ய விக்நோயமிதி நிஷ்சிதஃ.


லவணதோயஸ்ய of the sea-water, மத்யே in the midst, அஸங்கேந impediment across, உத்திதம் rising up, அக்ரதஃ in front, ஸ்திதம் stood, தம் him, ஹநுமாந் Hanuman, அயம் this, விக்நஃ obstruction, இதி thus, நிஷ்சிதஃ surely.

Hanuman considered the mountain rising up in the midst of the ocean and standing in front an impediment.
ஸ தமுச்ச்ர்ரதமத்யர்தஂ மஹாவேகோ மஹாகபிஃ৷৷5.1.108৷৷

உரஸா பாதயாமாஸ ஜீமூதமிவ மாருதஃ.


மஹாவேகஃ swift in action, ஸஃ மஹாகபிஃ that great vanara, அத்யர்தம் instantly, உச்ச்ரிதம் risen, தம் him, மாருதஃ the wind, ஜீமூதமிவ like a cloud, உரஸா with the chest, பாதயாமாஸ pushed it down.

The great vanara,who was swift in action felled down the mountain that had risen high instantly with his chest just as the wind would strike a cloud.
ஸ ததா பாதிதஸ்தேந கபிநா பர்வதோத்தமஃ৷৷5.1.109৷৷

புத்த்வா தஸ்ய கபேர்வேகஂ ஜஹர்ஷ ச நநந்த ச.


தேந கபிநா by that vanara, ததா in that way, பாதிதஃ felled down, ஸ பர்வதோத்தமஃ that high mountain, தஸ்ய கபேஃ by the vanara's, வேகம் speed, புத்த்வா after realising, ஜஹர்ஷ ச felt happy, நநந்த ச and roared in high pitch.

Felled by the vanara's speed, the tall mountain overwhelmed with joy roared in high pitch.
தமாகாஷகதஂ வீரமாகாஷே ஸமுபஸ்திதஃ৷৷5.1.110৷৷

ப்ரீதோ ஹரிஷ்டமாநா வாக்யமப்ரவீத்பர்வதஃ கபிம்.

மாநுஷஂ தாரயந் ரூபமாத்மநஃ ஷிகரே ஸ்திதஃ৷৷5.1.111৷৷


பர்வதஃ mountain, ப்ரீதஃ feeling happy, ஹரிஷ்டமாநாஃ gladly, மாநுஷம் human, ரூபம் form, தாரயந் assuming, ஆத்மநஃ his, ஷிகரே on the summit, ஸ்திதஃ standing, ஆகாஷகதம் gone to the aerial region, தஂ வீரஂ கபிம் that heroic vanara, ஆகாஷே in the sky, ஸமுபஸ்திதஃ stood, வாக்யம் these words, அப்ரவீத் said.

Now the mountain assumed a human form and standing on its own summit, which stood very high, and glad at heart, addressed the heroic vanara gone to the aerial region.
துஷ்கரஂ கரிதவாந்கர்ம த்வமிதஂ வாநரோத்தம.

நிபத்ய மம ஷரிங்கேஷு விஷ்ரமஸ்வ யதாஸுகம்৷৷5.1.112৷৷


வாநரோத்தம O best of the vanaras!, த்வம் you, துஷ்கரம் formidable, இதம் this, கர்ம deed, கரிதவாந் accomplished, மம my, ஷரிங்கேஷு on this peak, நிபத்ய alighting, யதாஸுகம் comfortably, விஷ்ரமஸ்வ you may rest.

"O best of vanaras! you have achieved a formidable deed. Alighting on my peak and
comfortably resting awhile, you may resume your journey.
ராகவஸ்ய குலே ஜாதைருததிஃ பரிவர்திதஃ.

ஸ த்வாஂ ராமஹிதே யுக்தஂ ப்ரத்யர்சயதி ஸாகரஃ৷৷5.1.113৷৷


உததிஃ the ocean, ராகவஸ்ய of Raghava's, குலே in the family, ஜாதைஃ by those born, பரிவர்திதஃ is extended, ஸஃ ஸாகரஃ that Sagara, ராமஹிதே for the service of Rama, யுக்தம் endowed with, த்வாம் you, ப்ரத்யர்சயதி honour in return.

"The son of Rama's family, Sagara, has extended the ocean in the past.It is most appropriate that he (the god of the sea) honours you in return as you have set out in the service of Rama.
கரிதே ச ப்ரதிகர்தவ்யமேஷ தர்மஃ ஸநாதநஃ.

ஸோயஂ த்வத்ப்ரதிகாரார்தீ த்வத்தஃ ஸம்மாநமர்ஹதி৷৷5.1.114৷৷


கரிதே when help is rendered, ப்ரதிகர்தவ்யம் it should be repaid, ஏஷஃ this, ஸநாதநஃ eternal, தர்மஃ dharma, தத்ப்ரதிகாரார்தீ for doing service in return, ஸஃ அயம் this, த்வத்தஃ from you, ஸம்மாநம் honour, அர்ஹதி he deserves.

த்வந்நிமித்தமநேநாஹஂ பஹுமாநாத்ப்ரசோதிதஃ.

திஷ்ட த்வஂ கபிஷார்தூல மயி விஷ்ரம்ய கம்யதாம்৷৷5.1.115৷৷

தவ ஸாநுஷு விஷ்ராந்தஃ ஷேஷஂ ப்ரக்ரமதாமிதி.

யோஜநாநாஂ ஷதஂ சாபி கபிரேஷ ஸமாப்லுதஃ৷৷5.1.116৷৷


யோஜநாநாஂ ஷதம் a hundred yojanas, ஸமாப்லுதஃ is leaping, ஏஷஃ this, கபிஃ vanara, தவ your, ஸாநுஷு
on the peaks, விஷ்ராந்தஃ resting, ஷேஷம் remaining, ப்ரக்ரமதாம proceed thereafter, இதி thus, அநேந by this ocean, த்வந்நிமித்தம for your sake, அஹம் I, பஹுமாநாத் with honour, ப்ரசோதிதஃ prompted, கபிஷார்தூல: a tiger among monkeys, த்வம் you, திஷ்ட stay, மயி at my, விஷ்ரம்ய after resting, கம்யதாம் you can go.

"I was prompted by the ocean for your sake since he has great regard for you. O great monkey! you may rest here for a while and continue your journey. The lord of the ocean feels that this tiger among monkeys can cover the distance of a hundred yojanas. He tells me, 'let him rest on your peak and then cover the rest of the distance'.
ததிதஂ கந்தவத்ஸ்வாது கந்தமூலபலஂ பஹு.

ததாஸ்வாத்ய ஹரிஷ்ரேஷ்ட விஷ்ராந்தோநு கமிஷ்யஸி৷৷5.1.117৷৷


ஹரிஷ்ரேஷ்ட O foremost of the monkeys!, தத் இதம் such as this, கந்தவத் sweet smelling, ஸ்வாது tasty, பஹு plenty, கந்தமூலபலம் roots and fruits, இதம் this, தத் that, ஆஸ்வத்ய after tasting, விஷ்ராந்தஃ taking rest, அநு later, கமிஷ்யஸி you may go.

"O foremost of the monkeys! after eating plenty of sweet and tasty roots and fruits and resting a while you may go.
அஸ்மாகமபி ஸம்பந்த: கபிமுக்ய த்வயாஸ்தி வை.

ப்ரக்யாதஸ்த்ரிஷு லோகேஷு மஹாகுணபரிக்ரஹஃ৷৷5.1.118৷৷


கபிமுக்ய O chief of monkeys, த்ரிஷு in the three, லோகேஷு in the worlds, ப்ரக்யாதஃ well-known, மஹாகுணபரிக்ரஹஃ possesing great merits, ஸம்பந்தஃ kinship, த்வயா with you, அஸ்மாகமபி for us also, அஸ்தி வை is there.

"O chief of monkeys!, indeed we too have a relationship with you based on merit which is well-known to all the three worlds.
வேகவந்தஃ ப்லவந்தோ யே ப்லவகா மாருதாத்மஜ.

தேஷாஂ முக்யதமஂ மந்யே த்வாமஹஂ கபிகுஞ்ஜர৷৷5.1.119৷৷


மாருதாத்மஜ O son of the Wind-god, கபிகுஞ்ஜர O elephant among monkeys, வேகவந்தஃ swift, ப்லவந்தஃ jumping, யே those, ப்லவகாஃ vanaras, தேஷாம் of them, முக்யதமம் the foremost, த்வாம் you, அஹம் I, மந்யே believe.

"O! son of the Wind-god! you are an elephant among monkeys, the foremost among them who move at a high speed.
அதிதிஃ கில பூஜார்ஹஃ ப்ராகரிதோபி விஜாநதா.

தர்மஂ ஜிஜ்ஞாஸமாநேந கிஂ புநஸ்த்வாதரிஷோ மஹாந்৷৷5.1.120৷৷


தர்மம் righteousness, ஜிஜ்ஞாஸமாநேந who desires to know, விஜாநதா by a wise man, ப்ராகரிதோபி even an ordinary person, அதிதிஃ a guest, பூஜார்ஹஃ worthy of worship, த்வாதரிஷஃ a person like you, மஹாந் great, கிஂ புநஃ what again, கில it is said.

"Even a newcomer, however ordinary, deserves worship by a wise man who wishes to educate himself in the path of righteousness. Needless to say that distinguished guest like you deserves all reverence.
த்வஂ ஹி தேவவரிஷ்டஸ்ய மாருதஸ்ய மஹாத்மநஃ.

புத்ரஸ்தஸ்யைவ வேகேந ஸதரிஷஃ கபிகுஞ்ஜர৷৷5.1.121৷৷


கபிகுஞ்ஜர foremost among vanaras!, த்வம் you, தேவவரிஷ்டஸ்ய of the pre eminent one among the divine beings, மஹாத்மநஃ of the high-souled, மாருதஸ்ய wind god's, புத்ரஃ ஹி son indeed, வேகேந in speed, தஸ்யைவ with his own self, ஸதரிஷஃ comparable.

"O foremost among the vanaras! you are the son of the high-souled Wind-god's, pre-eminent among the gods, you are also equal to him in speed.
பூஜிதே த்வயி தர்மஜ்ஞ பூஜாஂ ப்ராப்நோதி மாருதஃ.

தஸ்மாத்த்வஂ பூஜநீயோ மே ஷரிணு சாப்யத்ர காரணம்৷৷5.1.122৷৷


தர்மஜ்ஞ O knower of righteousness!, த்வயி when you, பூஜிதே if you are worshipped, மாருதஃ Wind-god, பூஜாம் veneration, ப்ராப்நோதி will recieve, தஸ்மாத் therefore, த்வம் you, அபி also, மே to me, பூஜநீயஃ worship-worthy, அத்ர here, காரணஂ ச also the cause, ஷரிணு listen.

"O knower of righteousness! to worship you is to honour the Wind-god. Therefore you are worthy of worship for me. I will tell you the reason. Listen.
பூர்வஂ கரிதயுகே தாத பர்வதாஃ பக்ஷிணோபவந்.

தே ஹி ஜக்முர்திஷஃ ஸர்வா கருடாநிலவேகிநஃ৷৷5.1.123৷৷


தாத O dear son!, பூர்வம் formerly, கரிதயுகே in Krita yuga, பர்வதாஃ mountains,பக்ஷிணஃ had wings, அபவந் endowed, தே they, கருடாநிலவேகிநஃ swift like Garuda and wind, ஸர்வாஃ all, திஷஃ directions, ஜக்முஃ went about.

"Formerly in Kritayuga, O dear, mountains were endowed with wings. They used to move speedily in all directions like Garuda and the Wind-god.
ததஸ்தேஷு ப்ரயாதேஷு தேவஸங்கா: மஹர்ஷிபிஃ.

பூதாநி ச பயஂ ஜக்முஸ்தேஷாஂ பதநஷங்கயா.5.1.124৷৷


ததஃ then, தேஷு when they, ப்ரயாதேஷு went about, ஸஹர்ஷிபிஃ and sages, தேவஸங்கா: hosts of gods, பூதாநி ச and all creatures, தேஷாம் their, பதநஷங்கயா out of fear of their falling down, பயம் fear, ஜக்முஃ felt.

"When they moved about, even hosts of sages, gods and creatures panicked for fear of falling down (and destroying all worlds).
ததஃ க்ருத்தஃ ஸஹஸ்ராக்ஷஃ பர்வதாநாஂ ஷதக்ரதுஃ.

பக்ஷாந் சிச்சேத வஜ்ரேண தத்ர தத்ர ஸஹஸ்ரஷஃ৷৷5.1.125৷৷


ததஃ then, ஷதக்ரதுஃ one who has performed a hundred yajnas, ஸஹஸ்ராக்ஷஃ Indra, க்ருத்தஃ in
anger, தத்ர தத்ர here and there, ஸஹஸ்ரஷஃ in thousand, பர்வதாநாம் of the mountains, பக்ஷாந் wings, வஜ்ரேண with the thunderbolt, சிச்சேத cut into pieces.

"Provoked at this, the thousand-eyed Indra who had performed a hundred sacrifices cut off the wings of mountains into a thousands pieces with his thunderbolt.
ஸ மாமுபாகதஃ க்ருத்தோ வஜ்ரமுத்யம்ய தேவராட்.

ததோஹஂ ஸஹஸா க்ஷிப்தஃ ஷ்வஸநேந மஹாத்மநா৷৷5.1.126৷৷


ஸஃ he, தேவராட் Indra, க்ருத்தஃ in wrath, வஜ்ரம் thunderbolt, உத்யம்ய held, மாம் to me, உபாகதஃ came, ததஃ then, அஹம் I, மஹாத்மநா by the great self, ஷ்வஸநேந by the Wind-god, ஸஹஸா at once, க்ஷிப்தஃ dropped down.

அஸ்மிந்லவணதோயே ச ப்ரக்ஷிப்தஃ ப்லவகோத்தம.

குப்தபக்ஷஸமக்ரஷ்ச தவ பித்ராபிரக்ஷிதஃ৷৷5.1.127৷৷


ப்லவகோத்தம O distinguished among the vanaras!, குப்தபக்ஷஸமக்ரஷ்ச kept my wings intact, அஸ்மிந் in this, லவணதோயே in the salt waters of the sea, ப்ரக்ஷிப்தஃ thrown down, தவ பித்ரா by your father, அபிரக்ஷிதஃ protected.

"O distinguished vanara! your father, the Wind-god threw me down into this salt-water sea. Thus my wings were protected.
ததோஹஂ மாநயாமி த்வாஂ மாந்யோ ஹி மம மாருதஃ.

த்வயா மே ஹ்யேஷ ஸம்பந்தஃ கபிமுக்ய மஹாகுணஃ৷৷5.1.128৷৷


கபிமுக்ய O esteemed vanara!, மாருதஃ Wind-god, மம my, மாந்யஃ ஹி revered one, ததஃ therefore, அஹம் I, த்வாம் you, மாநயாமி I will honour you, த்வயா by you, மே to me, ஏஷஃ this, ஸம்பந்தஃ relationship, மஹாகுணஃ is great.

"O esteemed vanara! the Wind-god is revered by me and so I honour you. O chief of monkeys, my bondage with you is therefore of high value to me, indeed.
அஸ்மிந்நேவஂகதே கார்யே ஸாகரஸ்ய மமைவ ச.

ப்ரீதிஂ ப்ரீதமநாஃ கர்துஂ த்வமர்ஹஸி மஹாகபே৷৷5.1.129৷৷


மஹாகபே O great monkey!, அஸ்மிந் in this, கார்யே work, ஏவஂகதே reached such a position, த்வம் you, ப்ரீதமநாஃ whole-heartedly, ஸாகரஸ்ய ச and the ocean's, மமைவ ச and mine also, ப்ரீதிம் pleasure, கர்தும் to do, அர்ஹஸி you ought to.

"O great monkey! when I hold you so high, you ought to oblige me and the (god of the) ocean whole-heartedly (and accept our hospitalty).
ஷ்ரமஂ மோக்ஷய பூஜாஂ ச கரிஹாண கபிஸத்தம.

ப்ரீதிஂ ச பஹுமந்யஸ்வ ப்ரீதோஸ்மி தவ தர்ஷநாத்৷৷5.1.130৷৷


கபிஸத்தம O noble monkey!, ஷ்ரமம் fatigue, மோக்ஷ்ய after being relieved, பூஜாஂ ச and offerings, கரிஹாண accept, ப்ரீதிம் love, பஹுமந்யஸ்வ oblige us, தவ your, தர்ஷநாத் by your presence, ப்ரீதஃ அஸ்மி I am pleased.

"O noble monkey! oblige us by accepting our offering given with love and be relieved of your fatigue. Your presence itself is welcome to me".
ஏவமுக்தஃ கபிஷ்ரேஷ்டஸ்தஂ நகோத்தமமப்ரவீத்.

ப்ரீதோஸ்மி கரிதமாதித்யஂ மந்யுரேஷோபநீயதாம்৷৷5.1.131৷৷


ஏவம் in that way, உக்தஃ having addressed, கபிஷ்ரேஷ்டஃ the great monkey, தஂ நகோத்தமம் to the lord of mountains, அப்ரவீத் said, ப்ரீதஃ pleased, அஸ்மி I am, ஆதித்யம் hospitality, கரிதம் is offered, ஏஷஃ this, மந்யுஃ unhappiness, அபநீயதாம் remove.

The great Hanuman, pleased with the words of Mainaka, said "I am pleased at your
hospitality. Remove your unhappiness.
த்வரதே கார்யகாலோ மே அஹஷ்சாப்யதிவர்ததே.

ப்ரதிஜ்ஞா ச மயா தத்தா ந ஸ்தாதவ்யமிஹாந்தரே৷৷5.1.132৷৷


மே to me, கார்யகாலஃ schedule, த்வரதே hastens, அஹஃ ச the day also, அதிவர்ததே exceeds, மயா by me, ப்ரதிஜ்ஞா vow, தத்தா ச is made, அந்தரே in between, இஹ here, ந ஸ்தாதவ்யம் I will not halt.

"My commitment is hastening me. The day set (for the accomplishment of the task) is also drawing to a close. A vow is made and I will not halt in the middle of my work."
இத்யுக்த்வா பாணிநா ஷைலமாலப்ய ஹரிபுங்கவஃ.

ஜகாமாகாஷமாவிஷ்ய வீர்யவாந் ப்ரஹஸந்நிவ৷৷5.1.133৷৷


வீர்யவாந் heroic, ஹரிபுங்கவஃ chief of monkeys, இதி thus, உக்த்வா having spoken, ஷைலம் the mountain, பாணிநா with his hand, ஆலப்ய gently touching, ஆகாஷம் to the sky, ஆவிஷ்ய ascended, ப்ரஹஸந்நிவ with a smile on his face, ஜகாம departed.

Having said this, the mighty monkey gently touched the mountain with his hands before ascending to the sky with a smile on his face.
ஸ பர்வதஸமுத்ராப்யாஂ பஹுமாநாதவேக்ஷிதஃ.

பூஜிதஷ்சோபபந்நாபிராஷீர்பிரநிலாத்மஜஃ৷৷5.1.134৷৷


ஸஃ he, அநிலாத்மஜஃ son of the Wind-god, பர்வதஸமுத்ராப்யாம் by both the mountain and ocean, பஹுமாநாத் with great respect, ஆவேக்ஷிதஃ was adored, உபபந்நாபிஃ with proper ones, ஆஷீர்பிஃ with blessings, பூஜிதஃ ச also honoured.

The mountain and the sea honoured and adored the son of the Wind-god and gave him appropriate blessings.
அதோர்த்வஂ தூரமுத்ப்லுத்ய ஹித்வா ஷைலமஹார்ணவௌ.

பிதுஃ பந்தாநமாஸ்தாய ஜகாம விமலேம்பரே৷৷5.1.135৷৷


அத then, ஷைலமஹார்ணவௌ the mountain and the ocean, ஹித்வா after leaving, ஊர்த்வம் high, தூரம் long distance, உத்ப்லுத்ய leaping into, விமலே in the clear, அம்பரே in sky, பிதுஃ father's, பந்தாநம் the path, ஆஸ்தாய after taking, ஜகாம went.

And thereafter leaping a long distance into the clear sky, he (Hanuman) took the path of the Wind-god, his father, leaving behind the mountain and the sea.
பூயஷ்சோர்த்வஂ கதிஂ ப்ராப்ய கிரிஂ தமவலோகயந்.

வாயுஸூநுர்நிராலம்பே ஜகாம விமலேம்பரே৷৷5.1.136৷৷


வாயுஸூநுஃ son of the Wind-god, பூயஃ ச further, ஊர்த்வம் high up, கதிம் path, ப்ராப்ய taking, தஂ கிரிம் the mountain, அவலோகயந் while looking at, நிராலம்பே in a place without any support, விமலே pure, cloudless, அம்பரே in the sky, ஜகாம went.

Rising higher and further up and looking at the mountain (which was going down into the ocean), the son of the Wind-god coursed through the cloudless sky unsupported.
தத் த்விதீயஂ ஹநுமதோ தரிஷ்ட்வா கர்ம ஸுதுஷ்கரம்.

ப்ரஷஷஂஸுஃ ஸுராஃ ஸர்வே ஸித்தாஷ்ச பரமர்ஷயஃ৷৷5.1.137৷৷


ஹநுமதஃ of Hanuman, தத் that, ஸுதுஷ்கரம் most difficult, த்விதீயம் a second, கர்ம task, தரிஷ்ட்வா on seeing, ஸர்வே all, ஸுராஃ gods, ஸித்தாஷ்ச siddhas, பரமர்ஷயஃ great sages, ப்ரஷஂஷஸுஃ praised him.

Gods, siddhas as well as the great sages praised him for the second great achievment of Hanuman, which is impossible for others to accomplish.
தேவதாஷ்சாபவந் ஹரிஷ்டாஸ்தத்ரஸ்தாஸ்தஸ்ய கர்மணா.

காஞ்சநஸ்ய ஸுநாபஸ்ய ஸஹஸ்ராக்ஷஷ்ச வாஸவஃ৷৷5.1.138৷৷


தத்ரஸ்தாஃ those who were there, தேவதாஷ்ச gods, ஸஹஸ்ராக்ஷஃ the thousand-eyed, வாஸவஷ்ச Indra, காஞ்சநஸ்ய of the golden Mainaka, தஸ்ய his, ஸுநாபஸ்ய of Sunabha, கர்மணா by the task, ஹரிஷ்டாஃ delighted, அபவந் became.

The gods who happened to be present at that time (on the mountain) and the thousand-eyed Indra were delighted by the gesture of golden Sunabha (Mainaka) mountain.
உவாச வசநஂ தீமாந் பரிதோஷாத்ஸகத்கதம்.

ஸுநாபஂ பர்வதஷ்ரேஷ்டஂ ஸ்வயமேவ ஷசீபதிஃ৷৷5.1.139৷৷


தீமாந் wise, ஷசீபதிஃ husband of Sachi, Indra, பர்வதஷ்ரேஷ்டம் best mountain, ஸுநாபம் Sunabha, பரிதோஷாத் satisfied, ஸகத்கதம் with throat choked, ஸ்வயமேவ himself, வசநம் these words, உவாச spoke.

Indra, the lord of Sachi, was personally satisfied and spoke to Mainaka, the best of mountains, in faltering tone, his throat choked out of joy.
ஹிரண்யநாப ஷைலேந்த்ர பரிதுஷ்டோஸ்மி தே பரிஷம்.

அபயஂ தே ப்ரயச்சாமி திஷ்ட ஸௌம்ய யதாஸுகம்৷৷5.1.140৷৷


ஹிரண்யநாப O Hiranyanabha!, ஷைலேந்த்ர O lord of mountains, தே with you, பரிஷம் a lot, பரிதுஷ்டஃ அஸ்மி I am pleased, ஸௌம்ய O pious one, தே to you, அபயம் security, ப்ரயச்சாமி I give, யதாஸுகம் happily as you please, திஷ்ட you may stay on.

"O Hiranyanabha, the foremost among the mountains! I am highly pleased with you. I give you security (free from fear of losing wings). O pious one! you may stay on happily as you please.
ஸாஹ்யஂ கரிதஂ தே ஸுமஹத்விக்ராந்தஸ்ய ஹநூமதஃ.

க்ரமதோ யோஜநஷதஂ நிர்பயஸ்ய பயே ஸதி৷৷5.1.141৷৷


விக்ராந்தஸ்ய of one attempting to leap, யோஜநஷதம் a hundred yojanas, க்ரமதஃ while leaping, பயே ஸதி when there is reason to fear, நிர்பயஸ்ய of a fearless one, ஹநூமதஃ Hanuman, தே by you, ஸுமஹத் very valuable, ஸாஹ்யம் help, கரிதம் rendered.

"You have rendered very valuable help to Hanuman who was attempting to leap a distance of a hundred yojanas. He is fearless even when there is reason to fear (of falling down).
ராமஸ்யைஷ ஹிதாயைவ யாதி தாஷரதேர்ஹரிஃ.

ஸத்க்ரியாஂ குர்வதா தஸ்ய தோஷிதோஸ்மி தரிடஂ த்வயா৷৷5.1.142৷৷


ஏஷஃ ஹரிஃ this vanara, தாஷரதேஃ of the son of Dasaratha, ராமஸ்ய Rama's, பிதாயைவ for his well-being only, யாதி going, தஸ்ய his, ஸத்க்ரியாம் honour, குர்வதா for doing, த்வயா by you, தரிடம் surely, தோஷிதஃ அஸ்மி I am pleased.

"The vanara has gone on a mission to help the son of Dasaratha. I am highly pleased with the service rendered to him.
ததஃ ப்ரஹர்ஷமகமத்விபுலஂ பர்வதோத்தமஃ.

தேவதாநாஂ பதிஂ தரிஷ்ட்வா பரிதுஷ்டஂ ஷதக்ரதும்৷৷5.1.143৷৷


தத: thereafter, பர்வதோத்தமஃ the best of mountains, தேவதாநாம் of gods,பதிம் lord, ஷதக்ரதும் who had performed a hundred yajnas, Indra, பரிதுஷ்டம் extremely happy,தரிஷ்ட்வா after seeing, விபுலம் very much, ப்ரஹர்ஷம் delight, ஆகமத் experienced.

Thereafter Mainaka, the great mountain was delighted to see Indra, lord of the gods, performer of a hundred yajnas satisfied.
ஸ வை தத்தவரஃ ஷைலோ பபூவாவஸ்திதஸ்ததா.

ஹநுமாஂஷ்ச முஹூர்தேந வ்யதிசக்ராம ஸாகரம்৷৷5.1.144৷৷


ததா then, தத்தவரஃ who received a boon, ஸஃ he, ஷைலஃ Mainaka, அவஸ்திதஃ he became stable, பபூவ became, ஹநுமாஂஷ்ச Hanuma also, முஹூர்தேந in a short while, ஸாகரம் ocean, வ்யதிசக்ராம crossed over.

Then mount Mainaka, assured by Indra became secure. And Hanuman also crossed over the ocean in a short while.
ததோ தேவாஃ ஸகந்தர்வாஃ ஸித்தாஷ்ச பரமர்ஷயஃ.

அப்ருவந் ஸூர்யஸங்காஷாஂ ஸுரஸாஂ நாகமாதரம்৷৷5.1.145৷৷


ததஃ then, ஸகந்தர்வாஃ including gandharvas, தேவாஃ gods, ஸித்தாஷ்ச and siddhas, பரமர்ஷயஃ great sages, ஸூர்யஸங்காஷாம் shining like the Sun, நாகமாதரம் mother of nagas, ஸுரஸாம் Surasa, அப்ருவந் said.

Then the gods, gandharvas, siddhas and great sages approached Surasa, the mother of nagas, who was glowing like the Sun-god and said:.
அயஂ வாதாத்மஜஃ ஷ்ரீமாந்ப்லவதே ஸாகரோபரி.

ஹநுமாந்நாம தஸ்ய த்வஂ முஹூர்தஂ விக்நமாசர৷৷5.1.146৷৷

ராக்ஷஸஂ ரூபமாஸ்தாய ஸுகோரஂ பர்வதோபமம்.

தஂஷ்ட்ராகராலஂ பிங்காக்ஷஂ வக்த்ரஂ கரித்வா நபஃ ஸமம்৷৷5.1.147৷৷


ஹநுமந்நாம named Hanuman, ஷ்ரீமாந் glorious, அயஂ this person, வாதாத்மஜஃ son of the Wind-god, ஸாகரோபரி over the sea, ப்லவதே is flying, த்வம் you, ஸுகோரம் hideous, பர்வதோபமம் gigantic like a mountain, ராக்ஷஸம் demoniac, ரூபம் form, ஆஸ்தாய assuming, தஂஷ்ட்ராகராலம் with big teeth, பிங்காக்ஷம் yellow-brown eyes, நபஃ ஸமம் like the sky, வக்த்ரம் mouth, கரித்வா doing, முஹூர்தம் for a short while, தஸ்ய him, விக்நம் obstruction, ஆசர make.

"The glorious son of the Wind-god, called Hanuman, is crossing the ocean. Obstruct him for sometime by assuming the hideous form of a demon, gigantic as a mountain, fearful with yellowish-brown eyes, with big teeth and a wide mouth like the sky.
பலமிச்சாமஹே ஜ்ஞாதுஂ பூயஷ்சாஸ்ய பராக்ரமம்.

த்வாஂ விஜேஷ்யத்யுபாயேந விஷாதஂ வா கமிஷ்யதி৷৷5.1.148৷৷


அஸ்ய his, பலம் strength, பூயஃ once again, பராக்ரமஂ ச and valour, உபாயேந intelligence த்வாம் you, விஜேஷ்யதி he will win, வா or else, விஷாதம் dejected, கமிஷ்யதி will give way, ஜ்ஞாதும் to know, இச்சாமஹே we wish.

"We want to assess his strength, valour and intelligence once again. We wish to know whether he will win or give way to despondency".
ஏவமுக்தா து ஸா தேவீ தைவதைரபிஸத்கரிதா.

ஸமுத்ரமத்யே ஸுரஸா பிப்ரதீ ராக்ஷஸஂ வபுஃ৷৷5.1.149৷৷

விகரிதஂ ச விரூபஂ ச ஸர்வஸ்ய ச பயாவஹம்.

ப்லவமாநஂ ஹநூமந்தமாவரித்யேதமுவாச ஹ৷৷5.1.150৷৷


தேவீ the divine being, ஸா ஸுரஸா Surasa, தைவதைஃ by gods, ஏவம் that way, உக்தா having been addressed, அபிஸத்கரிதா received their honour, ஸமுத்ர மத்யே in the midst of the ocean, விகரிதம் terrific, விரூபஂ ச ugly form, ஸர்வஸ்ய for all, பயாவஹம் frightening, ராக்ஷஸஂ வபுஃ demoniac form, பிப்ரதீ put up, ப்லவமாநம் leaping, ஹநூமந்தம் Hanuman, ஆவரித்ய after encirding him, இதம் these words, உவாச ஹ said.

Thus honoured by the gods, Surasa assumed a terrific ugly form frightening to all and stood in the midst of the ocean. Putting up a distorted appearance and encompassing Hanuman who was crossing the ocean, she spoke to him:
மம பக்ஷஃ ப்ரதிஷ்டஸ்த்வமீஷ்வரைர்வாநரர்ஷப.

அஹஂ த்வாஂ பக்ஷயிஷ்யாமி ப்ரவிஷேதஂ மமாநநம்৷৷5.1.151৷৷


வாநரர்ஷப O bull among, த்வம் you, ஈஷ்வரைஃ by lords of the universe, மம to me, பக்ஷஃ food, ப்ரதிஷ்டஃ are provided, அஹம் I, த்வாம் you, பக்ஷயிஷ்யாமி I will eat you, இதம் this, மம my, ஆநநம்
mouth, ப்ரவிஷ enter.

"O bull among vanaras! the lords of the universe have provided you as food for me. I will eat you. Enter my mouth".
ஏவமுக்தஃ ஸுரஸயா ப்ராஞ்ஜலிர்வாநரர்ஷபஃ.

ப்ரஹரிஷ்டவதநஃ ஷ்ரீமாநிதஂ வசநமப்ரவீத்৷৷5.1.152৷৷


ஸுரஸயா by Surasa,ஏவம் In that way, உக்தஃ spoken, ஷ்ரீமாந் glorious, வாநரர்ஷபஃ வஹதத bull among vanaras, ப்ரஹரிஷ்டவதநஃ with a blooming face, ப்ராஞ்ஜலிஃ with folded hands, இதஂ வசநம் these words, அப்ரவீத் said.

Thus addressed by Surasa, the glorious Hanuman said this with a blooming face and folded hands:
ராமோ தாஷரதிர்நாம ப்ரவிஷ்டோ தண்டகாவநம்.

லக்ஷ்மணேந ஸஹ ப்ராத்ரா வைதேஹ்யா சாபி பார்யயா৷৷5.1.153৷৷


தாஷரதிஃ Dasaratha's son, ராமோ நாம called Rama, ப்ராத்ரா with his brother, லக்ஷ்மணேந ஸஹ accompanied by Lakshmana, பார்யயா with his wife, வைதேஹ்யா சாபி with Vaidehi also, தண்டகாவநம் Dandaka forest, ப்ரவிஷ்டஃ entered.

"Dasaratha's son called Rama accompanied by his brother Lakshmana and his wife Vaidehi entered Dandaka forest.
அந்யகார்யவிஷக்தஸ்ய பத்தவைரஸ்ய ராக்ஷஸைஃ.

தஸ்ய ஸீதா ஹரிதா பார்யா ராவணேந யஷஸ்விநீ৷৷5.1.154৷৷


ராக்ஷஸைஃ with rakshasas, பத்தவைரஸ்ய deep-rooted enmity, தஸ்ய his, அந்யகார்யவிஷக்தஸ்ய while he was engaged in some other work, யஷஸ்விநீ a glorious lady, பார்யா wife, ஸீதா Sita, ராவணேந by Ravana, ஹரிதா was abducted.

"While Rama was engaged otherwise, his glorious wife Sita was abducted by Ravana actuated by deep-rooted enmity of demons with him.
தஸ்யாஃ ஸகாஷஂ தூதோஹஂ கமிஷ்யே ராமஷாஸநாத்.

கர்துமர்ஹஸி ராமஸ்ய ஸாஹ்யஂ விஷயவாஸிநி৷৷5.1.155৷৷


அஹம் I, ராமஷாஸநாத் by Rama's command, தூதஃ emissary, தஸ்யாஃ her, ஸகாஷம் for, கமிஷ்யே I shall go, விஷயவாஸிநி O resident of his kingdom!, ராமஸ்ய of Rama, ஸாஹ்யம் help, கர்தும் to render, அர்ஹஸி it proper for you.

"I am going as Rama's emissary to search for his wife. It is proper for you to render help since you are a resident of his kingdom.
அதவா மைதிலீஂ தரிஷ்ட்வா ராமஂ சாக்லிஷ்டகாரிணம்.

ஆகமிஷ்யாமி தே வக்த்ரஂ ஸத்யஂ ப்ரதிஷரிணோமி தே৷৷5.1.156৷৷


அதவா alternatively, மைதிலீம் Mythili, அக்லிஷ்டகாரிணம் one who may makes work easy (without any trouble), ராமஂ ச and Rama, தரிஷ்ட்வா after seeing, தே to your, வக்த்ரம் mouth, ஆகமிஷ்யாமி I will reach, ஸத்யம் truly, தே you, ப்ரதிஷரிணோமி I promise.

ஏவமுக்தா ஹநுமதா ஸுரஸா காமரூபிணீ.

அப்ரவீந்நாதிவர்தேந்மாஂ கஷ்சிதேஷ வரோ மம৷৷5.1.157৷৷


ஹநுமதா by Hanuman, ஏவம் in that way, உக்தா having been spoken, காமரூபிணீ one who can assume any form at free will, ஸுரஸா Surasa, அப்ரவீத் said, கஷ்சித் no one, நாதிவர்தேத cannot cross, ஏஷஃ such, மம to me, வரஃ boon.

Having heard Hanuman, Surasa capable of taking any form at her free will told him that no one can cross (her region) as she had been given such a boon(by the
Creator)৷৷
தஂ ப்ரயாந்தஂ ஸமுத்வீக்ஷ்ய ஸுரஸா வாக்யமப்ரவீத்.

பலஂ ஜிஜ்ஞாஸமாநா வை நாகமாதா ஹநூமதஃ৷৷5.1.158৷৷


நாகமாதா mother of serpents, ஸுரஸா Surasa, ஹநூமதஃ of Hanuman, பலம் strength, ஜிஜ்ஞாஸமாநா வை desirous of knowing, ப்ரயாந்தம் who was attempting to go away, தம் her, ஸமுத்வீக்ஷ்ய observing, வாக்யம் these words, அப்ரவீத் said.

Surasa, mother of serpents, observing that Hanuman was attempting to escape, said this in order to gauge his strength:
ப்ரவிஷ்ய வதநஂ மேத்ய கந்தவ்யஂ வாநரோத்தம.

வர ஏஷ புரா தத்தோ மம தாத்ரேதி ஸத்வரா৷৷5.1.159৷৷

வ்யாதாய விபுலஂ வக்த்ரஂ ஸ்திதா ஸா மாருதேஃ புரஃ.


வாநரோத்தம O best of the vanaras, அத்ய today, மே my, வதநம் face (mouth), ப்ரவிஷ்ய after entering, கந்தவ்யம் you may go, ஏஷஃ வரஃ such a boon, புரா past, மம to me, தாத்ரா by Brahma, தத்தஃ is given, இதி thus, ஸத்வரா quickly, விபுலம் wide, வக்த்ரம் mouth, வ்யாதாய opened, ஸா she, மாருதேஃ vanara's, புரஃ front, ஸ்திதா stood.

"O best vanara! you must pass through my mouth today. Such is the boon granted to me by Brahma in the past". Then she quickly opened her big mouth and stood.
ஏவமுக்தஃ ஸுரஸயா க்ருத்தோ வாநரபுங்கவஃ৷৷5.1.160৷৷

அப்ரவீத்குரு வை வக்த்ரஂ யேந மாஂ விஷஹிஷ்யஸே.


ஸுரஸயா by Surasa, ஏவம் in that way, உக்தஃ having been spoken to, வாநரபுங்கவஃ supreme vanara, க்ருத்தஃ got angry, அப்ரவீத் he said, வக்த்ரம் mouth, குரு வை open, யேந in such a way, மாம் me, விஷஹிஷ்யஸே you can bear me.

Thus addressed by Surasa, Hanuman the supreme vanara said, "Open your mouth wide enough to hold me."
இத்யுக்த்வா ஸுரஸாஂ க்ருத்தோ தஷயோஜநமாயதா৷৷5.1.161৷৷

தஷயோஜநவிஸ்தாரோ பபூவ ஹநுமாஂஸ்ததா.


ததா then, ஹநுமாந் Hanuman, ஸுரஸாஂ Surasa, இதி thus, உக்த்வா having said, க்ருத்தஃ angry, தஷயோஜநம் ten yojanas, ஆயதாஂ wide, தஷயோஜநவிஸ்தாரஃ ten yojanas in breadth, பபூவ became.

Provoked by the words of Surasa, Hanuman stretched himself to ten yojanas.
தஂ தரிஷ்ட்வா மேகஸங்காஷஂ தஷயோஜநமாயதம்৷৷5.1.162৷৷

சகார ஸுரஸா சாஸ்யஂ விஂஷத்யோஜநமாயதம்.


தஷயோஜநம் ten yojanas, ஆயதம் wide, மேகஸங்காஷம் like a cloud, தம் him, தரிஷ்ட்வா after seeing, ஸுரஸா ச Surasa too, ஆஸ்யம் her mouth, விஂஷத்யோஜநம் twenty yojanas, ஆயதம் wide, சகார stretched.

Seeing his body stretched to ten yojanas like a cloud, Surasa also widened her mouth to twenty yojanas.
ஹநுமாஂஸ்து ததஃ க்ருத்தஸ்த்ரிஂஷத்யோஜநமாயதஃ৷৷5.1.163৷৷

சகார ஸுரஸா வக்த்ரஂ சத்வாரிஂஷத்ததோச்ச்ரிதம்.

பபூவ ஹநுமாவநீரஃ பஞ்சாஷத்யோஜநோச்ச்ரிதஃ৷৷5.1.164৷৷


ததஃ then, ஹநுமாஂஸ்து Hanuman also, க்ருத்தஃ in anger, த்ரிஂஷத்யோஜநம் thirty yojanas, ஆயதஃ wide, ஸுரஸா Surasa, ததா like that, வக்த்ரம் mouth, சத்வாரிஂஷம் forty yojanas, உச்ச்ரிதம் high, சகார did, வீரஃ hero, ஹநுமாந் Hanuman, பஞ்சாஷத்யோஜநோச்ச்ரிதஃ fifty yojanas high, பபூவ became.

Provoked, Hanuman further stretched his body to thirty yojanas and Surasa on her own enlarged her mouth to forty yojanas. Then the great hero Hanuman stretched his
body to fifty yojanas.
சகார ஸுரஸா வக்த்ரஂ ஷஷ்டியோஜநமாயதம்.

ததைவ ஹநுமாவநீரஃ ஸப்ததீயோஜநோச்ச்ரிதஃ৷৷5.1.165৷৷


ஸுரஸா Surasa, வக்த்ரம் mouth, ஷஷ்டியோஜநம் sixty yojanas, ஆயதம் wide, சகார did, வீரஃ heroic, ஹநுமாந் Hanuman, ததைவ in the same way, ஸப்ததீயோஜநோச்ச்ரிதஃ increased to seventy yojanas.

Surasa widened her mouth sixty yojanas and then the heroic Hanuman enlarged himself to seventy yojanas.
சகார ஸுரஸா வக்த்ரமஷீதீயோஜநாயதம்.

ஹநுமாநசலப்ரக்யோ நவதீயோஜநோச்ச்ரிதஃ৷৷5.1.166৷৷


ஸுரஸா Surasa, வக்த்ரம் mouth, அஷீதீயோஜநாயதம் eighty yojanas wide, சகார made, அசலப்ரக்யஃ like a mountain, ஹநுமாந் Hanuman, நவதீயோஜநோச்ச்ரிதஃ ninety yojanas.

Surasa widened her mouth to eighy yojanas and the heroic Hanuman grew up to ninety yojanas, looking like a mountain.
சகார ஸுரஸா வக்த்ரஂ ஷதயோஜநமாயதம்

தவ ஸாநுஷு விஷ்ராந்தஃ ஷேஷஂ ப்ரக்ரமதாமிதி.

தத்தரிஷ்ட்வா வ்யாதிதஂ த்வாஸ்யஂ வாயுபுத்ரஃ ஸுபுத்திமாந்.

தீர்கஜிஹ்வஂ ஸுரஸயா ஸுகோரஂ நரகோபமம்৷৷5.1.167৷৷

ஸுஸஂக்ஷிப்யாத்மநஃ காயஂ பபூவாங்குஷ்டமாத்ரகஃ.


ஸுபுத்திமாந் very intelligent, வாயுபுத்ரஃ Hanuman, ஸுரஸயா by Surasa, வ்யாதிதம் opened, தீர்கஜிஹ்வம் long tongued, ஸுகோரம் dreadful, நரகோபமம் like hell, தத் ஆஸ்யம் that mouth,
தரிஷ்ட்வா on seeing, ஆத்மநஃ his, காயம் body, ஸுஸஂக்ஷிப்ய shrunk, அங்குஷ்டமாத்ரகஃ of the size of a thumb, பபூவ became.

Intelligent Hanuman observing Surasa's enlarged mouth open and dreadful like hell with a long tongue, suddenly shrunk his body to the size of a thumb.
ஸோபிபத்யாஷு தத்வக்த்ரஂ நிஷ்பத்ய ச மஹாபலஃ.

அந்தரிக்ஷே ஸ்திதஃ ஷ்ரீமாநிதஂ வசநமப்ரவீத்৷৷5.1.168৷৷


ஷ்ரீமாந் glorious one, மஹாபலஃ mighty, ஸஃ he, ஆஷு immediatly, தத்வக்த்ரம் her mouth, அபிபத்ய got in, நிஷ்பத்ய ச and got out, அந்தரிக்ஷே in the sky, ஸ்திதஃ stood, இதம் this, வசநம் word, அப்ரவீத் spoke.

Glorious and mighty Hanuman quickly went into her mouth and got out and stood in the sky and said:.
ப்ரவிஷ்டோஸ்மி ஹி தே வக்த்ரஂ தாக்ஷாயணி நமோஸ்து தே.

கமிஷ்யே யத்ர வைதேஹீ ஸத்யஂ சாஸீத்வரஸ்தவ৷৷5.1.169৷৷


தாக்ஷாயணி O dughter of Daksha, தே your, வக்த்ரம் mouth, ப்ரவிஷ்டஃ I have entered, அஸ்மி ஹி I am indeed, தே to you, நமஃ salutations, அஸ்து may be, வைதேஹீ Vaidhehi, யத்ர wherever, கமிஷ்யே I will go, தவ your, வரஃ ச boon also, ஸத்யம் true, ஆஸீத் was.

"O Dakshayani! I have indeed entered your mouth and your boon has come true (as nobody can go against the boon of the Creator). Allow me to proceed in quest of Vaidhehi. My salutations to you."
தஂ தரிஷ்ட்வா வதநாந்முக்தஂ சந்த்ரஂ ராஹுமுகாதிவ.

அப்ரவீத்ஸுரஸா தேவீ ஸ்வேந ரூபேண வாநரம்৷৷5.1.170৷৷


ராஹுமுகாத் from the mouth of Rahu, சந்த்ரமிவ like the Moon, வதநாத் from the mouth, முக்தம் released, தஂ him, வாநரம் that vanara, தரிஷ்ட்வா seeing, ஸுரஸா தேவீ the divine Surasa, ஸ்வேந in
her true, ரூபேண form, அப்ரவீத் said.

Seeing Hanuman released out of her mouth like the Moon released from the mouth of Rahu, Surasa assumed her true form and said:
அர்தஸித்த்யை ஹரிஷ்ரேஷ்ட கச்ச ஸௌம்ய யதாஸுகம்.

ஸமாநயஸ்வ வைதேஹீஂ ராகவேண மஹாத்மநா৷৷5.1.171৷৷


ஸௌம்ய O noble one!, ஹரிஷ்ரேஷ்ட O best of vanaras, அர்தஸித்த்யை for achieving your purpose, யதாஸுகம் with pleasure, கச்ச proceed, வைதேஹீம் Vaidehi, மஹாத்மநா with the great self, ராகவேண with Raghava, ஸமாநயஸ்வ unite.

"O noble vanara! proceed happily to achieve your purpose. Go and unite Vaidehi with the noble self, Raghava.
தத்தரிதீயஂ ஹநுமதோ தரிஷ்ட்வா கர்ம ஸுதுஷ்கரம்.

ஸாது ஸாத்விதி பூதாநி ப்ரஷஷஂஸுஸ்ததா ஹரிம்৷৷5.1.172৷৷


ஸுதுஷ்கரம் very difficult, ஹநுமதஃ of Hanuman, தத் that, தரிதீயஂ கர்ம a third feat, தரிஷ்ட்வா after witnessing, ததா then, பூதாநி living beings, ஸாது ஸாது இதி well-done, well-done this, ஹரிம் vanara, ப்ரஷஷஂஸுஃ applauded.

Witnessing Hanuman achieving a very difficult feat for the third time, all the living beings applauded him saying "Well- done, well-done".
ஸ ஸாகரமநாதரிஷ்யமப்யேத்ய வருணாலயம்.

ஜகாமாகாஷமாவிஷ்ய வேகேந கருடோபமஃ৷৷5.1.173৷৷


வேகேந speedily, கருடோபமஃ like Garuda, ஸஃ he, அநாதரிஷ்யம் invincible, வருணாலயம் abode of varuna, ஸாகரம் ocean, அப்யேத்ய piercing through, ஆகாஷம் sky, ஆவிஷ்ய coursing, ஜகாம went.

Rising above the invincible ocean, the abode of lord Varuna, Hanuman coursed through the sky speedily like Garuda.
ஸேவிதே வாரிதாராபிஃ பதகைஷ்ச நிஷேவிதே.

சரிதே கைஷிகாசார்யைரைராவதநிஷேவிதே৷৷5.1.174৷৷

ஸிஂஹகுஞ்ஜரஷார்தூலபதகோரகவாஹநைஃ.

விமாநைஃ ஸம்பதத்பிஷ்ச விமலைஃ ஸமலங்கரிதே৷৷5.1.175৷৷

வஜ்ராஷநிஸமாகாதைஃ பாவகைருபஷோபிதே.

கரிதபுண்யைர்மஹாபாகைஃ ஸ்வர்கஜித்பிரலங்கரிதே৷৷5.1.176৷৷

வஹதா ஹவ்யமத்யர்தஂ ஸேவிதே சித்ரபாநுநா.

க்ரஹநக்ஷத்ரசந்த்ரார்கதாராகண விபூஷிதே৷৷5.1.177৷৷

மஹர்ஷிகணகந்தர்வநாகயக்ஷஸமாகுலே.

விவிக்தே விமலே விஷ்வே விஷ்வாவஸுநிஷேவிதே৷৷5.1.178৷৷

தேவராஜகஜாக்ராந்தே சந்த்ரஸூர்யபதே ஷிவே.

விதாநே ஜீவலோகஸ்ய விததே ப்ரஹ்மநிர்மிதே৷৷5.1.179৷৷

பஹுஷஃ ஸேவிதே வீரைர்வித்யாதரகணைர்வரைஃ.

ஜகாம வாயுமார்கே து கருத்மாநிவ மாருதிஃ৷৷5.1.180৷৷


வாரிதாராபிஃ with clouds that release torrents, ஸேவிதே frequented by, பதகைஷ்ச by birds, நிஷேவிதே inhabited by, கைஷிகாசார்யைஃ by masters (Tumburu, Narada and Gandharvas) of music and dance (Kaisika=art and science of music), சரிதே traversed by, ஐராவதநிஷேவிதே attended by elephant Airabata (of Indra), ஸிஂஹகுஞ்ஜரஷார்தூலபதகோரகவாஹநைஃ with aerial vehicles drawn by
lions, elephants, tigers, birds and serpents, ஸம்பதத்பி: driven by, விமலைஃ by clear, விமாநைஃ by aerial vehicles, ஸமலங்கரிதே well decorated, வஜ்ராஷநிஸமாகாதைஃ by the god of fire who strike fiercely like a thunderbolt, பாவகைஃ by fires, உபஷோபிதே looking splendid, கரிதபுண்யைஃ by those who have performed meritorious deeds, மஹாபாகைஃ by accomplished people, ஸ்வர்கஜித்பி: by those who conquered heaven, அலங்கரிதே decorated, அத்யர்தம் greatly, ஹவ்யம் havis,வஹதா carrying, சித்ரபாநுநா by fire, ஸேவிதே attended by, க்ரஹநக்ஷத்ரசந்த்ரார்கதாராகணவிபூஷிதே adorned with planets, Moon, Sun and stars constellations, மஹர்ஷிகணகந்தர்வ நாகயக்ஷஸமாகுலே filled with groups of eminent sages gandharvas, nagas, yakshas, விவிக்தே isolated region, விமலே cloudless, விஷ்வே by vishva, விஷ்வாவஸுநிஷேவிதே inhabited by Vishvavasu, தேவராஜகஜாக்ராந்தே sporting ground for the elephant of Indra, சந்த்ரஸூர்யபதே in the path of Moon and Sun, ஷிவே an auspicious place, ஜீவலோகஸ்ய for the living beings, ப்ரஹ்மநிர்மிதே created by Brahma, விததே extensive, விதாநே canopy, வரைஃ by the esteemed, வீரைஃ by heroes, வித்யாதரகணைஃ by Vidyadhara groups, பஹுஷஃ frequently, ஸேவிதே attended by, வாயுமார்கே the path of wind, மாருதிஃ Hanuman, கருத்மாநிவ like Garuda, ஜகாம went.

Hanuman passed through the path of wind like Garuda. The region was refreshed with clouds that released torrents of rain and frequented by birds. The great masters of music (Tumburu, Narada and Gandharvas) trained in Kasika moved there driven by lions, elephants, tigers, birds and serpents and were moving in different aerial vehicles. It was splendid with god at fire who strikes fiercely like thunderbolt. It was inhabited by great sages who had acquired merit. The region was traversed by fire-god who carried havis in large quantities earnestly. It was decorated with planets, constellations, Moon, Sun and clusters of stars. It was filled with groups of greal sages, gandharvas, nagas and yakshas. It was isolated part of the universe traversed by the king of gandharvas like Vishvavasu. It was an auspicious path for Moon and Sun, a sporting ground for Airavata, the vehicle of lord Indra. It was an extensive world of living beings created by Brahma. It was frequented by many heroes ascending to heaven and blocked by vidyadharas.
ப்ரதரிஷ்யமாநஃ ஸர்வத்ரஃ ஹநுமாந்மாருதாத்மஜஃ.

பேஜேம்பரஂ நிராலம்பஂ லம்பபக்ஷ இவாத்ரிராட்৷৷5.1.181৷৷


ஸர்வத்ர all over, ப்ரதரிஷ்யமாநஃ he appeared, மாருதாத்மஜஃ son of Wind-god, ஹநுமாந் Hanuman, லம்பபக்ஷஃ long-winged, அத்ரிராட் இவ like king of mountains, நிராலம்பம் unsupported, அம்பரம் the sky, பேஜே occupied.

Hanuman, son of the Wind-god was seen everywhere in the sky. He appeared like a
long-winged king of mountains unsupported.
ப்லவமாநஂ து தஂ தரிஷ்ட்வா ஸிஂஹிகா நாம ராக்ஷஸீ.

மநஸா சிந்தயாமாஸ ப்ரவரித்தா காமரூபிணீ৷৷5.1.182৷৷


காமரூபிணீ who can take any form at will, ஸிஂஹிகா நாம called Simhika, ராக்ஷஸீ demoness, ப்லவமாநம் him who was speeding in the sky, தம் him, தரிஷ்ட்வா after seeing, ப்ரவரித்தா expanded in size, சிந்தயாமாஸ started thinking.

Seeing Hanuman speeding in the sky a demoness called Simhika who can assume any form at her will had grown out of proportion and thought on her part:
அத்ய தீர்கஸ்ய காலஸ்ய பவிஷ்யாம்யஹமாஷிதா.

இதஂ ஹி மே மஹத்ஸத்த்வஂ சிரஸ்ய வஷமாகதம்৷৷5.1.183৷৷


சிரஸ்ய after a long time, இதம் this, மஹத் great, ஸத்த்வம் being, மே my, வஷம் fold, ஆகதம் has come, தீர்கஸ்ய after a long, காலஸ்ய time, அத்ய today, அஹம் I, ஆஷிதா satiated, பவிஷ்யாமி I will be.

இதி ஸஞ்சிந்த்ய மநஸா சாயாமஸ்ய ஸமாக்ஷிபத்.

சாயாயாஂ கரிஹ்யமாணாயாஂ சிந்தயாமாஸ வாநரஃ৷৷5.1.184৷৷


இதி thus, மநஸா in her mind, ஸஞ்சிந்த்ய after thinking, அஸ்ய his, சாயாம் shadow, ஸமாக்ஷிபத் pulled, சாயாயாம் when his shadow, கரிஹ்யமாணாயாம் was held, வாநரஃ vanara, சிந்தயாமாஸ deliberated.

Thinking thus, she dragged him by his shadow before she took hold of him, Hanuman started deliberating within.
ஸமாக்ஷிப்தோஸ்மி ஸஹஸா பங்கூகரிதபராக்ரமஃ.

ப்ரதிலோமேந வாதேந மஹாநௌரிவ ஸாகரே৷৷5.1.185৷৷


ஸாகரே in the ocean, ப்ரதிலோமேந from the opposite side, வாதேந by the wind, மஹாநௌரிவ like a huge ship, பங்கூகரிதபராக்ரமஃ powerless, ஸஹஸா suddenly, ஸமாக்ஷிப்தஃ caught, அஸ்மி I am.

"I am caught suddenly. I am handicapped.I am like a huge ship in an ocean retarded by the wind blowing from the opposite direction.
திர்யகூர்த்வமதஷ்சைவ வீக்ஷமாணஸ்ததஃ கபிஃ.

ததர்ஷ ஸ மஹத்ஸத்த்வமுத்திதஂ லவணாம்பஸி৷৷5.1.186৷৷


ததஃ then, கபிஃ monkey, திர்யக் horizontally, ஊர்த்வம் upward, அதஷ்சைவ at the bottom level, வீக்ஷமாணஃ while looking at, லவணாம்பஸி in the salt sea, உத்திதம் risen up, மஹத் huge, ஸத்த்வம் being, ததர்ஷ saw.

Looking around, right and left, up and down, the monkey saw a huge being rise from the salty sea.
தத்தரிஷ்ட்வா சிந்தயாமாஸ மாருதிர்விகரிதாநநம்.

கபிராஜேந கதிதஂ ஸத்த்வமத்புததர்ஷநம்৷৷5.1.187৷৷

சாயாக்ராஹி மஹாவீர்யஂ ததிதஂ நாத்ர ஸஂஷயஃ.


மாருதிஃ Maruti, விகரிதாநநம் hideous countenance, தத் that creature, தரிஷ்ட்வா seeing, சிந்தயாமாஸ reflected, கபிராஜேந by the king of monkeys, கதிதம் described, அத்புததர்ஷநம் of wonderful appearance, சாயாக்ராஹி which can hold the shadow, மஹாவீர்யம் very powerful, தத் that, ஸத்த்வம் creature, இதம் this, அத்ர here it is, ஸஂஷயஃ doubt, ந no.

Seeing the form with a hideous countenance, Hanuman reflected about the creature of ugly appearance endowed with power which can catch a creature though his shadow, about which king Sugriva had once told him. 'It is the same creature, no doubt', said
Hanuman.
ஸ தாஂ புத்த்வார்ததத்த்வேந ஸிஂஹிகாஂ மதிமாந்கபிஃ৷৷5.1.188৷৷

வ்யவர்தத மஹாகாயஃ ப்ராவரிஷீவ வலாஹகஃ.


மதிமாந் wise one, ஸஃ கபிஃ Hanuman, தாம் her, அர்ததத்த்வேந by her true nature, ஸிஂஹிகாம் Simhika, புத்த்வா recognising, மஹாகாயஃ huge bodied one, ப்ராவரிஷி in rainy season, வலாஹகஃ இவ like a cloud, வ்யவர்தத grew.

Recognising the true nature of Simhika the clutcher of shadows, the wise Hanuman grew to a huge size like a cloud in rainy season.
தஸ்ய ஸா காயமுத்வீக்ஷ்ய வர்தமாநஂ மஹாகபேஃ৷৷5.1.189৷৷

வக்த்ரஂ ப்ரஸாரயாமாஸ பாதாலாந்தரஸந்நிபம்.


ஸா she, தஸ்ய மஹாகபேஃ Hanuman's, காயம் body, வர்தமாநம் growing, உத்வீக்ஷ்ய after observing, பாதாலாந்தரஸந்நிபம் like the depth of the underworld, வக்த்ரம் mouth, ப்ரஸாரயாமாஸ distended.

Observing the body of Hanuman growing in size, Simhika started distending her mouth wide like the depth of the underworld.
கநராஜீவ கர்ஜந்தீ வாநரஂ ஸமபித்ரவத்৷৷5.1.190৷৷

ஸ ததர்ஷ ததஸ்தஸ்யா விவரிதஂ ஸுமஹந்முகம்.

காயமாத்ரஂ ச மேதாவீ மர்மாணி ச மஹாகபிஃ৷৷5.1.191৷৷


கநராஜீவ like a mass of heavy clouds, கர்ஜந்தீ roaring, வாநரம் that vanara, ஸமபித்ரவத் ran towards him, ததஃ then, மேதாவீ intelligent, மஹாகபிஃ Hanuman, தஸ்யாஃ her, விவரிதம் opened, காயமாத்ரம் body alone, ஸுமஹத் enormous, முகம் mouth, மர்மாணி ச vatal parts, ஸஃ he, ததர்ஷ saw.

Roaring like a heavy mass of clouds, Simhika chased Hanuman. Intelligent Hanuman
observed her enormous mouth and noticed her vital parts.
ஸ தஸ்யா விவரிதே வக்த்ரே வஜ்ரஸஂஹநநஃ கபிஃ.

ஸஂக்ஷிப்ய முஹுராத்மாநஂ நிஷ்பபாத மஹாபலஃ৷৷5.1.192৷৷


மஹாபலஃ strong one, வஜ்ரஸஂஹநநஃ of thunderbolt-like physique, ஸஃ கபிஃ that vanara, ஆத்மாநம் himself, முஹுஃ once again, ஸஂக்ஷிப்ய contracted, தஸ்யாஃ her, விவரிதே open, வக்த்ரே in the mouth, நிஷ்பபாத entered.

Hanuman, the vanara whose physique was as hard as thunderbolt suddenly contracted once again and entered her opened mouth.
ஆஸ்யே தஸ்யா நிமஜ்ஜந்தஂ ததரிஷுஃ ஸித்தசாரணாஃ.

க்ரஸ்யமாநஂ யதா சந்த்ரஂ பூர்ணஂ பர்வணி ராஹுணா৷৷5.1.193৷৷


ஸித்தசாரணாஃ siddhas and charanas, தஸ்யாஃ her, ஆஸ்யே in the mouth, நிமஜ்ஜந்தம் drowning in, பர்வணி on full-moon day, ராஹுணா by Rahu, க்ரஸ்யமாநம் being seized, பூர்ணம் full, சந்த்ரஂ யதா like the Moon, ததரிஷுஃ saw.

The siddhas and charanas who were watching his performance of drowning in her mouth were amazed as though the moon is seized by Rahu on a full-moon night.
ததஸ்தஸ்யா நகைஸ்தீக்ஷ்ணைர்மர்மாண்யுத்கரித்ய வாநரஃ.

உத்பபாதாத வேகேந மநஃ ஸம்பாதவிக்ரமஃ৷৷5.1.194৷৷


ததஃ thay, வாநரஃ vanara, தீக்ஷ்ணைஃ with sharp, நகைஃ with nails, தஸ்யாஃ her, மர்மாணி private vital parts, உத்கரித்ய after tearing, அத then, மநஃ ஸம்பாதவிக்ரமஃ with the speed of mind in action, வேகேந quickly, உத்பபாத rushed out.

The vanara who had the speed of mind tore her vital parts with his sharp nails and rushed out quickly before she closed her mouth.
தாஂ து தரிஷ்ட்வா ச தரித்யா ச தாக்ஷிண்யேந நிபாத்ய ச.

ஸ கபிப்ரவரோ வேகாத்வவரிதே புநராத்மவாந்৷৷5.1.195৷৷


ஆத்மவாந் self-controlled, ஸஃ he, கபிப்ரவரஃ great monkey, தாம் her, தரிஷ்ட்வா ச after seeing, தரித்யா ச with firmness of mind, தாக்ஷிண்யேந with ingenuity, நிபாத்ய thrown down, புநஃ again, வேகாத் rapidly, வவரிதே grew in size.

Self-controlled Hanuman, the great monkey acting with firmness of mind and ingenuity threw her down and once again rapidly grew in size.
ஹரிதஹரித்ஸா ஹநுமதாபபாத விதுராம்பஸி.

தாஂ ஹதாஂ வாநரேணாஷு பதிதாஂ வீக்ஷ்ய ஸிஂஹிகாம்৷৷5.1.196৷৷

பூதாந்யாகாஷசாரீணி தமூசுஃ ப்லவகோத்தமம்.


ஸா that, ஹநுமதா by Hanuman, ஹரிதஹரித் heart torn, விதுரா miserable, அம்பஸி into water, பபாத fell down, வாநரேண by vanara, ஆஷு instantly, ஹதாம் killed, பதிதாம் dropped, வீக்ஷ்ய seeing, ஆகாஷாசாரீணி moving in the sky, பூதாநி beings, தம் him, ப்லவகோத்தமம் best of vanaras, ஊசுஃ addressed.

Heart torn asunder and killed by Hanuman, miserable Simhika instantly fell into the sea water. Observing it, the beings who ranged the sky said to the foremost of vanaras:
பீமமத்ய கரிதஂ கர்ம மஹத்ஸத்த்வஂ த்வயா ஹதம்৷৷5.1.197৷৷

ஸாதயார்தமபிப்ரேதமரிஷ்டஂ ப்லவதாஂ வர.


ப்லவதாஂ வர O great jumper!, அத்ய to day, த்வயா by you, மஹத் great, ஸத்த்வம் creature, ஹதம் is destroyed, பீமம் fierce, கர்ம action, கரிதம் done, அபிப்ரேதம் intention, அர்தம் aim, அரிஷ்டம் unobstructed, ஸாதய you fulfill

"O great jumper! a great deed has been done by you today in killing that fierce
creature. O great monkey! fulfil your mission without any obstruction.
யஸ்ய த்வேதாநி சத்வாரி வாநரேந்த்ர யதா தவ৷৷5.1.198৷৷

தரிதிர்தரிஷ்டிர்மதிர்தாக்ஷ்யஂ ஸஃ கர்மஸு ந ஸீததி.


வாநரேந்த்ர O lord of vanara!, யஸ்ய in whom, தரிதிஃ fortitude, தரிஷ்டிஃ vision, மதிஃ intelligence, தாக்ஷ்யம் dexterity, ஏதாநி these, சத்வாரி four, தவ யதா as in you, ஸ: he, கர்மஸு in missions, ந ஸீததி will not get lost.

"O lord of vanaras! he in whom these four qualities, fortitude, vision, intelligence and dexterity exist as in you will achieve his mission and not get lost".
ஸ தைஃ ஸம்பாவிதஃ பூஜ்யஃ ப்ரதிபந்நப்ரயோஜநஃ৷৷5.1.199৷৷

ஜகாமாகாஷமாவிஷ்ய பந்நகாஷநவத்கபிஃ.


பூஜ்யஃ a venerable one, ஸஃ கபிஃ that monkey, தைஃ by them, ஸம்பாவிதஃ honoured, ப்ரதிபந்நப்ரயோஜநஃ achieved the objective, ஆகாஷம் sky, ஆவிஷ்ய having ascended, பந்நகாஷாநவத் like Garuda, ஜகாம went.

Honoured by them the venerable monkey went ascending into the sky like Garuda to achieve the objective.
ப்ராப்தபூயிஷ்டபாரஸ்து ஸர்வதஃ ப்ரதிலோகயந்৷৷5.1.200৷৷

யோஜநாநாஂ ஷதஸ்யாந்தே வநராஜிஂ ததர்ஷ ஸஃ.


ப்ராப்தபூயிஷ்டபாரஃ on reaching the other side of the shore, ஸர்வதஃ all over, ப்ரதிலோகயந் looked around, யோஜநாநாம் of yojanas, ஷதஸ்ய of a hundred, அந்தே at the end of, வநராஜிம் rows of forest trees, ததர்ஷ saw.

On reaching the other side of the shore crossing a hundred yojanas, he saw rows of forest trees.
ததர்ஷ ச பதந்நேவ விவிதத்ருமபூஷிதம்৷৷5.1.201৷৷

த்வீபஂ ஷாகாமரிகஷ்ரேஷ்டோ மலயோபவநாநி ச.


ஷாகாமரிகஷ்ரேஷ்டஃ best among the animals that jump on branches, monkeys, பதந்நேந onwhile yet on air, விவிதத்ருமபூஷிதம் adorned with several kinds of beautiful trees, த்வீபம் island, மலயோபவநாநி gardens bordering Malaya mountain, ததர்ஷ ச also saw.

Hanuman, the best among jumpers, even while in air he saw an island adorned with many trees, also gardens adjacent to Malaya mountain.
ஸாகரஂ ஸாகராநூபஂ ஸாகராநூபஜாந் த்ருமாந்৷৷5.1.202৷৷

ஸாகரஸ்ய ச பத்நீநாஂ முக்யாந்யபி விலோகயந்.

ஸ மஹாமேகஸங்காஷஂ ஸமீக்ஷ்யாத்மாநமாத்மவாந்৷৷5.1.203৷৷

நிருந்தந்தமிவாகாஷஂ சகார மதிமாந் மதிம்.


ஆத்மவாந் self-controlled, மதிமாந் wise, ஸஃ he, ஸாகரம் sea, ஸாகராநூபம் marshy track bordering the sea, ஸாகராநூபஜாந் grown in the region, த்ருமாந் trees, ஸாகரஸ்ய ocean's, பத்நீநாம் consorts, முகாந்யபி ச mouths also, விலோகயந் while looking at, மஹாமேகஸங்காஷம் like a huge cloud, ஆகாஷம் sky, நிருந்தந்தமிவ as if obstructing, ஆத்மாநம் his own body, ஸமீக்ஷ்ய after observing, மதிம் சகார thought.

Looking at the ocean, he observed the sea bordering the land and the trees grown on the marshy land in the region of the mouths of the rivers (the consorts of the sea.). Looking at his own body which was like a huge cloud as though obstructing the sky, the wise monkey of self-control thought as follows.
காயவரித்திஂ ப்ரவேகஂ ச மம தரிஷ்ட்வைவ ராக்ஷஸாஃ৷৷5.1.204৷৷

மயி கௌதூஹலஂ குர்யரிதி மேநே மஹாகபிஃ.


மம my, காயவரித்திம் increasing size of the body, ப்ரவேகஂ ச and speed, தரிஷ்ட்வைவ after seeing,
ராக்ஷஸாஃ demons, மயி at me, கௌதூஹலம் inquisitive, குர்யுஃ will have, இதி this, மஹாகபிஃ great monkey, மேநே felt.

'The demons will be inquisitive to know about me seeing the extra-ordinary size of my body as well as my speed', thought the great monkey.
ததஃ ஷரீரஂ ஸஂக்ஷிப்ய தந்மஹீதரஸந்நிபம்৷৷5.1.205৷৷

புநஃ ப்ரகரிதிமாபேதே வீதமோஹ இவாத்மவாந்.


ததஃ then, தத் that, மஹீதரஸந்நிபம் like a huge mountain, தத் that, ஷரீரம் body, ஸஂக்ஷிப்ய having contracted, வீதமோஹஃ giving up ignorance, ஆத்மவாநிவ like a sage, புநஃ once again, ப்ரகரிதிம் natural size, ஆபேதே assumed.

Then Hanuman contracted his huge mountain-like body and assumed his normal form, just as a sage who gives up ignorance on awakening .
தத்ரூபமதிஸஂக்ஷிப்ய ஹநுமாந் ப்ரகரிதௌ ஸ்திதஃ৷৷5.1.206৷৷

த்ரீந் க்ரமாநிவ விக்ரம்ய பலிவீர்யஹரோ ஹரிஃ.


ஹநுமாந் Hanuman, தத் that, ரூபம் form, அதிஸஂக்ஷிப்ய contracting to very small size, பலிவீர்யஹரஃ just as Hari took small form to defeat king Bali, ஹரிஃ Lord Visnu, த்ரீந் three, க்ரமாந் strides, விக்ரம்ய இவ overpowering the valour, ப்ரகரிதௌ his original form, ஸ்திதஃ stood.

Hanuman returned to his normal form contracting to his small size, just like Lord Visnu returned to his original form after taking three strides and defeating the valour of king Bali.
ஸ சாருநாநாவிதரூபதாரீ பரஂ ஸமாஸாத்ய ஸமுத்ரதீரம்.

பரைரஷக்யஃ ப்ரதிபந்நரூபஃ ஸமீக்ஷிதாத்மா ஸமவேக்ஷிதார்தஃ৷৷5.1.207৷৷


சாருநாநாவிதரூபதாரீ who can take diffrent lovely forms, பரைஃ by others, அஷக்யஃ not possible, ஸஃ he, பரம் opposite side, ஸமுத்ரதீரம் sea shore, ஸமாஸாத்ய after reaching, ஸமீக்ஷிதாத்மா
gazing at his own self, ப்ரதிபந்நரூபஃ assumed a form suitable for the purpose, ஸமவேக்ஷிதார்தஃ considered.

He reached the opposite shore of the sea. He had achieved the impossible. One who could assume a variety of lovely forum, he, gazing at his own body, deliberated on the future course of action.
ததஃ ஸ லம்பஸ்ய கிரேஃ ஸமரித்தே விசித்ரகூடே நிபபாத கூடே .

ஸகேதகோத்தாலகநாலிகேரே மஹாத்ரிகூடப்ரதிமோ மஹாத்மா৷৷5.1.208৷৷


ததஃ then, மஹாத்ரிகூடப்ரதிமஃ top of the huge Trikuta mountain, ஸஃ he, மஹாத்மா great self, லம்பஸ்ய கிரேஃ on the mountain called Lamba, விசித்ரகூடே on a mountain with wonderful, ஸமரித்தே rich, ஸகேதகோத்தாலகநாலிகேரே in Kethaka Uddalaka, Panasa and Coconut trees, ப்ரதிமோ descended, நிபபாத landed கூடே peak

Then the high-souled Hanuman, who resembled a huge mountain, descended on the peak of the huge mountain Trikuta, called Lamba, which was wonderful with kethaka flowers, uddalaka and coconut trees.
ததஸ்து ஸம்ப்ராப்ய ஸமுத்ரதீரஂ ஸமீக்ஷ்ய லங்காஂ கிரிவர்யமூர்த்நி.

கபிஸ்து தஸ்நிந்நிபபாத பர்வதே விதூய ரூபஂ வ்யதயந்மரிகத்விஜாந்৷৷5.1.209৷৷


ததஃ then, கபிஃ து vanara also, ஸமுத்ரதீரம் to sea shore, ஸம்ப்ராப்ய after reaching, கிரிவர்யமூர்த்நி located on the mountain peak, லங்காம் Lanka, ஸமீக்ஷ்ய having observed, ரூபம் form, விதூய shook, மரிகத்விஜாந் beasts and birds, வ்யதயந் scared, தஸ்மிந் on that, பர்வதே on the mountain, நிபபாத landed.

Reaching the sea shore, beholding Lanka located on the peak of Trikuta, Hanuman shook his body, scaring the beasts and birds and landed on the mountain.
ஸ ஸாகரஂ தாநவபந்நகாயுதஂ பலேந விக்ரம்ய மஹோர்மிமாலிநம்.

நிபத்ய தீரே ச மஹோததேஸ்ததா ததர்ஷ லங்காமமராவதீமிவ৷৷5.1.210৷৷


ஸஃ he, தாநவபந்நகாயுதம் filled with demons and serpents, மஹோர்மிமாலிநம் of garland of high waves, ஸாகரம் ocean, பலேந by his process, விக்ரம்ய having crossed, மஹோததேஃ the great ocean, தீரே on the shore, நிபத்ய having landed, ததா then, அமராவதீமிவ resembling Amaravati, லங்காம் Lanka, ததர்ஷ he saw.

Landing on the shore after crossing by his prowess the great ocean filled with demons, and serpents, adorned with garlands of waves, Hanuman beheld Lanka which was like Amaravati, the capital of Indra.
இத்யார்ஷே ஷ்ரீமத்ராமாயணே வால்மீகீய ஆதிகாவ்யே ஸுந்தரகாண்டே ப்ரதமஸ்ஸர்கஃ৷৷
Thus ends the first sarga of Sundarakanda of the holy Ramayana, the first epic composed by sage Valmiki.
[Hanuman courses through the path of the Charanas -- crosses the ocean -- reaches Lanka]

ததோ ராவணநீதாயாஃ ஸீதாயாஃ ஷத்ருகர்ஷநஃ.

இயேஷ பதமந்வேஷ்டுஂ சாரணாசரிதே பதி৷৷5.1.1৷৷


ததஃ then, ஷத்ருகர்ஷநஃ crusher off enemies, ராவணநீதாயாஃ carried by Ravana, ஸீதாயாஃ Sita's, பதம் whereabouts, அந்வேஷ்டும் to search, சாரணாசரிதே where charanas the celestial bards move, பதி way, இயேஷ resolved .

Hanuman, crusher of enemies resolved to find the whereabouts of Sita, carried away by Ravana. He followed the path of the Charanas, celestial bards.
துஷ்கரஂ நிஷ்ப்ரதித்வந்த்வஂ சிகீர்ஷந் கர்ம வாநரஃ.

ஸமுதக்ரஷிரோக்ரீவோ கவாஂபதிரிவாபபௌ৷৷5.1.2৷৷


வாநரஃ vanara, துஷ்கரம் formidable, நிஷ்ப்ரதித்வந்த்வம் which could not be challenged, சிகீர்ஷந் intending to (cross), ஸமுதக்ரஷிரோக்ரீவஃ raised his head and neck, கவாஂ பதிஃ இவ like the best of bulls, பபௌ appeared.

Hanuman who raised his head and neck, intending to cross the formidable ocean which none else could accomplish, looked like a leading bull.
அத வைடூர்யவர்ணேஷு ஷாத்வலேஷு மஹாபலஃ.

தீரஃ ஸலிலகல்பேஷு விசசார யதாஸுகம்৷৷5.1.3৷৷


அத then, மஹாபலஃ mighty, தீரஃ calm, வைடூர்யவர்ணேஷு of the colour of vaidurya (tawny), ஸலிலகல்பேஷு on the sheet of water (marshy land with green grass that looked like sheet of water), ஷாத்வலேஷு on green grassy lands, யதாஸுகம் very easily, விசசார strdled.

Tawny-hued Hanuman, gifted with extraordinary strength and patience happily strolled on the marshy tracts of grassy land which had the colour of vaidurya.
த்விஜாந் வித்ராஸயந் தீமாநுரஸா பாதபாந் ஹரந்.

மரிகாஂஷ்ச ஸுபஹூந்நிக்நந் ப்ரவரித்த இவ கேஸரீ৷৷5.1.4৷৷


தீமாந் wise, த்விஜாந் birds, வித்ராஸயந் scaring, உரஸா with his chest, பாதபாந் trees, ஹரந் uprooting, ப்ரவரித்தஃ grown, கேஸரீ இவ like a lion, ஸுபஹூந் groups, மரிகாஂஷ்ச animals also, நிக்நந் trampling.

Wise Hanuman went about like a lion scaring away birds, uprooting trees with his chest, and trampling many animals.
நீலலோஹிதமாஂஜிஷ்டபத்ரவர்ணைஃ ஸிதாஸிதைஃ.

ஸ்வபாவவிஹிதைஷ்சித்ரைர்தாதுபிஃ ஸமலங்கரிதம்৷৷5.1.5৷৷

காமரூபிபிராவிஷ்டமபீக்ஷ்ணஂ ஸபரிச்சதைஃ.

யக்ஷகிந்நரகந்தர்வைர்தேவகல்பைஷ்ச பந்நகைஃ৷৷5.1.6৷৷


நீலலோஹிதமாஂஜிஷ்டபத்ரவர்ணைஃ blue, red, yellow and green coloured, ஸிதாஸிதைஃ as well as with white and black colours, ஸ்வபாவவிஹிதைஃ in their natural state, சித்ரைஃ by wonderful ones, தாதுபிஃ with minerals, ஸமலங்கரிதம் decorated all over, காமரூபிபிஃ by those who take any form at free will, ஸபரிச்சதைஃ all surrounded by their retinue, யக்ஷகிந்நரகந்தர்வைஃ by yakshas, kinneras and gandharvas,அபீக்ஷ்ணம் very much, ஆவிஷ்டம் occupied, ர்தேவகல்பைஷ்ச resembling gods, பந்நகைஃ by nagas.

The mountain was as though decorated with mineral rocks of varied colours like blue, red, yellow and green as well as black and white৷৷It was frequently visited by yakshas, kinneras, gandharvas and nagas surrounded by their retinue, capable of assuming any form at their free will rivalling gods and nagas in splendour.
ஸ தஸ்ய கிரிவர்யஸ்ய தலே நாகவராயுதே.

திஷ்டந் கபிவரஸ்தத்ர ஹ்ரதே நாக இவாபபௌ৷৷5.1.7৷৷


ஸஃ that, கபிவரஃ leader of monkeys, தத்ர there, நாகவராயுதே with lordly elephants, தஸ்ய கிரிவர்யஸ்ய at the great mountain, தலே foot, திஷ்டந் stood, ஹ்ரதே centre, நாகஃ இவ like elephant, அபபௌ looked.

As the monkey leader stood at the foot of the great mountain filled with lordly elephants he looked like an elephant standing at the centre of a pond.
ஸ ஸூர்யாய மஹேந்த்ராய பவநாய ஸ்வயஂபுவே.

பூதேப்யஷ்சாஞ்ஜலிஂ கரித்வா சகார கமநே மதிம்৷৷5.1.8৷৷


ஸஃ that, ஸூர்யாய to the Sun, மஹேந்த்ராய to Mahendra, lord of the gods, பவநாய to the wind- god, ஸ்வயஂபுவே to the creator, Brahma, பூதேப்யஃ the attendants of lord Siva அஞ்ஜலிம் salutations with folded palms, கரித்வா offered, கமநே to go, மதிம் resolution, சகார he made.

Offering salutations with folded palms to the Sun-god, to Mahendra, lord of the gods, to the wind-god, to the Creator Brahma and to all the attendants of lord Siva, made up his mind to proceed (to Lanka).
அஞ்ஜலிஂ ப்ராங்முகஃ கரித்வா பவநாயாத்மயோநயே.

ததோ ஹி வவரிதே கந்துஂ தக்ஷிணோ தக்ஷிணாஂ திஷம்৷৷5.1.9৷৷


ப்ராங்முகஃ facing the east, ஆத்மயோநயே his father, பவநாய wind-god, அஞ்ஜலிம் salutations with folded palms, கரித்வா having offered, ததஃ then, தக்ஷிண with equanimity, தக்ஷிணாஂ திஷம் southern direction, கந்தும் to depart, வவரிதே ஹி grew in size.

Hanuman, endowed with great equanimity, facing the east and joining his palms by way of salutaion to the Wind-god, his father, he enlarged his size and turned south in order to depart.
ப்லவங்கப்ரவரைர்தரிஷ்டஃ ப்லவநே கரிதநிஷ்சயஃ.

வவரிதே ராமவரித்த்யர்தஂ ஸமுத்ர இவ பர்வஸு৷৷5.1.10৷৷


ப்லவங்கப்ரவரைஃ the monkey troops, தரிஷ்டஃ were gazing, ப்லவநே taking leap, கரிதநிஷ்சயஃ resolved, பர்வஸு during the full-moon days, ஸமுத்ரஃ இவ like the sea, ராமவரித்த்யர்தம் for the welfare of Rama, வவரிதே began to grow in size.

Having made up his mind to leap for the cause of Rama, Hanuman began to grow in size just as the sea grows during the full-moon and new-moon days, while the monkey troops were watching.
நிஷ்ப்ரமாணஷரீரஃ ஸந் லிலங்கயிஷுரர்ணவம்.

பாஹுப்யாஂ பீடயாமாஸ சரணாப்யாஂ ச பர்வதம்৷৷5.1.11৷৷


அர்ணவம் ocean, லிலங்கயிஷுஃ one wishing to cross over, நிஷ்ப்ரமாணஷரீரஃ having an immeasurable figure, ஸந் while being, பாஹுப்யாம் with both his arms, சரணாப்யாஂ ச and with feet, பர்வதம் mountain, பீடயாமாஸ pressed.

Having swollen to an immeasurable figure, he pressed on the mountain with his feet and hands in an attempt to cross the ocean.
ஸ சசாலாசலஷ்சாபி முஹூர்தஂ கபிபீடிதஃ.

தரூணாஂ புஷ்பிதாக்ராணாஂ ஸர்வஂ புஷ்பமஷாதயத்৷৷5.1.12৷৷


கபிபீடிதஃ pressed firmly by Hanuman, ஸஃ அசலஷ்சாபி that mountain also, முஹூர்தம் for a moment, சசால was shaken, புஷ்பிதாக்ராணாம் flowers on the top, தரூணாம் of trees, ஸர்வம் all, புஷ்பம் flowers, அஷாதயத் dropped down.

Pressed firmly by Hanuman, the mountain was shaken for a moment which caused the flowers to drop down from the tree tops.
தேந பாதபமுக்தேந புஷ்பௌகேண ஸுகந்திநா.

ஸர்வதஃ ஸஂவரிதஃ ஷைலோ பபௌ புஷ்பமயோ யதா৷৷5.1.13৷৷


ஷைலஃ the mountain, பாதபமுக்தேந by those dropped down from the trees, ஸுகந்திநா full of fragrance, புஷ்பௌகேண heap of flowers, ஸர்வதஃ all over, ஸஂவரிதஃ covered, யதா like, பபௌ appeared, புஷ்பமய: made of flowers.

With heaps of flowers full of fragrance fallen down from the trees all over the mountain, it looked as though it was a mountain of flowers.
தேந சோத்தமவீர்யேண பீட்யமாநஃ ஸ பர்வதஃ.

ஸலிலஂ ஸம்ப்ரஸுஸ்ராவ மதஂ மத்த இவ த்விபஃ৷৷5.1.14৷৷


உத்தமவீர்யேண by the highly valiant self, தேந by him, பீட்யமாநஃ pressed very hard, ஸஃ பர்வதஃ that mountain, மத்தஃ intoxicated, த்விபஃ elephant, மதம் இவ like the rut, ஸலிலம் the water, ஸம்ப்ரஸுஸ்ராவ exuded profusely.

The mountain pressed hard under the feet of the valiant (Hanuman), discharged streams of water just as an elephant in rut would exude water of intoxication.
பீட்யமாநஸ்து பலிநா மஹேந்த்ரஸ்தேந பர்வதஃ.

ரீதீர்நிர்வர்தயாமாஸ காஞ்சநாஞ்ஜநராஜதீஃ৷৷5.1.15৷৷


பலிநா by the powerful, தேந by him, பீட்யமாநஃ having pressed, மஹேந்த்ரஃ பர்வதஃ mount Mahendra, காஞ்சநாஞ்சநராஜதீஃ of gold and silver, ரீதீஃ streams, நிர்வர்தயாமாஸ started forming.

Pressed by the powerful Hanuman, mount Mahendra let out streams of the hue of gold and silver (containing the ores of these minerals)৷৷
முமோச ச ஷிலாஃ ஷைலோ விஷாலாஃ ஸமநஃஷிலாஃ.

மத்யமேநார்சிஷா ஜுஷ்டா தூமராஜீரிவாநலஃ৷৷5.1.16৷৷


ஷைலஃ mountain, மத்யமேந in the midst, அர்சிஷா by the flame, ஜுஷ்டா:possed with, அநலஃ fire, தூமராஜீரிவ like the columns of smoke, ஸமநஃ ஷிலாஃ along with sulphur pigments, விஷாலாஃ big one, ஷிலாஃ boulders, முமோச threw out, ச even.

The mountain threw down big boulders along with sulphur just like fire emits columns of smoke, surrounded by flames.
கிரிணா பீட்யமாநேந பீட்யமாநாநி ஸர்வதஃ.

குஹாவிஷ்டாநி பூதாநி விநேதுர்விகரிதைஃ ஸ்வரைஃ৷৷5.1.17৷৷


குஹாவிஷ்டாநி of the caves, பூதாநி creatures, பீட்யமாநேந being pressed, கிரிணா by the mountain, ஸர்வதஃ all over, பீட்யமாநாநி on account of pressing, விகரிதைஃ with horrible, ஸ்வரைஃ voices, விநேதுஃ shrieked.

Squeezed on all sides of the mountain by Hanuman, all creatures living in the caves shrieked making horrible sounds .
ஸ மஹாஸத்த்வஸந்நாதஃ ஷைலபீடாநிமித்தஜஃ.

பரிதிவீஂ பூரயாமாஸ திஷஷ்சோபவநாநி ச৷৷5.1.18৷৷


ஷைலபீடாநிமித்தஜஃ caused by the crushing of the mountain, ஸஃ that, மஹாஸத்த்வஸந்நாதஃ loud noise of various creatures, பரிதிவீம் the earth, திஷஷ்ச all directions, உபவநாநி ச and the surrounding groves, பூரயாமாஸ filled.

Due to the crushing of the mountain, a loud noise of the various creatures shot up filling the earth in all directions and groves around.
ஷிரோபிஃ பரிதுபிஃ ஸர்பா வ்யக்தஸ்வஸ்திகலக்ஷணைஃ.

வமந்தஃ பாவகஂ கோரஂ ததஂஷுர்தஷநைஃ ஷிலாஃ৷৷5.1.19৷৷


ஸர்பாஃ snakes, வ்யக்தஸ்வஸ்திகலக்ஷணைஃ with signs of swastika marks, பரிதுபிஃ by wide ones, ஷிரோபிஃ with hoods, கோரம் terrible, பாவகம் fire, வமந்தஃ poured out, தஷநைஃ with fangs, ஷிலாஃ ததஂஷுஃ bit the rocks.

The snakes spread out their broad hoods manifesting swastika marks on them and bit the rocks with their fangs pouring out terrible fire.
தாஸ்ததா ஸவிஷைர்தஷ்டாஃ குபிதைஸ்தைர்மஹாஷிலாஃ.

ஜஜ்ஜ்வலுஃ பாவகோத்தீப்தா பிபிதுஷ்ச ஸஹஸ்ரதா৷৷5.1.20৷৷


ததா then, ஸவிஷைஃ by the venomous, குபிதைஃ by the angry, தைஃ by them, தஷ்டாஃ bitten, தாஃ மஹாஷிலாஃ the huge rocks, பாவகோததீப்தாஃ burnt by the flame, ஜஜ்வலுஃ burnt, ஸஹஸ்ரதா in a thousand pieces, பிபிதுஷ்ச and broke.

Bitten by the venomous and angry snakes, the mountain was broken into a thousand pieces by the blazing flames.
யாநி சௌஷதஜாலாநி தஸ்மிந் ஜாதாநி பர்வதே.

விஷக்நாந்யபி நாகாநாஂ ந ஷேகுஃ ஷமிதுஂ விஷம்৷৷5.1.21৷৷


தஸ்மிந் பர்வதே on that mountain, ஜாதாநி grown, யாநி those, ஔஷதஜாலாநி medicinal herbs, விஷக்நாந்யபி even those which can counteract poison, நாகாநாம் of the snakes, விஷம் poison, ஷமிதும் to neutralize, ந ஷேகுஃ were not able to.

Even the medicinal herbs grown on the mountain could not neutralize the effect of the poison of snakes.
பித்யதேயஂ கிரிர்பூதைரிதி மத்த்வா தபஸ்விநஃ.

த்ரஸ்தா வித்யாதராஸ்தஸ்மாதுத்பேதுஃ ஸ்த்ரீ கணைஃ ஸஹ৷৷5.1.22৷৷

பாநபூமிகதஂ ஹித்வா ஹைமமாஸவபாஜநம்.

பாத்ராணி ச மஹார்ஹாணி கரகாஂஷ்ச ஹிரண்மயாந்৷৷5.1.23.

லேஹ்யாநுச்சாவசாந் பக்ஷ்யாந் மாஂஸாநி விவிதாநி ச.

ஆர்ஷபாணி ச சர்மாணி கடகாஂஷ்ச கநகத்ஸரூந்৷৷5.1.24৷৷


அயம் this, கிரிஃ mountain, பூதைஃ by creatures, பித்யதே broken, இதி thus, மத்த்வா after, தபஸ்விநஃ ascetics, உத்பேதுஃ jumped up, வித்யாதராஃ Vidyadharas, த்ரஸ்தாஃ terrified, பாநபூமிகதம் from the drinking places, ஹைமம் golden, ஆஸவபாஜநம் drinking cups, மஹார்ஹாணி valuable ones, கரகாஂஷ்ச goblets, உச்சாவசாந் various big and small ones, லேஹ்யாந் food that is licked, பக்ஷ்யாந் eatables, விவிதாநி of many kinds, மாஂஸாநி meat, ஆர்ஷபாணி of oxen, சர்மாணி animal hides, கநகத்ஸரூந் covered with golden sheaths, கடகாஂஷ்ச swords, ஹித்வா after, ஸ்த்ரீகணைஃ ஸஹ along with groups of women, தஸ்மாத் from that place, உத்பேதுஃ flew away.

Even the ascetics left the place approaching that the mountain would be broken into pieces by creatures. The alarmed vidyadharas leaped into the sky along with groups of their women, leaving behind golden jugs of wine as well as precious utensils, big and small sizes, and golden goblets, cups in the drinking place, as well as many tasty eatables like licking food, chewing food and many types of meat. They also left bull-hides and swords with golden sheaths.
கரிதகண்டகுணாஃ க்ஷீபா ரக்தமால்யாநுலேபநாஃ.

ரக்தாக்ஷாஃ புஷ்கராக்ஷாஷ்ச ககநஂ ப்ரதிபேதிரே৷৷5.1.25৷৷


கரிதகண்டகுணாஃ wearing chains, க்ஷீபாஃ intoxicated ones, ரக்தமால்யாநுலேபநாஃ wearing garlands and smearing with red unguents (sandalpaste), ரக்தாக்ஷாஃ with red eyes, புஷ்கராக்ஷாஷ்ச with lotus like eyes, ககநம் to the sky, ப்ரதிபேதிரே flew into the sky.

The intoxicated vidyadharas with eyes red like lotuses, wearing garlands around the neck and smeared with red sandalpaste flew into the sky.
ஹாரநூபுரகேயூரபாரிஹார்யதராஃ ஸ்த்ரியஃ.

விஸ்மிதாஃ ஸஸ்மிதாஸ்தஸ்துராகாஷே ரமணைஃ ஸஹ৷৷5.1.26৷৷


ஹாரநூபுரகேயூரபாரிஹார்யதராஃ wearing necklaces, anklets and armlets, ஸ்த்ரியஃ women, விஸ்மிதாஃ wonder-struck, ஸஸ்மிதாஃ gently smiling, ரமணைஃ ஸஹ with their lovers, ஆகாஷே in the sky, தஸ்துஃ stayed.

Adorned with necklaces, anklets and armlets, the vidyadharis stayed wonder-struck in the sky, smiling gently in the company of their lovers.
தர்ஷயந்தோ மஹாவித்யாஂ வித்யாதரமஹர்ஷயஃ.

ஸஹிதாஸ்தஸ்துராகாஷே வீக்ஷாஞ்சக்ருஷ்ச பர்வதம்৷৷5.1.27৷৷


வித்யாதரமஹர்ஷயஃ the seers among vidyadharas, மஹாவித்யாம் proficient in different fields of knowledge, தர்ஷயந்தஃ watching, ஸஹிதாஃ collectively, ஆகாஷே in the sky, தஸ்துஃ stayed, பர்வதம் mountain, வீக்ஷாஂசக்ருஷ்ச were also watching.

The seers among the Vidyadharas, proficient in different fields of knowledge were also watching the mountain from the sky along with others.
ஷுஷ்ருவுஷ்ச ததா ஷப்தமரிஷீணாஂ பாவிதாத்மநாம்.

சாரணாநாஂ ச ஸித்தாநாஂ ஸ்திதாநாஂ விமலேம்பரே৷৷5.1.28৷৷


ததா then, விமலே in a pure, அம்பரே in the sky, ஸ்திதாநாம் of those stationed, சாரணாநாம் of charanas, ஸித்தாநாம் of siddhas, பாவிதாத்மநாம் of highly, றஷீணாஂ ச and of seers, ஷப்தம் sound, ஷுஷ்ருவுஃ heard.

Then the vidyadharas heard the words of praise(of Hanuman) by the sages, seekers of the ultimate truth, the charanas and the siddhas who stood and watched in the clear sky:
ஏஷ பர்வதஸங்காஷோ ஹநுமாந் மாருதாத்மஜஃ.

திதீர்ஷதி மஹாவேகஸ்ஸமுத்ரஂ மகராலயம்৷৷5.1.29৷৷


பர்வதஸங்காஷஃ resembling a mountain, மாருதாத்மஜஃ son of the wind-god (Hanuman), மஹாவேகஃ swift, ஏஷஃ him, ஹநுமாந் Hanuman, மகராலயம் abode of crocodiles, ஸமுத்ரம் ocean, திதீர்ஷதி desiring to cross.

"Hanuman the son of the Wind-god, who is like a mountain, with extraordinary might intends to cross the ocean, the abode of crocodiles".
ராமார்தஂ வாநரார்தஂ ச சிகீர்ஷந் கர்ம துஷ்கரம்.

ஸமுத்ரஸ்ய பரஂ பாரஂ துஷ்ப்ராபஂ ப்ராப்துமிச்சதி৷৷5.1.30৷৷


ராமார்தம் for the purpose of Rama, வாநரார்தஂ ச for the sake of vanaras also, துஷ்கரம் impossible, கர்ம task, சிகீர்ஷந் desirous of achieving, ஸமுத்ரஸ்ய of the ocean, துஷ்ப்ராபம் difficult to reach, பரஂ பாரம் the other side, ப்ராப்தும் to reach, இச்சதி he wishes.

"For the sake of Rama and the vanaras he wants to reach the other shore of the ocean, which is difficult, and indeed impossible".
இதி வித்யாதராஃ ஷ்ருத்வா வசஸ்தேஷாஂ மஹாத்மநாம்.

தமப்ரமேயஂ ததரிஷுஃ பர்வதே வாநரர்ஷபம்৷৷5.1.31৷৷


வித்யாதராஃ vidyadharas, இதி thus, மஹாத்மநாம் of great sages, தேஷாம் of them, வசஃ word, ஷ்ருத்வா having heard, பர்வதே on the mountain, அப்ரமேயம் beyond measure, வாநரர்ஷபம் bull among the vanaras, Hanuman, தம் him, ததரிஷுஃ saw.

The vidyadharas heard the sages speaking in that manner on the mountain. They beheld Hanuman, the bull among vanaras, whose strength was beyond measure.
துதுவே ச ஸ ரோமாணி சகம்பே சாசலோபமஃ.

நநாத ஸுமஹாநாதஂ ஸுமஹாநிவ தோயதஃ৷৷5.1.32৷৷


அசலோபமஃ huge as mountain, ஸஃ he, ரோமாணி hair, துதுவே shook, சகம்பே ச and moved, ஸுமஹாந் great, தோயதஃ இவ like a cloud, ஸுமஹாநாதம் huge sound, நநாத produced.

Hanuman, huge as a mountain moved his body and shook the hair on his body, thundering like a cloud.
ஆநுபூர்வ்யேண வரித்தஂ ச லாங்கூலஂ லோமபிஷ்சிதம்.

உத்பதிஷ்யந் விசிக்ஷேப பக்ஷிராஜ இவோரகம்৷৷5.1.33৷৷


உத்பதிஷ்யந் ready to take off, ஆநுபூர்வ்யேண in an order, வரித்தம் covered, லோமபிஃ with hair, சிதம் full of, லாங்கூலம் tail, பக்ஷிராஜஃ king of birds, உரகஂ இவ like a serpent, விசிக்ஷேப shook, cast down.

Like the king of birds Garuda would shake a serpent, he shook his tail covered with hair in order to take off.
தஸ்ய லாங்கூலமாவித்தமாத்தவேகஸ்ய பரிஷ்டதஃ.

ததரிஷே கருடேநேவ ஹ்ரியமாணோ மஹோரகஃ৷৷5.1.34৷৷


ஆத்தவேகஸ்ய of great, தஸ்ய his, பரிஷ்டதஃ at the back, அவித்தம் curled, லாங்கூலம் tail, கருடேந by Garuda, ஹ்ரியமாணஃ carried off, மஹோரகஃ இவ like a big serpent, ததரிஷே appeared.

Hanuman had the tail curled at his back which appeared like a big serpent being carried off by Garuda.
பாஹூ ஸஂஸ்தம்பயாமாஸ மஹாபரிகஸந்நிபௌ.

ஸஸாத ச கபிஃ கட்யாஂ சரணௌ ஸஞ்சுகோச ச৷৷5.1.35৷৷


கபிஃ monkey, மஹாபரிகஸந்நிபௌ like huge iron clubs, பாஹூ arms, ஸஂஸ்தம்பயாமாஸ pressing down firmly , கட்யாம் in the waist, ஸஸாத crouched in, சரணௌ his feet, ஸஞ்சுகோச ச contracted.

The monkey fixed his arms, looking like iron clubs, firmly on the mountain and
crouched his waist and contracted his feet.
ஸஂஹரித்ய ச புஜௌ ஷ்ரீமாஂஸ்ததைவ ச ஷிரோதராம்.

தேஜஃ ஸத்த்வஂ ததா வீர்யமாவிவேஷ ஸ வீர்யவாந்৷৷5.1.36৷৷


ஷ்ரீமாந் glorious, வீர்யவாந் courageous, ஸஃ Hanuman, புஜௌ ச even shoulders, ததைவ ச in the same way, ஷிரோதராம் his head, ஸஂஹரித்ய after contracting, தேஜஃ glow, ஸத்த்வம் energy, ததா so also, வீர்யம் vigour, ஆவிவேஷ summoned up.

The glorious and courageous Hanuman his head and shoulders contracted, summoned up all his energy and vigour.
மார்கமாலோகயந்தூராதூர்த்வஂ ப்ரணிஹிதேக்ஷணஃ.

ருரோத ஹரிதயே ப்ராணாநாகாஷமவலோகயந்৷৷5.1.37৷৷


ஊர்த்வம் upward, ப்ரணிஹிதேக்ஷணஃ setting his eyes up, தூராத் from a distance, மார்கம் direction, ஆலோகயந் while looking at, ஆகாஷம் sky, அவலோகயந் looking at, ப்ராணாந் breath, ஹரிதயே in the chest,ருரோத restrained.

Having cast his eyes upward in order to view the distance and direction in which he had to leap, he restrained his breath in the chest while looking at the sky.
பத்ப்யாஂ தரிடமவஸ்தாநஂ கரித்வா ஸ கபிகுஞ்ஜரஃ.

நிகுஞ்ச்ய கர்ணௌ ஹநுமாநுத்பதிஷ்யந் மஹாபலஃ৷৷

வாநராந் வாநரஷ்ரேஷ்ட இதஂ வசநமப்ரவீத்৷৷5.1.38৷৷


கபிகுஞ்ஜரஃ an elephant among monkeys, மஹாபலஃ very strong one, வாநரஷ்ரேஷ்டஃ best of vanaras, ஸஃ ஹநுமாந் that Hanuman, பத்ப்யாம் feet, தரிடம் firmly, அவஸ்தாநம் standing in that position, கரித்வா did, கர்ணௌ ears, நிகுஞ்ச்ய contracted, உத்பதிஷ்யந் while preparing to leap, வாநராந் vanaras, இதம் this, வசநம் word, அப்ரவீத் said.

A mighty elephant among vanaras, Hanuman holding his feet firmly and standing in that position, contracted his ears and addressed the monkeys, when he was about to leap:
யதா ராகவநிர்முக்தஃ ஷரஃ ஷ்வஸநவிக்ரமஃ.

கச்சேத்தத்வத்கமிஷ்யாமி லங்காஂ ராவணபாலிதாம்৷৷5.1.39৷৷


ராகவநிர்முக்தஃ released by Raghava, ஷரஃ arrow, யதா similar manner, கச்சேத் goes, தத்வத் like that, ஷ்வஸநவிக்ரமஃ with the speed of wind, ராவணபாலிதாம் governed by Ravana, லங்காம் Lanka, கமிஷ்யாமி I will reach.

"Just like an arrow released by Raghava would fly, I too will proceed with the speed of the wind to reach Lanka ruled by Ravana.
ந ஹி த்ரக்ஷ்யாமி யதி தாஂ லங்காயாஂ ஜநகாத்மஜாம்.

அநேநைவ ஹி வேகேந கமிஷ்யாமி ஸுராலயம்৷৷5.1.40৷৷


லங்காயாம் in Lanka, தாஂ ஜநகாத்மஜாம் that daughter of Janaka, ந ஹி த்ரக்ஷ்யாமி யதி If I am not able to find, அநேந with this, வேகேநைவ ஹி with speed indeed, ஸுராலயம் abode of gods, கமிஷ்யாமி I will go.

"If I am not able to find the daughter of Janaka at Lanka I will go to heaven, abode of the gods, with the same speed.
யதி வா த்ரிதிவே ஸீதாஂ ந த்ரக்ஷ்யாம்யகரிதஷ்ரமஃ.

பத்த்வா ராக்ஷஸராஜாநமாநயிஷ்யாமி ராவணம்৷৷5.1.41৷৷


த்ரிதிவே in heaven, ஸீதாம் Sita, ந த்ரக்ஷ்யாமி யதி வா If I do not find, அகரிதஷ்ரமஃ in spite of all my efforts, ராக்ஷஸராஜாநம் king of rakshasas, ராவணம் Ravana, பத்த்வா bind, ஆநயிஷ்யாமி will bring.

"If I do not find Sita in heaven in spite of my efforts, I will bind that king of demons, Ravana and bring him here.
ஸர்வதா கரிதகார்யோஹமேஷ்யாமி ஸஹ ஸீதயா.

ஆநயிஷ்யாமி வா லங்காஂ ஸமுத்பாட்ய ஸராவணாம்৷৷5.1.42৷৷


அஹம் I, ஸர்வதா by all means, கரிதகார்யஃ doing my duty successfully, ஸஹ ஸீதயா along with Sita, ஏஷ்யாமி I will come, வா or, ஸராவணாம் along with Ravana, லங்காம் Lanka, ஸமுத்பாட்ய after uprooting, ஆநயிஷ்யாமி will bring.

"I will, by all means return successful with Sita or else I will uproot Lanka along with Ravana and bring him here".
ஏவமுக்த்வா து ஹநுமாந்வாநராந்வாநரோத்தமஃ৷৷5.1.43৷৷

உத்பபாதாத வேகேந வேகவாநவிசாரயந்.

ஸுபர்ணமிவ சாத்மாநஂ மேநே ஸ கபிகுஞ்ஜரஃ৷৷5.1.44৷৷


வாநரோத்தமஃ foremost vanara, ஹநுமாந் Hanuman, வாநராந் to vanaras, ஏவம் that way, உக்த்வா having said, அத then, அவிசாரயந் without any exertion, வேகவாந் swift, வேகேந speedily, உத்பபாத leaped, ஸஃ he, கபிகுஞ்ஜரஃ best of vanaras, elephant-like, ஆத்மாநம் himself, ஸுபர்ணமிவ like bird Suparna (Garuda), மேநே he felt.

Having thus addressed the monkeys the foremost of vanaras,Hanuman endowed with great speed leaped without any exertion. The elephant among monkeys felt like Garuda.
ஸமுத்பததி தஸ்மிஂஸ்து வேகாத்தே நகரோஹிணஃ.

ஸஂஹரித்ய விடபாந் ஸர்வாந் ஸமுத்பேதுஃ ஸமந்ததஃ৷৷5.1.45৷৷


தஸ்மிந் when he, ஸமுத்பததி was leaping, வேகாத் swiftly, தே they, நகரோஹிணஃ numerous trees, ஸர்வாந் all the, விடபாந் branches, ஸஂஹரித்ய drawing together, ஸமந்ததஃ from all over, ஸமுத்பேதுஃ flew.

When he took off, numerous trees on the mountain drawing together the branches all over flew along with him.
ஸ மத்தகோயஷ்டிமகாந் பாதபாந் புஷ்பஷாலிநஃ.

உத்வஹந்நூருவேகேந ஜகாம விமலேம்பரே৷৷5.1.46৷৷


ஸஃ he, மத்தகோயஷ்டிமகாந் lapwings in heat, புஷ்பஷாலிநஃ full of flowers, பாதபாந் trees, ஊருவேகேந by the speed of his thighs, உத்வஹந் while coursing, விமலே pristine (cloudless), அம்பரே in the sky, ஜகாம went.

He swept away the lapwings in heat on the blossoms of the trees by the speed of his thighs while he coursed through the cloudless sky.
ஊருவேகோத்ததா வரிக்ஷா முஹூர்தஂ கபிமந்வயுஃ.

ப்ரஸ்திதஂ தீர்கமத்வாநஂ ஸ்வபந்துமிவ பாந்தவாஃ৷৷5.1.47৷৷


ஊருவேகோத்ததாஃ bent forward by the force of his thighs, வரிக்ஷாஃ trees, தீர்கம் long, அத்வாநம் path, ப்ரஸ்திதம் starting, ஸ்வபந்தும் one's kith and kin, பாந்தவாஃ இவ like the relatives, கபிம் Hanuman, முஹூர்தம் for a while, அந்வயுஃ followed.

Swept away by the force of his thighs, the trees bent forward following him for a while just as relatives accompany their kith and kin on long travel.
தமூருவேகோந்மதிதாஃ ஸாலாஷ்சாந்யே நகோத்தமாஃ.

அநுஜக்முர்ஹநூமந்தஂ ஸைந்யா இவ மஹீபதிம்৷৷5.1.48৷৷


ஊருவேகோந்மதிதாஃ uprooted by the speed of thighs, ஸாலாஷ்ச sala trees also, அந்யே other, நகோத்தமாஃ great trees, ஸைந்யாஃ troops, மஹீபதிம் இவ like the king, ஹநூமந்தம் Hanuman, அநுஜக்முஃ follow.

Uprooted by the force of Hanuman's thighs,great trees like sala followed him just like the troops follow the king.
ஸுபுஷ்பிதாக்ரைர்பஹுபிஃ பாதபைரந்விதஃ கபிஃ.

ஹநுமாந் பர்வதாகாரோ பபூவாத்புததர்ஷநஃ৷৷5.1.49৷৷


பஹுபிஃ by many, ஸுபுஷ்பிதாக்ரைஃ with blossomed tops, பாதபைஃ with trees, அந்வித: endowed with, கபிஃ vanaras, பர்வதாகாரஃ mountain like, ஹநுமாந் Hanuman, அத்புததர்ஷநஃ queer appearance, பபூவ became.

With numerous trees laden with flowers following him, Hanuman who looked like a mountain, presented a queer spectable.
ஸாரவந்தோத யே வரிக்ஷா ந்யமஜ்ஜந் லவணாம்பஸி.

பயாதிவ மஹேந்த்ரஸ்ய பர்வதா வருணாலயே৷৷5.1.50৷৷


அத and then, ஸாரவந்தஃ huge, யே those, வரிக்ஷாஃ trees, மஹேந்த்ரஸ்ய Indra's, பயாத் out of fear, பர்வதாஃ mountains, வருணாலயே இவ like the abode of Varuna, ocean, லவணாம்பஸி in the salt sea, ந்யமஜ்ஜந் sank.

Then the huge trees sank into the ocean of salt water even as mountains did, afraid of Indra's (thunderbolt).
ஸ நாநாகுஸுமைஃ கீர்ணஃ கபிஃ ஸாங்குரகோரகைஃ.

ஷுஷுபே மேகஸங்காஷஃ கத்யோதைரிவ பர்வதஃ৷৷5.1.51৷৷


ஸாங்குரகோரகைஃ with sprouts and buds, நாநாகுஸுமைஃ with different kinds of flowers, கீர்ணஃ spread over, மேகஸங்காஷஃ resembling a cloud, ஸஃ கபிஃ that Hanuman, கத்யோதைஃ covered with fireflies, பர்வதஃ இவ like a mountain, ஷுஷுபே was shining brightly.

Covered with tender sprouts and buds of different kinds of flowers Hanuman shone brightly like a flying mountain with fireflies.
விமுக்தாஸ்தஸ்ய வேகேந முக்த்வா புஷ்பாணி தே த்ருமாஃ.

அவஷீர்யந்த ஸலிலே நிவரித்தாஃ ஸுஹரிதோ யதா৷৷5.1.52৷৷


தஸ்ய his, வேகேந speed, விமுக்தாஃ released, தே த்ருமாஃ those trees, புஷ்பாணி flowers, முக்த்வா having dropped, நிவரித்தாஃ returning, ஸுஹரிதோ யதா like friends, ஸலிலே water, அவஷீர்யந்த fallen into water.

Shedding their blossoms (under his thrust) the trees dropped into the waters of the sea just like close relatives follow at the time of farewell.
லகுத்வேநோபபந்நஂ தத்விசித்ரஂ ஸாகரேபதத்.

த்ருமாணாஂ விவிதஂ புஷ்பஂ கபிவாயுஸமீரிதம்৷৷5.1.53৷৷

தாராசிதமிவாகாஷஂ ப்ரபபௌ ஸ மஹார்ணவஃ.


லகுத்வேந being light, உபபந்நம் risen up, விசித்ரம் colourful, கபிவாயுஸமீரிதம் driven by the wind caused by the speed of Hanuman, த்ருமாணாம் of the trees, தத் there, விவிதம் various, புஷ்பம் flowers, ஸாகரே in the ocean, அபதத் fell, மஹார்ணவஃ ocean, தாராசிதம் filled with stars, ஆகாஷமிவ like the sky, ப்ரபபௌ ஸஃ glowing.

Driven by the wind caused by Hanuman's speed a variety of flowers fell into the ocean because of their light weight and the ocean looked colourful and bright like the star-spangled sky.
புஷ்பௌகேணாநுபத்தேந நாநாவர்ணேந வாநரஃ.

பபௌ மேக இவாகாஷே வித்யுத்கண விபூஷிதஃ৷৷5.1.54৷৷


நாநாவர்ணேந of different colours, அநுபத்தேந stuck, புஷ்பௌகேண by the blossoms, வாநரஃ monkey (Hanuman), ஆகாஷே in the sky, வித்யுத்கணவிபூஷிதஃ glowing like lightning, மேகஃ இவ like the cloud, பபௌ looked.

Covered with blossoms of different kinds and colours, Hanuman looked like a cloud brightened by lightnings in the sky.
தஸ்ய வேகஸமாதூதைஃ புஷ்பைஸ்தோயமதரிஷ்யத৷৷5.1.55৷৷

தாராபிரபிராமாபிருதிதாபிரிவாம்பரம்.


தஸ்ய his, வேகஸமாதூதைஃ dropped by the speed, புஷ்பைஃ with flowers, தோயம் water, உதிதாபிஃ rising ones, அபிராமாபிஃ by the very enchanting, தாராபிஃ by stars, அம்பரமிவ like the sky, அதரிஷ்யத appeared.

The sea-water looked splendid with flowers dropped by dint of his speed. It resembled the firmament spangled with enchanting stars just risen in the sky.
தஸ்யாம்பரகதௌ பாஹூ ததரிஷாதே ப்ரஸாரிதௌ৷৷5.1.56৷৷

பர்வதாக்ராத்விநிஷ்க்ராந்தௌ பஞ்சாஸ்யாவிவ பந்நகௌ.


ப்ரஸாரிதௌ stretched out, அம்பரகதௌ spread in the sky, தஸ்ய his, பாஹூ two arms, பர்வதாக்ராத் from the top of the mountain, விநிஷ்க்ராந்தௌ emerging, பஞ்சாஸ்யௌ five-hooded, பந்நகௌ இவ like snakes, ததரிஷாதே looked.

That great Vanara appeared as if he was gulping the entire ocean with its rising waves. While he was looking upward it appeared as though he was keen to drink in the sea as well.
பிபந்நிவ பபௌ சாபி ஸோர்மிமாலஂ மஹார்ணவம்৷৷5.1.57৷৷

பிபாஸுரிவ சாகாஷஂ ததரிஷே ஸ மஹாகபிஃ.


ஸஃ that, மஹாகபிஃ great vanara, ஸோர்மிமாலம் with its rising waves, மஹார்ணவம் ocean, பிபந்நிவ as if gulping, பபௌ looked, ஆகாஷம் sky, ச and , அபி also, பிபாஸுரிவ as if thirsty, ததரிஷே looked.

While he was looking upward, that great vanara appeared as if, parched with thirst, he was gulping the entire ocean with its rising waves.
தஸ்ய வித்யுத்ப்ரபாகாரே வாயுமார்காநுஸாரிணஃ৷৷5.1.58৷৷

நயநே விப்ரகாஷேதே பர்வதஸ்தாவிவாநலௌ.


வாயுமார்காநுஸாரிணஃ of him following the direction of the wind, தஸ்ய his, வித்யுத்ப்ரபாகாரே both appearing like the glow of lightning, நயநே eyes, பர்வதஸ்தௌ on the mountain, அநலௌ இவ like two fires, விப்ரகாஷேதே very glittering.

As he was moving in the sky following the direction of the wind, his eyes blazed like two fires burning on the mountain, flashing like lightning.
பிங்கே பிங்காக்ஷமுக்யஸ்ய பரிஹதீ பரிமண்டலே৷৷5.1.59৷৷

சக்ஷுஷீ ஸம்ப்ராகாஷேதே சந்த்ரஸூர்யாவிவோதிதௌ.


பிங்காக்ஷமுக்யஸ்ய of the leader of monkeys, பிங்கே reddish-brown, பரிஹதீ large, பரிமண்டலே round in shape, சக்ஷுஷீ eyes, உதிதௌ risen, சந்த்ரஸூர்யாவிவ like Moon and Sun, ஸம்ப்ரகாஷேதே were shining.

The large, round, reddish-brown eyes of Hanuman shed their bright light like the rising Moon and Sun.
முகஂ நாஸிகயா தஸ்ய தாம்ரயா தாம்ரமாபபௌ৷৷5.1.60৷৷

ஸந்த்யயா ஸமபிஸ்பரிஷ்டஂ யதா தத்ஸூர்யமண்டலம்.


தஸ்ய his, தாம்ரம் copper-red, முகம் face, தாம்ரயா by the red colour, நாஸிகயா of the nose, ஸந்த்யயா by twilight, ஸமபிஸ்பரிஷ்டம் coming close, தத் that, ஸூர்யமண்டலஂ யதா like the Sun's orb, ஆபபௌ appeared.

By the reflection of his coppery-red nose, his face looked red like the Sun's orb coming close at twilight.
லாங்கூலஂ ச ஸமாவித்தஂ ப்லவமாநஸ்ய ஷோபதே৷৷5.1.61৷৷

அம்பரே வாயுபுத்ரஸ்ய ஷக்ரத்வஜ இவோச்ச்ரிதம்.


அம்பரே in the sky, ப்லவமாநஸ்ய when he was flying, வாயுபுத்ரஸ்ய of the son of the Wind-god, ஸமாவித்தம் installed, லாங்கூலம் tail, உச்ச்ரிதஂ lifted up (in the air), ஷக்ரத்வஜஃ இவ like the flag staff of Indra, ஷோபதே looks splendid.

As the son of the Wind-god was flying through the sky, his coiled up tail looked splendid like the banner installed at the festival in honour of Indra (on the fifteenth day of the month of Bhadrapada).
லாங்கூலசக்ரேண மஹாந் ஷுக்லதஂஷ்ட்ரோநிலாத்மஜஃ৷৷5.1.62৷৷

வ்யரோசத மஹாப்ராஜ்ஞஃ பரிவேஷீவ பாஸ்கரஃ.


ஷுக்லதஂஷ்ட்ரஃ white-teethed, மஹாப்ராஜ்ஞஃ very wise, மஹாந் great, அநிலாத்மஜஃ son of the Wind-god, லாங்கூலசக்ரேண curled up tail, பரிவேஷீ surrounded, பாஸ்கரஃ இவ like the Sun, வ்யரோசத halo

With his white teeth and curled up tail, the wise son of the Wind-god looked splendid like the halo of the Sun-god.
ஸ்பிக்தேஷேநாபிதாம்ரேண ரராஜ ஸ மஹாகபிஃ৷৷5.1.63৷৷

மஹதா தாரிதேநேவ கிரிர்கைரிகதாதுநா.


ஸஃ மஹாகபிஃ that great vanara, அபிதாம்ரேண with red one, ஸ்பிக்தேஷேந with his buttocks, தாரிதேந இவ as if split, மஹதா by huge, கைரிகதாதுநா deposit of minerals, கிரிஃ இவ like mountain, ரராஜ shone.

The great monkey with copper-red buttocks (other parts being dark) looked splendid like a cleft mountain with a huge deposit of minerals shining red.
தஸ்ய வாநரஸிஂஹஸ்ய ப்லவமாநஸ்ய ஸாகரம்৷৷5.1.64৷৷

கக்ஷாந்தரகதோ வாயுர்ஜீமூத இவ கர்ஜதி.


ஸாகரம் ocean, ப்லவமாநஸ்ய while he was crossing, தஸ்ய his, வாநரஸிஂஹஸ்ய lion like vanara, கக்ஷாந்தரகதஃ through the armpits, வாயுஃ wind, ஜீமூதஃ இவ like thundering cloud, கர்ஜதி roared.

The wind passing through the arm pits of the lion-like vanara crossing the ocean sounded like a thundering cloud.
கே யதா நிபதத்யுல்கா ஹ்யுத்தராந்தாத்விநிஃஸரிதா৷৷5.1.65৷৷

தரிஷ்யதே ஸாநுபந்தா ச ததா ஸ கபிகுஞ்ஜரஃ.


உத்தராந்தாத் from the northern part, விநிஃஸரிதா released, ஸாநுபந்தா ச follows, உல்கா a meteor, கே in the sky, யதா like, தரிஷ்யதே was seen, ஸஃ that, கபிகுஞ்ஜரஃ elephant like vanara, ததா so, நிபததி falling. .

The elephant-like monkey was seen darting across the ocean(going from north to south) like a meteor risen in the north along with its tail-end falling down the sky.
பதத்பதங்கஸங்காஷோ வ்யாயதஃ ஷுஷுபே கபிஃ৷৷5.1.66৷৷

ப்ரவரித்த இவ மாதங்கஃ கக்ஷ்யயா பத்யமாநயா.


பதத்பதங்கஸங்காஷஃ resembled the setting Sun, வ்யாயதஃ broad, கபிஃ monkey (Hanuman), பத்யமாநயா bound with, கக்ஷ்யயா with the girth, ப்ரவரித்தஃ expanded to an enormous size, மாதங்கஃ இவ elephant like, ஷுஷுபே appeared.

The vanara expanded into an enormous size form appeared as though moving like the setting Sun. He looked like a huge elephant bound round the waist.
உபரிஷ்டாச்சரீரேண சாயயா சாவகாடயா৷৷5.1.67৷৷

ஸாகரே மாருதாவிஷ்டா நௌரிவாஸீத்ததா கபிஃ.


ததா then, கபி: vanara, உபரிஷ்டாத் the top, ஷரீரேண with his body, ஸாகரே in the ocean, அவகாடயா reflected, சாயயா ச shadow also, மாருதாவிஷ்டா swept by the wind, நௌரிவ like the ship, ஆஸீத் appeared.

When the vanara was flying in the sky, his shadow reflected in the ocean looked like a
ship driven by the wind and sailing on the sea below (as if the lower part of his body was under water and upper part occupied the sky)
யஂ யஂ தேஷஂ ஸமுத்ரஸ்ய ஜகாம ஸ மஹாகபிஃ.

ஸ ஸ தஸ்யோருவேகேந ஸோந்மாத இவ லக்ஷ்யதே৷৷5.1.68৷৷


ஸஃ that, மஹாகபிஃ great vanara, ஸமுத்ரஸ்ய of the ocean, யஂ யஂ தேஷஂ to whichever place, ஜகாம went, ஸஃ ஸஃ those, தஸ்ய his, ஊருவேகேந by the speed of his thighs, ஸோந்மாதஃ இவ riotous with eddies, whirlpools and revolving foam etc.like, லக்ஷ்யதே was seen.

Whichever part of the sea over which that monkey flew, it appeared as though it was riotous with eddies, whirlpools and revolving foam etc., stirred up by the speed of his thighs.
ஸாகரஸ்யோர்மிஜாலாநாமுரஸா ஷைலவர்ஷ்மணாம்.

அபிக்நஂஸ்து மஹாவேகஃ புப்லுவே ஸ மஹாகபிஃ৷৷5.1.69৷৷


மஹாவேகஃ very swift, ஸஃ that, மஹாகபிஃ great vanara, ஷைலவர்ஷ்மணாம் as mountains, ஸாகரஸ்ய of the ocean, ஊர்மிஜாலாநாம் the rows of waves, உரஸா by his chest, அபிக்நந் while dashing against, புப்லுவே flew.

As the great vanara was flying swiftly, the oceanic waves in rows dashing against his chest rose as high as the mountain.
கபிவாதஷ்ச பலவாந் மேகவாதஷ்ச நிஃஸரிதஃ.

ஸாகரஂ பீமநிர்கோஷஂ கம்பயாமாஸதுர்பரிஷம்৷৷5.1.70৷৷


பலவாந் forceful, கபிவாதஷ்ச wind generated by the swift movement of the monkey, நிஃஸரிதஃ rushing towards, மேகவாதஷ்ச and the wind of the clouds, பீம நிர்கோஷம் creating dreadful sounds, ஸாகரம் ocean, பரிஷம் violently, கம்பயாமாஸதுஃ both started agitating.

The forceful wind generated by the monkey moving swiftly, and by the clouds agitated
the ocean violently, creating dreadful sounds.
விகர்ஷந்நூர்மிஜாலாநி பரிஹந்தி லவணாம்பஸி.

புப்லுவே கபிஷார்தூலோ விகிரந்நிவ ரோதஸீ৷৷5.1.71৷৷


கபிஷார்தூலஃ a tiger among vanaras, லவணாம்பஸி the salt-water ocean, பரிஹந்தி many, ஊர்மிஜாலாநி mighty waves of the ocean, விகர்ஷந் pulling across, ரோதஸீ the intermediary space (அந்தரிக்ஷ), விகிரந்நிவ drawing and dividing the earth and sky like, புப்லுவே leaped forward.

As the tiger among the monkeys pushed the big network of waves of the salt-water ocean and leaped forward, it appeared as if he was drawing the intermediary space dividing the earth and the sky.
மேருமந்தரஸங்காஷாநுத்ததாந் ஸ மஹார்ணவே.

அத்யக்ராமந்மஹாவேகஸ்தரங்காந் கணயந்நிவ৷৷5.1.72৷৷


மஹாவேகஃ one who is of high speed, மஹார்ணவே in the ocean, உத்ததாந் risen, மேருமந்தரஸங்காஷாந் resembling mountain Meru and Mandara, தரங்காந் waves, கணயந்நிவ as if counting, ஸஃ that, அத்யக்ராமத் crossed.

Hanuman moving along in high speed looked as if he was counting the mighty waves risen ike Meru and Mandara mountains.
தஸ்ய வேகஸமுத்தூதஂ ஜலஂ ஸஜலதஂ ததா.

அம்பரஸ்தஂ விபப்ராஜ ஷாரதாப்ரமிவாததம்৷৷5.1.73৷৷


ததா then, தஸ்ய his, வேகஸமுத்தூதம் raised by his onrush, ஸஜலதம் along with the cloud, ஜலம் water, அம்பரஸ்தம் found in the sky, ஆததம் stretched, ஷாரதாப்ரமிவ like the autumnal clouds, விபப்ராஜ shone.

Then the water raised by his onrush along with the cloud widely spread in the sky shone like an outstreched autumnal cloud.
திமிநக்ர஀ஷாஃ கூர்மா தரிஷ்யந்தே விவரிதாஸ்ததா.

வஸ்த்ராபகர்ஷணேநேவ ஷரீராணி ஷரீரிணாம்৷৷5.1.74৷৷


ததா then, திமிநக்ர஀ஷாஃ whales, crocodiles and fish, கூர்மாஃ tortoises, வஸ்த்ராபகர்ஷணேந clothes put off, ஷரீரிணாம் of the bodies, ஷரீராணீவ limbs of the body, விவரிதாஃ exposed, தரிஷ்யந்தே appeared.

On account of the sea-water rising up, the whales, crocodiles, fish and tortoises laid bare like the limbs of the body disrobed.
ப்லவமாநஂ ஸமீக்ஷ்யாத புஜங்காஃ ஸாகராலயாஃ.

வ்யோம்நி தஂ கபிஷார்தூலஂ ஸுபர்ண இதி மேநிரே৷৷5.1.75৷৷


அத and then, வ்யோம்நி in the sky, ப்லவமாநம் coursing through, தஂ கபிஷார்தூலம் that tiger among vanaras, ஸமீக்ஷ்ய seeing, ஸாகராலயாஃ those in the abode of the sea, புஜங்காஃ serpents, ஸுபர்ணஃ இதி to be Garuda, மேநிரே thought.

Seeing Hanuman, the tiger among vanaras, coursing through the sky the serpents in their sea-abode mistook him for Garuda.
தஷயோஜநவிஸ்தீர்ணா த்ரிஂஷத்யோஜநமாயதா.

சாயா வாநரஸிஂஹஸ்ய ஜலே சாருதராபவத்৷৷5.1.76৷৷


தஷயோஜநவிஸ்தீர்ணா spread over ten yojanas in breadth, த்ரிஂஷத்யோஜநம் thirty yojanas, ஆயதா long, வாநரஸிஂஹஸ்ய of the lion among monkeys, சாயா shadow, ஜலே in water, சாருதரா more pleasing, அபவத் looked.

The shadow of Hanuman, the lion among monkeys, thirty yojanas long and ten yojanas in breadth appeared more pleasing৷৷
ஷ்வேதாப்ரகநராஜீவ வாயுபுத்ராநுகாமிநீ.

தஸ்ய ஸா ஷுஷுபே சாயா விததா லவணாம்பஸி৷৷5.1.77৷৷


வாயுபுத்ராநுகாமிநீ following the Wind-god's son, லவணாம்பஸி in the salty sea, விததா spread out, தஸ்ய his, ஸா that, சாயா shadow, ஷ்வேதாப்ரகநராஜீவ like dark row of clouds sailing in the pristine sky, ஷுஷுபே shone.

The broad shadow of the son of the Wind-god in the sea following him shone like a dark row of clouds sailing in the pristine sky.
ஷுஷுபே ஸ மஹாதேஜா மஹாகாயோ மஹாகபிஃ.

வாயுமார்கே நிராலம்பே பக்ஷவாநிவ பர்வதஃ৷৷5.1.78৷৷


மஹாதேஜாஃ splendid, மஹாகாயஃ one with a huge body, ஸஃ he, மஹாகபிஃ great vanara, நிராலம்பே without any support, வாயுமார்கே in the direction of the wind, பக்ஷவாந் having wings, பர்வதஃ இவ like a mountain, ஷுஷுபே seemed.

Hanuman the great vanara, splendid with a huge body coursing through the air seemed like a winged mountain flying the sky without any support.
யேநாஸௌ யாதி பலவாந் வேகேந கபிகுஞ்ஜரஃ.

தேந மார்கேண ஸஹஸா த்ரோணீகரித இவார்ணவஃ৷৷5.1.79৷৷


பலவாந் powerful, அஸௌ he, கபிகுஞ்ஜரஃ an elephant among monkeys, வேகேந swiftly, யேந மார்கேண the path, யாதி proceeding, தேந by that, ஸஹஸா instantly, அர்ணவஃ the sea, த்ரோணீகரிதஃ இவ like a valley betwen two mountains.

As the powerful monkey, an elephant among vanaras, was proceeding swiftly along, the ocean got instantly transformed into a trough on account of water swelling by the force of his flight.
ஆபாதே பக்ஷிஸங்காநாஂ பக்ஷிராஜ இவ வ்ரஜந்.

ஹநுமாந் மேகஜாலாநி ப்ரகர்ஷந் மாருதோ யதா৷৷5.1.80৷৷


ஹநுமாந் Hanuman, மாருதோ யதா like the wind, மேகஜாலாநி strings of clouds, ப்ரகர்ஷந் while attracting, பக்ஷிஸங்காநாம் of the group of birds, ஆபாதே when landed, வ்ரஜந் while moving, பக்ஷிராஜஃ இவ like the king of birds.

Hanuman was found pulling clusters of big clouds along with him like the Wind-god and appeared like Garuda,the king of birds, drawing flocks of birds along with him at the time of landing.
பாண்டுராருணவர்ணாநி நீலமாஞ்ஜிஷ்டகாநி ச.

கபிநாகரிஷ்யமாணாநி மஹாப்ராணி சகாஷிரே৷৷5.1.81৷৷


கபிநா by the vanara, ஆகரிஷ்யமாணாநி drawing, பாண்டுராருணவர்ணாநி white and red colour, நீலமாஞ்ஜிஷ்டகாநி ச blue and yellow clouds, மஹாப்ராணி big clouds, சகாஷிரே shining.

While Hanuman was drawing big clouds which were either white or red or blue or yellow, he looked charming.
ப்ரவிஷந்நப்ரஜாலாநி நிஷ்பதஂஷ்ச புநஃ புநஃ.

ப்ரச்சந்நஷ்ச ப்ரகாஷஷ்ச சந்த்ரமா இவ லக்ஷ்யதே৷৷5.1.82৷৷


அப்ரஜாலாநி strings of clouds, புநஃ புநஃ again and again, ப்ரவிஷந் while entering, நிஷ்பதஂஷ்ச and while coming out, ப்ரச்சந்நஷ்ச hiding, ப்ரகாஷஷ்ச and shining, சந்த்ரமாஃ இவ like the Moon, லக்ஷ்யதே was seen.

Entering into and emerging from the clouds, he looked like the Moon that appears and disappears (behind a bank of clouds).
ப்லவமாநஂ து தஂ தரிஷ்ட்வா ப்லவங்கஂ த்வரிதஂ ததா.

வவர்ஷுஃ புஷ்பவர்ஷாணி தேவகந்தர்வதாநவாஃ৷৷5.1.83৷৷


ததா then, த்வரிதம் quickly, ப்லவமாநம் crossing, தஂ ப்லவங்கம் that monkey, தரிஷ்ட்வா after seeing, தேவகந்தர்வதாநவாஃ deva, gandharvas and danavas, புஷ்பவர்ஷாணி rain of flowers, வவர்ஷுஃ rained.

Then seeing Hanuman crossing quickly, the gods, gandharvas and demons rained flowers on him.
ததாப ந ஹி தஂ ஸூர்யஃ ப்லவந்தஂ வாநரோத்தமம்.

ஸிஷேவே ச ததா வாயூ ராமகார்யார்தஸித்தயே৷৷5.1.84৷৷


ததா then, ப்லவந்தம் while he was leaping, தஂ வாநரோத்தமம் that best of vanaras, ஸூர்யஃ Sun, ராமகார்யார்தஸித்தயே for accomplishing Rama's task, ந ஹி ததாப did not discharge heat, வாயுஃ ச and even wind, ஸிஷேவே served cool.

The Sun spared Hanuman from the heat and even the Wind-god served him, blowing cool while he was taking leaps in order to fulfil Rama's mission.
றஷயஸ்துஷ்டுவுஷ்சைநஂ ப்லவமாநஂ விஹாயஸா.

ஜகுஷ்ச தேவகந்தர்வாஃ ப்ரஷஂஸந்தோ மஹௌஜஸம்৷৷5.1.85৷৷


விஹாயஸா in the sky, ப்லவமாநம் while he leaped, மஹௌஜஸம் a highly vigourous one, றஷயஃ ascetics, துஷ்டுவுஷ்சைநஂ extolled him, தேவகந்தர்வாஃ gods and gandharvas, ப்ரஷஂஸந்தஃ while prasing him, ஜகுஷ்ச also sang.

The sages praised him while he was coursing through the sky, the gods and gandharvas sang in praise of him extolling his majesty and vigour.
நாகாஷ்ச துஷ்டுவுர்யக்ஷா ரக்ஷாஂஸி விபுதாஃ ககாஃ.

ப்ரேக்ஷ்ய ஸர்வே கபிவரஂ ஸஹஸா விகதக்லமம்৷৷5.1.86৷৷


விகதக்லமம் unwearied, கபிவரம் the great monkey, ப்ரேக்ஷ்ய observing, ஸஹஸா at once, நாகாஷ்ச nagas, யக்ஷாஃ yakshas, ரக்ஷாஂஸி rakshasas (who were protecting the southwest), விபுதாஃ
learned sages, ககாஃ birds, ஸர்வே all, துஷ்டுவுஃ praised .

Observing the unwearied monkey the nagas, yakshas, the demons (protecting the southwest), the learned sages and birds praised him.
தஸ்மிந் ப்லவகஷார்தூலே ப்லவமாநே ஹநூமதி.

இக்ஷ்வாகுகுலமாநார்தீ சிந்தயாமாஸ ஸாகரஃ৷৷5.1.87৷৷


ப்லவகஷார்தூலே when the tiger among vanaras, தஸ்மிந் ஹநூமதி when that monkey-chief, ப்லவமாநே while leaping, ஸாகரஃ the Sea-god, இக்ஷ்வாகுகுலமாநார்தீ wishing the well-being and honour of the Ikshvaku family, சிந்தயாமாஸ started thinking.

While the monkey-chief was leaping (across the sea) the Sea-god wished the well-being of the Ikshvaku family and honoured him. (The Sea-god belonged to the same race) :
ஸாஹாய்யஂ வாநரேந்த்ரஸ்ய யதி நாஹஂ ஹநூமத:.

கரிஷ்யாமி பவிஷ்யாமி ஸர்வவாச்யோ விவக்ஷதாம்৷৷5.1.88৷৷


அஹம் I, வாநரேந்த்ரஸ்ய of the chief of monkeys, ஹநூமதஃ Hanuman's, ஸாஹாய்யம் help, ந கரிஷ்யாமி யதி if I do not render, விவக்ஷதாம் by all the wise speakers, ஸர்வவாச்யஃ will be blamed, பவிஷ்யாமி I will be.

'If I fail to help the monkey-chief, the wise will blame me'.
அஹமிக்ஷ்வாகுநாதேந ஸகரேண விவர்திதஃ.

இக்ஷ்வாகுஸசிவஷ்சாயஂ நாவஸீதிதுமர்ஹதி৷৷5.1.89৷৷


அஹம் I, இக்ஷ்வாகுநாதேந by the scion of the Ikshvakus, ஸகரேண by Sagara, விவர்திதஃ made to extend , இக்ஷ்வாகுஸசிவஃ ச and the minister of Ikshvaku race, அயம் this person, அவஸீதிதும் to perish, நார்ஹதி he shouldl not.

'I expanded on account of a scion of the Ikshvaku race (Sagara) and I should not do anything to make him (Hanuman) suffer since he is the minister helping the Ikshvaku race'.
ததா மயா விதாதவ்யஂ விஷ்ரமேத யதா கபிஃ৷৷5.1.90৷৷

ஷேஷஂ ச மயி விஷ்ராந்தஃ ஸுகேநாதிபதிஷ்யதி.


கபிஃ monkey, யதா likewise, விஷ்ரமேத he may take rest, ததா in that way, மயா by myself, விதாதவ்யம் arrangement has to be made, மயி on me, விஷ்ராந்தஃ the rest, ஷேஷம் remaining, ஸுகேந comfortably, அதிபதிஷ்யதி will leap over.

'I will have to make arrangements for his rest. Later he can resume his journey comfortably'.
இதி கரித்வா மதிஂ ஸாத்வீஂஸமுத்ர ஷ்சந்நமம்பஸி৷৷5.1.91৷৷

ஹிரண்யநாபஂ மைநாகமுவாச கிரிஸத்தமம்.


ஸமுத்ரஃ the Sea-god, இதி thus, ஸாத்வீஂ well, மதிம் in his mind, கரித்வா after resolving, அம்பஸி in waters, சந்நம் hidden, ஹிரண்யநாபம் golden, கிரிஸத்தமம் noble mountain, மைநாகம் to Mainaka, உவாச said.

Having resolved in his mind, the Sea-god addressed the noble, golden mount Mainaka, hidden in the sea:
த்வமிஹாஸுரஸஂகாநாஂ பாதாலதலவாஸிநாம்৷৷5.1.92৷৷

தேவராஜ்ஞா கிரிஷ்ரேஷ்ட பரிகஃ ஸந்நிவேஷிதஃ.


கிரிஷ்ரேஷ்ட O foremost mountain!, த்வம் you, இஹ here, பாதாலதலவாஸிநாம் for those residing in the nether world, அஸுரஸங்காநாம் of hordes of demons, பரிகஃ beam used as a barrier against the gateway, தேவராஜ்ஞா by the lord of the gods, ஸந்நிவேஷிதஃ arranged.

'O foremost mountain! you are kept here by Indra, lord of the gods as a barrier against
the intrusion of demons residing in the nether-world.
த்வமேஷாஂ ஜாதவீர்யாணாஂ புநரேவோத்பதிஷ்யதாம்৷৷5.1.93৷৷

பாதாலஸ்யாப்ரமேயஸ்ய த்வாரமாவரித்ய திஷ்டஸி.


ஜாதவீர்யாணாம் of the violent, ஏஷாம் for these, புநரேவ again, உத்பதிஷ்யதாம் prone to come up, த்வம் you, அப்ரமேயஸ்ய of the immeasurable, பாதாலஸ்ய nether world's, த்வாரம் entrance, ஆவரித்ய blocking, திஷ்டஸி are staying.

"You are staying at the entrance preventing the violent demons of the immeasurable nether world from jumping onto the surface.
திர்யகூர்த்வமதஷ்சைவ ஷக்திஸ்தே ஷைல வர்திதும்৷৷5.1.94৷৷

தஸ்மாத்ஸஂசோதயாமி த்வாமுத்திஷ்ட கிரிஸத்தம.


ஷைல O mountain!, திர்யக் across, ஊர்த்வம் upward, அதஷ்சைவ and at the bottom, வர்திதும் to grow, தே to you, ஷக்திஃ energy, கிரிஸத்தம O noble mountain!, தஸ்மாத் therefore, த்வாம் you, ஸஞ்சோதயாமி I am prompting, உத்திஷ்ட you mary rise.

"O noble mountain! you have the capacity to grow across, upward and downward by your free will. I therefore prompt you to grow.
ஸ ஏஷ கபிஷார்தூலஸ்த்வாமுபர்யேதி வீர்யவாந்৷৷5.1.95৷৷

ஹநூமாந்ராமகார்யார்தஂ பீமகர்மா கமாப்லுதஃ.


கபிஷார்தூலஃ a tiger among monkeys, வீர்யவாந் valiant one, பீமகர்மா a performer of dreadful deeds, ஸஃ ஏஷஃ that great personality, ஹநூமாந் Hanuman, ராமகார்யார்தம் on account of Rama's work, கம் in the sky, ஆப்லுதஃ flew, த்வாம் you உபரி over, ஏதி you

"Valiant Hanuman, a tiger among monkeys and a performer of dreadful deeds, is flying over you to fulfil Rama's mission
அஸ்ய ஸாஹ்யஂ மயா கார்யமிக்ஷ்வாகுகுலவர்திநஃ৷৷5.1.96৷৷

மம ஹீக்ஷ்வாகவஃ பூஜ்யாஃ பரஂ பூஜ்யதமாஸ்தவ.


அஸ்ய to him, இக்ஷ்வாகுகுலவர்திநஃ for him who serves the Ikshvaku race, மயா by me, ஸாஹ்யம் help, கார்யம் should be given, மம to myself, இக்ஷ்வாகவஃ the kings of the Ikshvaku race, பூஜ்யாஃ worthy of adoration, தவ to you, பூஜ்யதமாஃ most adorable .

"I should help him for he is working for the welfare of the Ikshavaku family. The Ikshvaku kings are worthy of adoration to me and for you as well.
குரு ஸாசிவ்யமஸ்மாகஂ ந நஃ கார்யமதிக்ரமேத்৷৷5.1.97৷৷

கர்தவ்யமகரிதஂ கார்யஂ ஸதாஂ மந்யுமுதீரயேத்.


அஸ்மாகம் for us, ஸாசிவ்யம் counselling (the duty of a minister), குரு you may do, நஃ for us, கார்யம் task, ந அதிக்ரமேத் may not be lost, கர்தவ்யம் our duty, கார்யம் task, அகரிதம் not carried out, ஸதாம் for pious men, மந்யும் anger, உதீரயேத் will cause.

"You may act as our minister and let us not miss this chance. Pious men lose their cool if a worthy act is left unfulfilled.
ஸலிலாதூர்த்வமுத்திஷ்ட திஷ்டத்வேஷ கபிஸ்த்வயி৷৷5.1.98৷৷

அஸ்மாகமதிதிஷ்சைவ பூஜ்யஷ்ச ப்லவதாஂ வரஃ.


ஸலிலாத் from the waters, ஊர்த்வம் above, உத்திஷ்ட rise, அஸ்மாகம் for us, அதிதிஷ்சைவ guest also, பூஜ்யஷ்ச worthy of worship also, ப்லவதாம் among the jumping ones, வரஃ noble, ஏஷஃ கபிஃ this monkey, த்வயி on you, திஷ்டது let him rest.

"Rise up from the waters. Let him rest on you since this noble monkey is our guest and worthy of worship.
சாமீகரமஹாநாப தேவகந்தர்வஸேவித৷৷5.1.99৷৷

ஹநுமாஂஸ்த்வயி விஷ்ராந்தஸ்ததஃ ஷேஷஂ கமிஷ்யதி.


சாமீகரமஹாநாப O golden-peaked one!, தேவகந்தர்வ ஸேவித resorted to by gods, gandharvas, ஹநுமாந் Hanuman, த்வயி by you, விஷ்ராந்தஃ resting, ததஃ then, ஷேஷம் remaing part, கமிஷ்யதி will cover.

"O golden-peaked mountain!you are the refuge of the gods and gandharvas. Let him also rest on you for a while before he negotiates the remaining part of the journey.
காகுத்ஸ்தஸ்யாநரிஷஂஸ்யஂ ச மைதில்யாஷ்ச விவாஸநம்৷৷5.1.100৷৷

ஷ்ரமஂ ச ப்லவகேந்த்ரஸ்ய ஸமீக்ஷ்யோத்தாதுமர்ஹஸி.


காகுத்ஸ்தஸ்ய Rama's, அநரிஷஂஸ்யஂ ச good nature, மைதில்யாஃ Sita's, விவாஸநஂ ச deportation, ப்லவகேந்த்ரஸ்ய Hanuman's, ஷ்ரமஂ ச strain also, ஸமீக்ஷ்ய considering, உத்தாதும் to rise up, அர்ஹஸி you ought to.

"You ought to rise up if you consider the nobility of the scion of the Kakusthas, the deportation of Mythili, and the exertion put forth by Hanuman, the lord of monkeys".
ஹிரண்யநாபோ மைநாகோ நிஷம்ய லவணாம்பஸஃ৷৷5.1.101৷৷

உத்பபாத ஜலாத்தூர்ணஂ மஹாத்ருமலதாயுதஃ.


ஹிரண்யநாபஃ mountain with gold at its bosom, மைநாகஃ Mainaka, லவணாம்பஸஃ of the salty ocean, நிஷம்ய after listening, மஹாத்ருமலதாயுதஃ with great trees and creepers, தூர்ணம் at once, ஜலாத் from the water, உத்பபாத rose up.

Hearing the command of the god of the ocean, mount Mainaka, rich in gold and covered with trees and creepers rose up at once from the water.
ஸ ஸாகரஜலஂ பித்த்வா பபூவாப்யுத்திதஸ்ததா৷৷5.1.102৷৷

யதா ஜலதரஂ பித்த்வா தீப்தரஷ்மிர்திவாகரஃ.


ததா then, ஸஃ that mountain, ஸாகரஜலம் waters of the ocean, பித்த்வா projecting, தீப்தரமஷிஃ the lord of glowing rays, திவாகரஃ Sun, ஜலதரம் a cloud, பித்த்வா breaking, யதா as, அப்யுத்திதஃ rose up, பபூவ appeared.

Just as the rising Sun comes out with glowing rays tearing the veil of dark clouds, the mountain rose up from the water of the ocean.
ஸ மஹாத்மா முஹூர்தேந ஸர்வதஃ ஸலிலாவரிதஃ৷৷5.1.103৷৷

தர்ஷயாமாஸ ஷரிங்காணி ஸாகரேண நியோஜிதஃ.

ஆதித்யோதயஸங்காஷைராலிகத்பிரிவாம்பரம்.

ஷாதகும்பமயைஃ ஷரிங்கைஃ ஸகிந்நரமஹோரகைஃ৷৷5.1.104৷৷


ஸகிந்நரமஹோரகைஃ with nagas and kinnaras, ஆதித்யோதயஸங்காஷைஃ resembling the rising Sun, ஸர்வதஃ all over, ஸலிலாவரித: submerged by water, அம்பரம் sky, ஆலிகத்பி: as if scraping the sky, இவ like that, ஷாதகும்பமயைஃ golden, ஷரிங்கைஃ with peak, ஸர்வதஃ all over, ஸலிலாவரிதஃ covered with water, ஸஃ மஹாத்மா the great mountain, ஸாகரேண the ocean's, நியோஜிதஃ ordered, முஹூர்தேந in a moment, ஷரிங்காணி mountain peak, தர்ஷயாமாஸ was seen.

At the instance of Varuna, (the presiding deity of the ocean) the lofty mountain appeared, projecting its peaks, hitherto submerged in the water. The golden peaks inhabited by nagas and kinnaras resemmbled the rising Sun as though scraping the sky in a moment.
தப்தஜாம்பூநதைஃ ஷரிங்கைஃ பர்வதஸ்ய ஸமுத்திதைஃ৷৷5.1.105৷৷

ஆகாஷஂ ஷஸ்த்ரஸங்காஷமபவத்காஞ்சநப்ரபம்.


ஸமுத்திதைஃ by those risen ones, தப்தஜாம்பூநதைஃ by barnished gold, பர்வதஸ்ய mountain's, ஷரிங்கைஃ with peaks, ஷஸ்த்ரஸஂகாஷம் the colour of weapons, ஆகாஷம் sky, காஞ்சநப்ரபம், golden, அபவத் appeared.

The sky shone like barnished weapons smeared with the golden colour of the
mountain peaks that rose up above the water.
ஜாதரூபமயைஃ ஷரிங்கைர்ப்ராஜமாநைஃ ஸ்வயஂப்ரபைஃ৷৷5.1.106৷৷

ஆதித்யஷதஸங்காஷஃ ஸோபவத்கிரிஸத்தமஃ.


ஸ்வயஂப்ரபைஃ the self-effulgent ones, ப்ராஜமாநைஃ glittering , ஜாதரூபமயைஃ golden, ஷரிங்கைஃ by the peak, ஸஃ that, கிரிஸத்தமஃ noble mountain, ஆதித்யஷதஸங்காஷஃ like a thousand Suns, அபவத் appeared.

The noble mountain, Mainaka was glittering like a thousand Suns with self-effulgent golden peaks shining.
தமுத்திதமஸங்கேந ஹநுமாநக்ரதஃ ஸ்திதம்৷৷5.1.107৷৷

மத்யே லவணதோயஸ்ய விக்நோயமிதி நிஷ்சிதஃ.


லவணதோயஸ்ய of the sea-water, மத்யே in the midst, அஸங்கேந impediment across, உத்திதம் rising up, அக்ரதஃ in front, ஸ்திதம் stood, தம் him, ஹநுமாந் Hanuman, அயம் this, விக்நஃ obstruction, இதி thus, நிஷ்சிதஃ surely.

Hanuman considered the mountain rising up in the midst of the ocean and standing in front an impediment.
ஸ தமுச்ச்ர்ரதமத்யர்தஂ மஹாவேகோ மஹாகபிஃ৷৷5.1.108৷৷

உரஸா பாதயாமாஸ ஜீமூதமிவ மாருதஃ.


மஹாவேகஃ swift in action, ஸஃ மஹாகபிஃ that great vanara, அத்யர்தம் instantly, உச்ச்ரிதம் risen, தம் him, மாருதஃ the wind, ஜீமூதமிவ like a cloud, உரஸா with the chest, பாதயாமாஸ pushed it down.

The great vanara,who was swift in action felled down the mountain that had risen high instantly with his chest just as the wind would strike a cloud.
ஸ ததா பாதிதஸ்தேந கபிநா பர்வதோத்தமஃ৷৷5.1.109৷৷

புத்த்வா தஸ்ய கபேர்வேகஂ ஜஹர்ஷ ச நநந்த ச.


தேந கபிநா by that vanara, ததா in that way, பாதிதஃ felled down, ஸ பர்வதோத்தமஃ that high mountain, தஸ்ய கபேஃ by the vanara's, வேகம் speed, புத்த்வா after realising, ஜஹர்ஷ ச felt happy, நநந்த ச and roared in high pitch.

Felled by the vanara's speed, the tall mountain overwhelmed with joy roared in high pitch.
தமாகாஷகதஂ வீரமாகாஷே ஸமுபஸ்திதஃ৷৷5.1.110৷৷

ப்ரீதோ ஹரிஷ்டமாநா வாக்யமப்ரவீத்பர்வதஃ கபிம்.

மாநுஷஂ தாரயந் ரூபமாத்மநஃ ஷிகரே ஸ்திதஃ৷৷5.1.111৷৷


பர்வதஃ mountain, ப்ரீதஃ feeling happy, ஹரிஷ்டமாநாஃ gladly, மாநுஷம் human, ரூபம் form, தாரயந் assuming, ஆத்மநஃ his, ஷிகரே on the summit, ஸ்திதஃ standing, ஆகாஷகதம் gone to the aerial region, தஂ வீரஂ கபிம் that heroic vanara, ஆகாஷே in the sky, ஸமுபஸ்திதஃ stood, வாக்யம் these words, அப்ரவீத் said.

Now the mountain assumed a human form and standing on its own summit, which stood very high, and glad at heart, addressed the heroic vanara gone to the aerial region.
துஷ்கரஂ கரிதவாந்கர்ம த்வமிதஂ வாநரோத்தம.

நிபத்ய மம ஷரிங்கேஷு விஷ்ரமஸ்வ யதாஸுகம்৷৷5.1.112৷৷


வாநரோத்தம O best of the vanaras!, த்வம் you, துஷ்கரம் formidable, இதம் this, கர்ம deed, கரிதவாந் accomplished, மம my, ஷரிங்கேஷு on this peak, நிபத்ய alighting, யதாஸுகம் comfortably, விஷ்ரமஸ்வ you may rest.

"O best of vanaras! you have achieved a formidable deed. Alighting on my peak and
comfortably resting awhile, you may resume your journey.
ராகவஸ்ய குலே ஜாதைருததிஃ பரிவர்திதஃ.

ஸ த்வாஂ ராமஹிதே யுக்தஂ ப்ரத்யர்சயதி ஸாகரஃ৷৷5.1.113৷৷


உததிஃ the ocean, ராகவஸ்ய of Raghava's, குலே in the family, ஜாதைஃ by those born, பரிவர்திதஃ is extended, ஸஃ ஸாகரஃ that Sagara, ராமஹிதே for the service of Rama, யுக்தம் endowed with, த்வாம் you, ப்ரத்யர்சயதி honour in return.

"The son of Rama's family, Sagara, has extended the ocean in the past.It is most appropriate that he (the god of the sea) honours you in return as you have set out in the service of Rama.
கரிதே ச ப்ரதிகர்தவ்யமேஷ தர்மஃ ஸநாதநஃ.

ஸோயஂ த்வத்ப்ரதிகாரார்தீ த்வத்தஃ ஸம்மாநமர்ஹதி৷৷5.1.114৷৷


கரிதே when help is rendered, ப்ரதிகர்தவ்யம் it should be repaid, ஏஷஃ this, ஸநாதநஃ eternal, தர்மஃ dharma, தத்ப்ரதிகாரார்தீ for doing service in return, ஸஃ அயம் this, த்வத்தஃ from you, ஸம்மாநம் honour, அர்ஹதி he deserves.

த்வந்நிமித்தமநேநாஹஂ பஹுமாநாத்ப்ரசோதிதஃ.

திஷ்ட த்வஂ கபிஷார்தூல மயி விஷ்ரம்ய கம்யதாம்৷৷5.1.115৷৷

தவ ஸாநுஷு விஷ்ராந்தஃ ஷேஷஂ ப்ரக்ரமதாமிதி.

யோஜநாநாஂ ஷதஂ சாபி கபிரேஷ ஸமாப்லுதஃ৷৷5.1.116৷৷


யோஜநாநாஂ ஷதம் a hundred yojanas, ஸமாப்லுதஃ is leaping, ஏஷஃ this, கபிஃ vanara, தவ your, ஸாநுஷு
on the peaks, விஷ்ராந்தஃ resting, ஷேஷம் remaining, ப்ரக்ரமதாம proceed thereafter, இதி thus, அநேந by this ocean, த்வந்நிமித்தம for your sake, அஹம் I, பஹுமாநாத் with honour, ப்ரசோதிதஃ prompted, கபிஷார்தூல: a tiger among monkeys, த்வம் you, திஷ்ட stay, மயி at my, விஷ்ரம்ய after resting, கம்யதாம் you can go.

"I was prompted by the ocean for your sake since he has great regard for you. O great monkey! you may rest here for a while and continue your journey. The lord of the ocean feels that this tiger among monkeys can cover the distance of a hundred yojanas. He tells me, 'let him rest on your peak and then cover the rest of the distance'.
ததிதஂ கந்தவத்ஸ்வாது கந்தமூலபலஂ பஹு.

ததாஸ்வாத்ய ஹரிஷ்ரேஷ்ட விஷ்ராந்தோநு கமிஷ்யஸி৷৷5.1.117৷৷


ஹரிஷ்ரேஷ்ட O foremost of the monkeys!, தத் இதம் such as this, கந்தவத் sweet smelling, ஸ்வாது tasty, பஹு plenty, கந்தமூலபலம் roots and fruits, இதம் this, தத் that, ஆஸ்வத்ய after tasting, விஷ்ராந்தஃ taking rest, அநு later, கமிஷ்யஸி you may go.

"O foremost of the monkeys! after eating plenty of sweet and tasty roots and fruits and resting a while you may go.
அஸ்மாகமபி ஸம்பந்த: கபிமுக்ய த்வயாஸ்தி வை.

ப்ரக்யாதஸ்த்ரிஷு லோகேஷு மஹாகுணபரிக்ரஹஃ৷৷5.1.118৷৷


கபிமுக்ய O chief of monkeys, த்ரிஷு in the three, லோகேஷு in the worlds, ப்ரக்யாதஃ well-known, மஹாகுணபரிக்ரஹஃ possesing great merits, ஸம்பந்தஃ kinship, த்வயா with you, அஸ்மாகமபி for us also, அஸ்தி வை is there.

"O chief of monkeys!, indeed we too have a relationship with you based on merit which is well-known to all the three worlds.
வேகவந்தஃ ப்லவந்தோ யே ப்லவகா மாருதாத்மஜ.

தேஷாஂ முக்யதமஂ மந்யே த்வாமஹஂ கபிகுஞ்ஜர৷৷5.1.119৷৷


மாருதாத்மஜ O son of the Wind-god, கபிகுஞ்ஜர O elephant among monkeys, வேகவந்தஃ swift, ப்லவந்தஃ jumping, யே those, ப்லவகாஃ vanaras, தேஷாம் of them, முக்யதமம் the foremost, த்வாம் you, அஹம் I, மந்யே believe.

"O! son of the Wind-god! you are an elephant among monkeys, the foremost among them who move at a high speed.
அதிதிஃ கில பூஜார்ஹஃ ப்ராகரிதோபி விஜாநதா.

தர்மஂ ஜிஜ்ஞாஸமாநேந கிஂ புநஸ்த்வாதரிஷோ மஹாந்৷৷5.1.120৷৷


தர்மம் righteousness, ஜிஜ்ஞாஸமாநேந who desires to know, விஜாநதா by a wise man, ப்ராகரிதோபி even an ordinary person, அதிதிஃ a guest, பூஜார்ஹஃ worthy of worship, த்வாதரிஷஃ a person like you, மஹாந் great, கிஂ புநஃ what again, கில it is said.

"Even a newcomer, however ordinary, deserves worship by a wise man who wishes to educate himself in the path of righteousness. Needless to say that distinguished guest like you deserves all reverence.
த்வஂ ஹி தேவவரிஷ்டஸ்ய மாருதஸ்ய மஹாத்மநஃ.

புத்ரஸ்தஸ்யைவ வேகேந ஸதரிஷஃ கபிகுஞ்ஜர৷৷5.1.121৷৷


கபிகுஞ்ஜர foremost among vanaras!, த்வம் you, தேவவரிஷ்டஸ்ய of the pre eminent one among the divine beings, மஹாத்மநஃ of the high-souled, மாருதஸ்ய wind god's, புத்ரஃ ஹி son indeed, வேகேந in speed, தஸ்யைவ with his own self, ஸதரிஷஃ comparable.

"O foremost among the vanaras! you are the son of the high-souled Wind-god's, pre-eminent among the gods, you are also equal to him in speed.
பூஜிதே த்வயி தர்மஜ்ஞ பூஜாஂ ப்ராப்நோதி மாருதஃ.

தஸ்மாத்த்வஂ பூஜநீயோ மே ஷரிணு சாப்யத்ர காரணம்৷৷5.1.122৷৷


தர்மஜ்ஞ O knower of righteousness!, த்வயி when you, பூஜிதே if you are worshipped, மாருதஃ Wind-god, பூஜாம் veneration, ப்ராப்நோதி will recieve, தஸ்மாத் therefore, த்வம் you, அபி also, மே to me, பூஜநீயஃ worship-worthy, அத்ர here, காரணஂ ச also the cause, ஷரிணு listen.

"O knower of righteousness! to worship you is to honour the Wind-god. Therefore you are worthy of worship for me. I will tell you the reason. Listen.
பூர்வஂ கரிதயுகே தாத பர்வதாஃ பக்ஷிணோபவந்.

தே ஹி ஜக்முர்திஷஃ ஸர்வா கருடாநிலவேகிநஃ৷৷5.1.123৷৷


தாத O dear son!, பூர்வம் formerly, கரிதயுகே in Krita yuga, பர்வதாஃ mountains,பக்ஷிணஃ had wings, அபவந் endowed, தே they, கருடாநிலவேகிநஃ swift like Garuda and wind, ஸர்வாஃ all, திஷஃ directions, ஜக்முஃ went about.

"Formerly in Kritayuga, O dear, mountains were endowed with wings. They used to move speedily in all directions like Garuda and the Wind-god.
ததஸ்தேஷு ப்ரயாதேஷு தேவஸங்கா: மஹர்ஷிபிஃ.

பூதாநி ச பயஂ ஜக்முஸ்தேஷாஂ பதநஷங்கயா.5.1.124৷৷


ததஃ then, தேஷு when they, ப்ரயாதேஷு went about, ஸஹர்ஷிபிஃ and sages, தேவஸங்கா: hosts of gods, பூதாநி ச and all creatures, தேஷாம் their, பதநஷங்கயா out of fear of their falling down, பயம் fear, ஜக்முஃ felt.

"When they moved about, even hosts of sages, gods and creatures panicked for fear of falling down (and destroying all worlds).
ததஃ க்ருத்தஃ ஸஹஸ்ராக்ஷஃ பர்வதாநாஂ ஷதக்ரதுஃ.

பக்ஷாந் சிச்சேத வஜ்ரேண தத்ர தத்ர ஸஹஸ்ரஷஃ৷৷5.1.125৷৷


ததஃ then, ஷதக்ரதுஃ one who has performed a hundred yajnas, ஸஹஸ்ராக்ஷஃ Indra, க்ருத்தஃ in
anger, தத்ர தத்ர here and there, ஸஹஸ்ரஷஃ in thousand, பர்வதாநாம் of the mountains, பக்ஷாந் wings, வஜ்ரேண with the thunderbolt, சிச்சேத cut into pieces.

"Provoked at this, the thousand-eyed Indra who had performed a hundred sacrifices cut off the wings of mountains into a thousands pieces with his thunderbolt.
ஸ மாமுபாகதஃ க்ருத்தோ வஜ்ரமுத்யம்ய தேவராட்.

ததோஹஂ ஸஹஸா க்ஷிப்தஃ ஷ்வஸநேந மஹாத்மநா৷৷5.1.126৷৷


ஸஃ he, தேவராட் Indra, க்ருத்தஃ in wrath, வஜ்ரம் thunderbolt, உத்யம்ய held, மாம் to me, உபாகதஃ came, ததஃ then, அஹம் I, மஹாத்மநா by the great self, ஷ்வஸநேந by the Wind-god, ஸஹஸா at once, க்ஷிப்தஃ dropped down.

அஸ்மிந்லவணதோயே ச ப்ரக்ஷிப்தஃ ப்லவகோத்தம.

குப்தபக்ஷஸமக்ரஷ்ச தவ பித்ராபிரக்ஷிதஃ৷৷5.1.127৷৷


ப்லவகோத்தம O distinguished among the vanaras!, குப்தபக்ஷஸமக்ரஷ்ச kept my wings intact, அஸ்மிந் in this, லவணதோயே in the salt waters of the sea, ப்ரக்ஷிப்தஃ thrown down, தவ பித்ரா by your father, அபிரக்ஷிதஃ protected.

"O distinguished vanara! your father, the Wind-god threw me down into this salt-water sea. Thus my wings were protected.
ததோஹஂ மாநயாமி த்வாஂ மாந்யோ ஹி மம மாருதஃ.

த்வயா மே ஹ்யேஷ ஸம்பந்தஃ கபிமுக்ய மஹாகுணஃ৷৷5.1.128৷৷


கபிமுக்ய O esteemed vanara!, மாருதஃ Wind-god, மம my, மாந்யஃ ஹி revered one, ததஃ therefore, அஹம் I, த்வாம் you, மாநயாமி I will honour you, த்வயா by you, மே to me, ஏஷஃ this, ஸம்பந்தஃ relationship, மஹாகுணஃ is great.

"O esteemed vanara! the Wind-god is revered by me and so I honour you. O chief of monkeys, my bondage with you is therefore of high value to me, indeed.
அஸ்மிந்நேவஂகதே கார்யே ஸாகரஸ்ய மமைவ ச.

ப்ரீதிஂ ப்ரீதமநாஃ கர்துஂ த்வமர்ஹஸி மஹாகபே৷৷5.1.129৷৷


மஹாகபே O great monkey!, அஸ்மிந் in this, கார்யே work, ஏவஂகதே reached such a position, த்வம் you, ப்ரீதமநாஃ whole-heartedly, ஸாகரஸ்ய ச and the ocean's, மமைவ ச and mine also, ப்ரீதிம் pleasure, கர்தும் to do, அர்ஹஸி you ought to.

"O great monkey! when I hold you so high, you ought to oblige me and the (god of the) ocean whole-heartedly (and accept our hospitalty).
ஷ்ரமஂ மோக்ஷய பூஜாஂ ச கரிஹாண கபிஸத்தம.

ப்ரீதிஂ ச பஹுமந்யஸ்வ ப்ரீதோஸ்மி தவ தர்ஷநாத்৷৷5.1.130৷৷


கபிஸத்தம O noble monkey!, ஷ்ரமம் fatigue, மோக்ஷ்ய after being relieved, பூஜாஂ ச and offerings, கரிஹாண accept, ப்ரீதிம் love, பஹுமந்யஸ்வ oblige us, தவ your, தர்ஷநாத் by your presence, ப்ரீதஃ அஸ்மி I am pleased.

"O noble monkey! oblige us by accepting our offering given with love and be relieved of your fatigue. Your presence itself is welcome to me".
ஏவமுக்தஃ கபிஷ்ரேஷ்டஸ்தஂ நகோத்தமமப்ரவீத்.

ப்ரீதோஸ்மி கரிதமாதித்யஂ மந்யுரேஷோபநீயதாம்৷৷5.1.131৷৷


ஏவம் in that way, உக்தஃ having addressed, கபிஷ்ரேஷ்டஃ the great monkey, தஂ நகோத்தமம் to the lord of mountains, அப்ரவீத் said, ப்ரீதஃ pleased, அஸ்மி I am, ஆதித்யம் hospitality, கரிதம் is offered, ஏஷஃ this, மந்யுஃ unhappiness, அபநீயதாம் remove.

The great Hanuman, pleased with the words of Mainaka, said "I am pleased at your
hospitality. Remove your unhappiness.
த்வரதே கார்யகாலோ மே அஹஷ்சாப்யதிவர்ததே.

ப்ரதிஜ்ஞா ச மயா தத்தா ந ஸ்தாதவ்யமிஹாந்தரே৷৷5.1.132৷৷


மே to me, கார்யகாலஃ schedule, த்வரதே hastens, அஹஃ ச the day also, அதிவர்ததே exceeds, மயா by me, ப்ரதிஜ்ஞா vow, தத்தா ச is made, அந்தரே in between, இஹ here, ந ஸ்தாதவ்யம் I will not halt.

"My commitment is hastening me. The day set (for the accomplishment of the task) is also drawing to a close. A vow is made and I will not halt in the middle of my work."
இத்யுக்த்வா பாணிநா ஷைலமாலப்ய ஹரிபுங்கவஃ.

ஜகாமாகாஷமாவிஷ்ய வீர்யவாந் ப்ரஹஸந்நிவ৷৷5.1.133৷৷


வீர்யவாந் heroic, ஹரிபுங்கவஃ chief of monkeys, இதி thus, உக்த்வா having spoken, ஷைலம் the mountain, பாணிநா with his hand, ஆலப்ய gently touching, ஆகாஷம் to the sky, ஆவிஷ்ய ascended, ப்ரஹஸந்நிவ with a smile on his face, ஜகாம departed.

Having said this, the mighty monkey gently touched the mountain with his hands before ascending to the sky with a smile on his face.
ஸ பர்வதஸமுத்ராப்யாஂ பஹுமாநாதவேக்ஷிதஃ.

பூஜிதஷ்சோபபந்நாபிராஷீர்பிரநிலாத்மஜஃ৷৷5.1.134৷৷


ஸஃ he, அநிலாத்மஜஃ son of the Wind-god, பர்வதஸமுத்ராப்யாம் by both the mountain and ocean, பஹுமாநாத் with great respect, ஆவேக்ஷிதஃ was adored, உபபந்நாபிஃ with proper ones, ஆஷீர்பிஃ with blessings, பூஜிதஃ ச also honoured.

The mountain and the sea honoured and adored the son of the Wind-god and gave him appropriate blessings.
அதோர்த்வஂ தூரமுத்ப்லுத்ய ஹித்வா ஷைலமஹார்ணவௌ.

பிதுஃ பந்தாநமாஸ்தாய ஜகாம விமலேம்பரே৷৷5.1.135৷৷


அத then, ஷைலமஹார்ணவௌ the mountain and the ocean, ஹித்வா after leaving, ஊர்த்வம் high, தூரம் long distance, உத்ப்லுத்ய leaping into, விமலே in the clear, அம்பரே in sky, பிதுஃ father's, பந்தாநம் the path, ஆஸ்தாய after taking, ஜகாம went.

And thereafter leaping a long distance into the clear sky, he (Hanuman) took the path of the Wind-god, his father, leaving behind the mountain and the sea.
பூயஷ்சோர்த்வஂ கதிஂ ப்ராப்ய கிரிஂ தமவலோகயந்.

வாயுஸூநுர்நிராலம்பே ஜகாம விமலேம்பரே৷৷5.1.136৷৷


வாயுஸூநுஃ son of the Wind-god, பூயஃ ச further, ஊர்த்வம் high up, கதிம் path, ப்ராப்ய taking, தஂ கிரிம் the mountain, அவலோகயந் while looking at, நிராலம்பே in a place without any support, விமலே pure, cloudless, அம்பரே in the sky, ஜகாம went.

Rising higher and further up and looking at the mountain (which was going down into the ocean), the son of the Wind-god coursed through the cloudless sky unsupported.
தத் த்விதீயஂ ஹநுமதோ தரிஷ்ட்வா கர்ம ஸுதுஷ்கரம்.

ப்ரஷஷஂஸுஃ ஸுராஃ ஸர்வே ஸித்தாஷ்ச பரமர்ஷயஃ৷৷5.1.137৷৷


ஹநுமதஃ of Hanuman, தத் that, ஸுதுஷ்கரம் most difficult, த்விதீயம் a second, கர்ம task, தரிஷ்ட்வா on seeing, ஸர்வே all, ஸுராஃ gods, ஸித்தாஷ்ச siddhas, பரமர்ஷயஃ great sages, ப்ரஷஂஷஸுஃ praised him.

Gods, siddhas as well as the great sages praised him for the second great achievment of Hanuman, which is impossible for others to accomplish.
தேவதாஷ்சாபவந் ஹரிஷ்டாஸ்தத்ரஸ்தாஸ்தஸ்ய கர்மணா.

காஞ்சநஸ்ய ஸுநாபஸ்ய ஸஹஸ்ராக்ஷஷ்ச வாஸவஃ৷৷5.1.138৷৷


தத்ரஸ்தாஃ those who were there, தேவதாஷ்ச gods, ஸஹஸ்ராக்ஷஃ the thousand-eyed, வாஸவஷ்ச Indra, காஞ்சநஸ்ய of the golden Mainaka, தஸ்ய his, ஸுநாபஸ்ய of Sunabha, கர்மணா by the task, ஹரிஷ்டாஃ delighted, அபவந் became.

The gods who happened to be present at that time (on the mountain) and the thousand-eyed Indra were delighted by the gesture of golden Sunabha (Mainaka) mountain.
உவாச வசநஂ தீமாந் பரிதோஷாத்ஸகத்கதம்.

ஸுநாபஂ பர்வதஷ்ரேஷ்டஂ ஸ்வயமேவ ஷசீபதிஃ৷৷5.1.139৷৷


தீமாந் wise, ஷசீபதிஃ husband of Sachi, Indra, பர்வதஷ்ரேஷ்டம் best mountain, ஸுநாபம் Sunabha, பரிதோஷாத் satisfied, ஸகத்கதம் with throat choked, ஸ்வயமேவ himself, வசநம் these words, உவாச spoke.

Indra, the lord of Sachi, was personally satisfied and spoke to Mainaka, the best of mountains, in faltering tone, his throat choked out of joy.
ஹிரண்யநாப ஷைலேந்த்ர பரிதுஷ்டோஸ்மி தே பரிஷம்.

அபயஂ தே ப்ரயச்சாமி திஷ்ட ஸௌம்ய யதாஸுகம்৷৷5.1.140৷৷


ஹிரண்யநாப O Hiranyanabha!, ஷைலேந்த்ர O lord of mountains, தே with you, பரிஷம் a lot, பரிதுஷ்டஃ அஸ்மி I am pleased, ஸௌம்ய O pious one, தே to you, அபயம் security, ப்ரயச்சாமி I give, யதாஸுகம் happily as you please, திஷ்ட you may stay on.

"O Hiranyanabha, the foremost among the mountains! I am highly pleased with you. I give you security (free from fear of losing wings). O pious one! you may stay on happily as you please.
ஸாஹ்யஂ கரிதஂ தே ஸுமஹத்விக்ராந்தஸ்ய ஹநூமதஃ.

க்ரமதோ யோஜநஷதஂ நிர்பயஸ்ய பயே ஸதி৷৷5.1.141৷৷


விக்ராந்தஸ்ய of one attempting to leap, யோஜநஷதம் a hundred yojanas, க்ரமதஃ while leaping, பயே ஸதி when there is reason to fear, நிர்பயஸ்ய of a fearless one, ஹநூமதஃ Hanuman, தே by you, ஸுமஹத் very valuable, ஸாஹ்யம் help, கரிதம் rendered.

"You have rendered very valuable help to Hanuman who was attempting to leap a distance of a hundred yojanas. He is fearless even when there is reason to fear (of falling down).
ராமஸ்யைஷ ஹிதாயைவ யாதி தாஷரதேர்ஹரிஃ.

ஸத்க்ரியாஂ குர்வதா தஸ்ய தோஷிதோஸ்மி தரிடஂ த்வயா৷৷5.1.142৷৷


ஏஷஃ ஹரிஃ this vanara, தாஷரதேஃ of the son of Dasaratha, ராமஸ்ய Rama's, பிதாயைவ for his well-being only, யாதி going, தஸ்ய his, ஸத்க்ரியாம் honour, குர்வதா for doing, த்வயா by you, தரிடம் surely, தோஷிதஃ அஸ்மி I am pleased.

"The vanara has gone on a mission to help the son of Dasaratha. I am highly pleased with the service rendered to him.
ததஃ ப்ரஹர்ஷமகமத்விபுலஂ பர்வதோத்தமஃ.

தேவதாநாஂ பதிஂ தரிஷ்ட்வா பரிதுஷ்டஂ ஷதக்ரதும்৷৷5.1.143৷৷


தத: thereafter, பர்வதோத்தமஃ the best of mountains, தேவதாநாம் of gods,பதிம் lord, ஷதக்ரதும் who had performed a hundred yajnas, Indra, பரிதுஷ்டம் extremely happy,தரிஷ்ட்வா after seeing, விபுலம் very much, ப்ரஹர்ஷம் delight, ஆகமத் experienced.

Thereafter Mainaka, the great mountain was delighted to see Indra, lord of the gods, performer of a hundred yajnas satisfied.
ஸ வை தத்தவரஃ ஷைலோ பபூவாவஸ்திதஸ்ததா.

ஹநுமாஂஷ்ச முஹூர்தேந வ்யதிசக்ராம ஸாகரம்৷৷5.1.144৷৷


ததா then, தத்தவரஃ who received a boon, ஸஃ he, ஷைலஃ Mainaka, அவஸ்திதஃ he became stable, பபூவ became, ஹநுமாஂஷ்ச Hanuma also, முஹூர்தேந in a short while, ஸாகரம் ocean, வ்யதிசக்ராம crossed over.

Then mount Mainaka, assured by Indra became secure. And Hanuman also crossed over the ocean in a short while.
ததோ தேவாஃ ஸகந்தர்வாஃ ஸித்தாஷ்ச பரமர்ஷயஃ.

அப்ருவந் ஸூர்யஸங்காஷாஂ ஸுரஸாஂ நாகமாதரம்৷৷5.1.145৷৷


ததஃ then, ஸகந்தர்வாஃ including gandharvas, தேவாஃ gods, ஸித்தாஷ்ச and siddhas, பரமர்ஷயஃ great sages, ஸூர்யஸங்காஷாம் shining like the Sun, நாகமாதரம் mother of nagas, ஸுரஸாம் Surasa, அப்ருவந் said.

Then the gods, gandharvas, siddhas and great sages approached Surasa, the mother of nagas, who was glowing like the Sun-god and said:.
அயஂ வாதாத்மஜஃ ஷ்ரீமாந்ப்லவதே ஸாகரோபரி.

ஹநுமாந்நாம தஸ்ய த்வஂ முஹூர்தஂ விக்நமாசர৷৷5.1.146৷৷

ராக்ஷஸஂ ரூபமாஸ்தாய ஸுகோரஂ பர்வதோபமம்.

தஂஷ்ட்ராகராலஂ பிங்காக்ஷஂ வக்த்ரஂ கரித்வா நபஃ ஸமம்৷৷5.1.147৷৷


ஹநுமந்நாம named Hanuman, ஷ்ரீமாந் glorious, அயஂ this person, வாதாத்மஜஃ son of the Wind-god, ஸாகரோபரி over the sea, ப்லவதே is flying, த்வம் you, ஸுகோரம் hideous, பர்வதோபமம் gigantic like a mountain, ராக்ஷஸம் demoniac, ரூபம் form, ஆஸ்தாய assuming, தஂஷ்ட்ராகராலம் with big teeth, பிங்காக்ஷம் yellow-brown eyes, நபஃ ஸமம் like the sky, வக்த்ரம் mouth, கரித்வா doing, முஹூர்தம் for a short while, தஸ்ய him, விக்நம் obstruction, ஆசர make.

"The glorious son of the Wind-god, called Hanuman, is crossing the ocean. Obstruct him for sometime by assuming the hideous form of a demon, gigantic as a mountain, fearful with yellowish-brown eyes, with big teeth and a wide mouth like the sky.
பலமிச்சாமஹே ஜ்ஞாதுஂ பூயஷ்சாஸ்ய பராக்ரமம்.

த்வாஂ விஜேஷ்யத்யுபாயேந விஷாதஂ வா கமிஷ்யதி৷৷5.1.148৷৷


அஸ்ய his, பலம் strength, பூயஃ once again, பராக்ரமஂ ச and valour, உபாயேந intelligence த்வாம் you, விஜேஷ்யதி he will win, வா or else, விஷாதம் dejected, கமிஷ்யதி will give way, ஜ்ஞாதும் to know, இச்சாமஹே we wish.

"We want to assess his strength, valour and intelligence once again. We wish to know whether he will win or give way to despondency".
ஏவமுக்தா து ஸா தேவீ தைவதைரபிஸத்கரிதா.

ஸமுத்ரமத்யே ஸுரஸா பிப்ரதீ ராக்ஷஸஂ வபுஃ৷৷5.1.149৷৷

விகரிதஂ ச விரூபஂ ச ஸர்வஸ்ய ச பயாவஹம்.

ப்லவமாநஂ ஹநூமந்தமாவரித்யேதமுவாச ஹ৷৷5.1.150৷৷


தேவீ the divine being, ஸா ஸுரஸா Surasa, தைவதைஃ by gods, ஏவம் that way, உக்தா having been addressed, அபிஸத்கரிதா received their honour, ஸமுத்ர மத்யே in the midst of the ocean, விகரிதம் terrific, விரூபஂ ச ugly form, ஸர்வஸ்ய for all, பயாவஹம் frightening, ராக்ஷஸஂ வபுஃ demoniac form, பிப்ரதீ put up, ப்லவமாநம் leaping, ஹநூமந்தம் Hanuman, ஆவரித்ய after encirding him, இதம் these words, உவாச ஹ said.

Thus honoured by the gods, Surasa assumed a terrific ugly form frightening to all and stood in the midst of the ocean. Putting up a distorted appearance and encompassing Hanuman who was crossing the ocean, she spoke to him:
மம பக்ஷஃ ப்ரதிஷ்டஸ்த்வமீஷ்வரைர்வாநரர்ஷப.

அஹஂ த்வாஂ பக்ஷயிஷ்யாமி ப்ரவிஷேதஂ மமாநநம்৷৷5.1.151৷৷


வாநரர்ஷப O bull among, த்வம் you, ஈஷ்வரைஃ by lords of the universe, மம to me, பக்ஷஃ food, ப்ரதிஷ்டஃ are provided, அஹம் I, த்வாம் you, பக்ஷயிஷ்யாமி I will eat you, இதம் this, மம my, ஆநநம்
mouth, ப்ரவிஷ enter.

"O bull among vanaras! the lords of the universe have provided you as food for me. I will eat you. Enter my mouth".
ஏவமுக்தஃ ஸுரஸயா ப்ராஞ்ஜலிர்வாநரர்ஷபஃ.

ப்ரஹரிஷ்டவதநஃ ஷ்ரீமாநிதஂ வசநமப்ரவீத்৷৷5.1.152৷৷


ஸுரஸயா by Surasa,ஏவம் In that way, உக்தஃ spoken, ஷ்ரீமாந் glorious, வாநரர்ஷபஃ வஹதத bull among vanaras, ப்ரஹரிஷ்டவதநஃ with a blooming face, ப்ராஞ்ஜலிஃ with folded hands, இதஂ வசநம் these words, அப்ரவீத் said.

Thus addressed by Surasa, the glorious Hanuman said this with a blooming face and folded hands:
ராமோ தாஷரதிர்நாம ப்ரவிஷ்டோ தண்டகாவநம்.

லக்ஷ்மணேந ஸஹ ப்ராத்ரா வைதேஹ்யா சாபி பார்யயா৷৷5.1.153৷৷


தாஷரதிஃ Dasaratha's son, ராமோ நாம called Rama, ப்ராத்ரா with his brother, லக்ஷ்மணேந ஸஹ accompanied by Lakshmana, பார்யயா with his wife, வைதேஹ்யா சாபி with Vaidehi also, தண்டகாவநம் Dandaka forest, ப்ரவிஷ்டஃ entered.

"Dasaratha's son called Rama accompanied by his brother Lakshmana and his wife Vaidehi entered Dandaka forest.
அந்யகார்யவிஷக்தஸ்ய பத்தவைரஸ்ய ராக்ஷஸைஃ.

தஸ்ய ஸீதா ஹரிதா பார்யா ராவணேந யஷஸ்விநீ৷৷5.1.154৷৷


ராக்ஷஸைஃ with rakshasas, பத்தவைரஸ்ய deep-rooted enmity, தஸ்ய his, அந்யகார்யவிஷக்தஸ்ய while he was engaged in some other work, யஷஸ்விநீ a glorious lady, பார்யா wife, ஸீதா Sita, ராவணேந by Ravana, ஹரிதா was abducted.

"While Rama was engaged otherwise, his glorious wife Sita was abducted by Ravana actuated by deep-rooted enmity of demons with him.
தஸ்யாஃ ஸகாஷஂ தூதோஹஂ கமிஷ்யே ராமஷாஸநாத்.

கர்துமர்ஹஸி ராமஸ்ய ஸாஹ்யஂ விஷயவாஸிநி৷৷5.1.155৷৷


அஹம் I, ராமஷாஸநாத் by Rama's command, தூதஃ emissary, தஸ்யாஃ her, ஸகாஷம் for, கமிஷ்யே I shall go, விஷயவாஸிநி O resident of his kingdom!, ராமஸ்ய of Rama, ஸாஹ்யம் help, கர்தும் to render, அர்ஹஸி it proper for you.

"I am going as Rama's emissary to search for his wife. It is proper for you to render help since you are a resident of his kingdom.
அதவா மைதிலீஂ தரிஷ்ட்வா ராமஂ சாக்லிஷ்டகாரிணம்.

ஆகமிஷ்யாமி தே வக்த்ரஂ ஸத்யஂ ப்ரதிஷரிணோமி தே৷৷5.1.156৷৷


அதவா alternatively, மைதிலீம் Mythili, அக்லிஷ்டகாரிணம் one who may makes work easy (without any trouble), ராமஂ ச and Rama, தரிஷ்ட்வா after seeing, தே to your, வக்த்ரம் mouth, ஆகமிஷ்யாமி I will reach, ஸத்யம் truly, தே you, ப்ரதிஷரிணோமி I promise.

ஏவமுக்தா ஹநுமதா ஸுரஸா காமரூபிணீ.

அப்ரவீந்நாதிவர்தேந்மாஂ கஷ்சிதேஷ வரோ மம৷৷5.1.157৷৷


ஹநுமதா by Hanuman, ஏவம் in that way, உக்தா having been spoken, காமரூபிணீ one who can assume any form at free will, ஸுரஸா Surasa, அப்ரவீத் said, கஷ்சித் no one, நாதிவர்தேத cannot cross, ஏஷஃ such, மம to me, வரஃ boon.

Having heard Hanuman, Surasa capable of taking any form at her free will told him that no one can cross (her region) as she had been given such a boon(by the
Creator)৷৷
தஂ ப்ரயாந்தஂ ஸமுத்வீக்ஷ்ய ஸுரஸா வாக்யமப்ரவீத்.

பலஂ ஜிஜ்ஞாஸமாநா வை நாகமாதா ஹநூமதஃ৷৷5.1.158৷৷


நாகமாதா mother of serpents, ஸுரஸா Surasa, ஹநூமதஃ of Hanuman, பலம் strength, ஜிஜ்ஞாஸமாநா வை desirous of knowing, ப்ரயாந்தம் who was attempting to go away, தம் her, ஸமுத்வீக்ஷ்ய observing, வாக்யம் these words, அப்ரவீத் said.

Surasa, mother of serpents, observing that Hanuman was attempting to escape, said this in order to gauge his strength:
ப்ரவிஷ்ய வதநஂ மேத்ய கந்தவ்யஂ வாநரோத்தம.

வர ஏஷ புரா தத்தோ மம தாத்ரேதி ஸத்வரா৷৷5.1.159৷৷

வ்யாதாய விபுலஂ வக்த்ரஂ ஸ்திதா ஸா மாருதேஃ புரஃ.


வாநரோத்தம O best of the vanaras, அத்ய today, மே my, வதநம் face (mouth), ப்ரவிஷ்ய after entering, கந்தவ்யம் you may go, ஏஷஃ வரஃ such a boon, புரா past, மம to me, தாத்ரா by Brahma, தத்தஃ is given, இதி thus, ஸத்வரா quickly, விபுலம் wide, வக்த்ரம் mouth, வ்யாதாய opened, ஸா she, மாருதேஃ vanara's, புரஃ front, ஸ்திதா stood.

"O best vanara! you must pass through my mouth today. Such is the boon granted to me by Brahma in the past". Then she quickly opened her big mouth and stood.
ஏவமுக்தஃ ஸுரஸயா க்ருத்தோ வாநரபுங்கவஃ৷৷5.1.160৷৷

அப்ரவீத்குரு வை வக்த்ரஂ யேந மாஂ விஷஹிஷ்யஸே.


ஸுரஸயா by Surasa, ஏவம் in that way, உக்தஃ having been spoken to, வாநரபுங்கவஃ supreme vanara, க்ருத்தஃ got angry, அப்ரவீத் he said, வக்த்ரம் mouth, குரு வை open, யேந in such a way, மாம் me, விஷஹிஷ்யஸே you can bear me.

Thus addressed by Surasa, Hanuman the supreme vanara said, "Open your mouth wide enough to hold me."
இத்யுக்த்வா ஸுரஸாஂ க்ருத்தோ தஷயோஜநமாயதா৷৷5.1.161৷৷

தஷயோஜநவிஸ்தாரோ பபூவ ஹநுமாஂஸ்ததா.


ததா then, ஹநுமாந் Hanuman, ஸுரஸாஂ Surasa, இதி thus, உக்த்வா having said, க்ருத்தஃ angry, தஷயோஜநம் ten yojanas, ஆயதாஂ wide, தஷயோஜநவிஸ்தாரஃ ten yojanas in breadth, பபூவ became.

Provoked by the words of Surasa, Hanuman stretched himself to ten yojanas.
தஂ தரிஷ்ட்வா மேகஸங்காஷஂ தஷயோஜநமாயதம்৷৷5.1.162৷৷

சகார ஸுரஸா சாஸ்யஂ விஂஷத்யோஜநமாயதம்.


தஷயோஜநம் ten yojanas, ஆயதம் wide, மேகஸங்காஷம் like a cloud, தம் him, தரிஷ்ட்வா after seeing, ஸுரஸா ச Surasa too, ஆஸ்யம் her mouth, விஂஷத்யோஜநம் twenty yojanas, ஆயதம் wide, சகார stretched.

Seeing his body stretched to ten yojanas like a cloud, Surasa also widened her mouth to twenty yojanas.
ஹநுமாஂஸ்து ததஃ க்ருத்தஸ்த்ரிஂஷத்யோஜநமாயதஃ৷৷5.1.163৷৷

சகார ஸுரஸா வக்த்ரஂ சத்வாரிஂஷத்ததோச்ச்ரிதம்.

பபூவ ஹநுமாவநீரஃ பஞ்சாஷத்யோஜநோச்ச்ரிதஃ৷৷5.1.164৷৷


ததஃ then, ஹநுமாஂஸ்து Hanuman also, க்ருத்தஃ in anger, த்ரிஂஷத்யோஜநம் thirty yojanas, ஆயதஃ wide, ஸுரஸா Surasa, ததா like that, வக்த்ரம் mouth, சத்வாரிஂஷம் forty yojanas, உச்ச்ரிதம் high, சகார did, வீரஃ hero, ஹநுமாந் Hanuman, பஞ்சாஷத்யோஜநோச்ச்ரிதஃ fifty yojanas high, பபூவ became.

Provoked, Hanuman further stretched his body to thirty yojanas and Surasa on her own enlarged her mouth to forty yojanas. Then the great hero Hanuman stretched his
body to fifty yojanas.
சகார ஸுரஸா வக்த்ரஂ ஷஷ்டியோஜநமாயதம்.

ததைவ ஹநுமாவநீரஃ ஸப்ததீயோஜநோச்ச்ரிதஃ৷৷5.1.165৷৷


ஸுரஸா Surasa, வக்த்ரம் mouth, ஷஷ்டியோஜநம் sixty yojanas, ஆயதம் wide, சகார did, வீரஃ heroic, ஹநுமாந் Hanuman, ததைவ in the same way, ஸப்ததீயோஜநோச்ச்ரிதஃ increased to seventy yojanas.

Surasa widened her mouth sixty yojanas and then the heroic Hanuman enlarged himself to seventy yojanas.
சகார ஸுரஸா வக்த்ரமஷீதீயோஜநாயதம்.

ஹநுமாநசலப்ரக்யோ நவதீயோஜநோச்ச்ரிதஃ৷৷5.1.166৷৷


ஸுரஸா Surasa, வக்த்ரம் mouth, அஷீதீயோஜநாயதம் eighty yojanas wide, சகார made, அசலப்ரக்யஃ like a mountain, ஹநுமாந் Hanuman, நவதீயோஜநோச்ச்ரிதஃ ninety yojanas.

Surasa widened her mouth to eighy yojanas and the heroic Hanuman grew up to ninety yojanas, looking like a mountain.
சகார ஸுரஸா வக்த்ரஂ ஷதயோஜநமாயதம்

தவ ஸாநுஷு விஷ்ராந்தஃ ஷேஷஂ ப்ரக்ரமதாமிதி.

தத்தரிஷ்ட்வா வ்யாதிதஂ த்வாஸ்யஂ வாயுபுத்ரஃ ஸுபுத்திமாந்.

தீர்கஜிஹ்வஂ ஸுரஸயா ஸுகோரஂ நரகோபமம்৷৷5.1.167৷৷

ஸுஸஂக்ஷிப்யாத்மநஃ காயஂ பபூவாங்குஷ்டமாத்ரகஃ.


ஸுபுத்திமாந் very intelligent, வாயுபுத்ரஃ Hanuman, ஸுரஸயா by Surasa, வ்யாதிதம் opened, தீர்கஜிஹ்வம் long tongued, ஸுகோரம் dreadful, நரகோபமம் like hell, தத் ஆஸ்யம் that mouth,
தரிஷ்ட்வா on seeing, ஆத்மநஃ his, காயம் body, ஸுஸஂக்ஷிப்ய shrunk, அங்குஷ்டமாத்ரகஃ of the size of a thumb, பபூவ became.

Intelligent Hanuman observing Surasa's enlarged mouth open and dreadful like hell with a long tongue, suddenly shrunk his body to the size of a thumb.
ஸோபிபத்யாஷு தத்வக்த்ரஂ நிஷ்பத்ய ச மஹாபலஃ.

அந்தரிக்ஷே ஸ்திதஃ ஷ்ரீமாநிதஂ வசநமப்ரவீத்৷৷5.1.168৷৷


ஷ்ரீமாந் glorious one, மஹாபலஃ mighty, ஸஃ he, ஆஷு immediatly, தத்வக்த்ரம் her mouth, அபிபத்ய got in, நிஷ்பத்ய ச and got out, அந்தரிக்ஷே in the sky, ஸ்திதஃ stood, இதம் this, வசநம் word, அப்ரவீத் spoke.

Glorious and mighty Hanuman quickly went into her mouth and got out and stood in the sky and said:.
ப்ரவிஷ்டோஸ்மி ஹி தே வக்த்ரஂ தாக்ஷாயணி நமோஸ்து தே.

கமிஷ்யே யத்ர வைதேஹீ ஸத்யஂ சாஸீத்வரஸ்தவ৷৷5.1.169৷৷


தாக்ஷாயணி O dughter of Daksha, தே your, வக்த்ரம் mouth, ப்ரவிஷ்டஃ I have entered, அஸ்மி ஹி I am indeed, தே to you, நமஃ salutations, அஸ்து may be, வைதேஹீ Vaidhehi, யத்ர wherever, கமிஷ்யே I will go, தவ your, வரஃ ச boon also, ஸத்யம் true, ஆஸீத் was.

"O Dakshayani! I have indeed entered your mouth and your boon has come true (as nobody can go against the boon of the Creator). Allow me to proceed in quest of Vaidhehi. My salutations to you."
தஂ தரிஷ்ட்வா வதநாந்முக்தஂ சந்த்ரஂ ராஹுமுகாதிவ.

அப்ரவீத்ஸுரஸா தேவீ ஸ்வேந ரூபேண வாநரம்৷৷5.1.170৷৷


ராஹுமுகாத் from the mouth of Rahu, சந்த்ரமிவ like the Moon, வதநாத் from the mouth, முக்தம் released, தஂ him, வாநரம் that vanara, தரிஷ்ட்வா seeing, ஸுரஸா தேவீ the divine Surasa, ஸ்வேந in
her true, ரூபேண form, அப்ரவீத் said.

Seeing Hanuman released out of her mouth like the Moon released from the mouth of Rahu, Surasa assumed her true form and said:
அர்தஸித்த்யை ஹரிஷ்ரேஷ்ட கச்ச ஸௌம்ய யதாஸுகம்.

ஸமாநயஸ்வ வைதேஹீஂ ராகவேண மஹாத்மநா৷৷5.1.171৷৷


ஸௌம்ய O noble one!, ஹரிஷ்ரேஷ்ட O best of vanaras, அர்தஸித்த்யை for achieving your purpose, யதாஸுகம் with pleasure, கச்ச proceed, வைதேஹீம் Vaidehi, மஹாத்மநா with the great self, ராகவேண with Raghava, ஸமாநயஸ்வ unite.

"O noble vanara! proceed happily to achieve your purpose. Go and unite Vaidehi with the noble self, Raghava.
தத்தரிதீயஂ ஹநுமதோ தரிஷ்ட்வா கர்ம ஸுதுஷ்கரம்.

ஸாது ஸாத்விதி பூதாநி ப்ரஷஷஂஸுஸ்ததா ஹரிம்৷৷5.1.172৷৷


ஸுதுஷ்கரம் very difficult, ஹநுமதஃ of Hanuman, தத் that, தரிதீயஂ கர்ம a third feat, தரிஷ்ட்வா after witnessing, ததா then, பூதாநி living beings, ஸாது ஸாது இதி well-done, well-done this, ஹரிம் vanara, ப்ரஷஷஂஸுஃ applauded.

Witnessing Hanuman achieving a very difficult feat for the third time, all the living beings applauded him saying "Well- done, well-done".
ஸ ஸாகரமநாதரிஷ்யமப்யேத்ய வருணாலயம்.

ஜகாமாகாஷமாவிஷ்ய வேகேந கருடோபமஃ৷৷5.1.173৷৷


வேகேந speedily, கருடோபமஃ like Garuda, ஸஃ he, அநாதரிஷ்யம் invincible, வருணாலயம் abode of varuna, ஸாகரம் ocean, அப்யேத்ய piercing through, ஆகாஷம் sky, ஆவிஷ்ய coursing, ஜகாம went.

Rising above the invincible ocean, the abode of lord Varuna, Hanuman coursed through the sky speedily like Garuda.
ஸேவிதே வாரிதாராபிஃ பதகைஷ்ச நிஷேவிதே.

சரிதே கைஷிகாசார்யைரைராவதநிஷேவிதே৷৷5.1.174৷৷

ஸிஂஹகுஞ்ஜரஷார்தூலபதகோரகவாஹநைஃ.

விமாநைஃ ஸம்பதத்பிஷ்ச விமலைஃ ஸமலங்கரிதே৷৷5.1.175৷৷

வஜ்ராஷநிஸமாகாதைஃ பாவகைருபஷோபிதே.

கரிதபுண்யைர்மஹாபாகைஃ ஸ்வர்கஜித்பிரலங்கரிதே৷৷5.1.176৷৷

வஹதா ஹவ்யமத்யர்தஂ ஸேவிதே சித்ரபாநுநா.

க்ரஹநக்ஷத்ரசந்த்ரார்கதாராகண விபூஷிதே৷৷5.1.177৷৷

மஹர்ஷிகணகந்தர்வநாகயக்ஷஸமாகுலே.

விவிக்தே விமலே விஷ்வே விஷ்வாவஸுநிஷேவிதே৷৷5.1.178৷৷

தேவராஜகஜாக்ராந்தே சந்த்ரஸூர்யபதே ஷிவே.

விதாநே ஜீவலோகஸ்ய விததே ப்ரஹ்மநிர்மிதே৷৷5.1.179৷৷

பஹுஷஃ ஸேவிதே வீரைர்வித்யாதரகணைர்வரைஃ.

ஜகாம வாயுமார்கே து கருத்மாநிவ மாருதிஃ৷৷5.1.180৷৷


வாரிதாராபிஃ with clouds that release torrents, ஸேவிதே frequented by, பதகைஷ்ச by birds, நிஷேவிதே inhabited by, கைஷிகாசார்யைஃ by masters (Tumburu, Narada and Gandharvas) of music and dance (Kaisika=art and science of music), சரிதே traversed by, ஐராவதநிஷேவிதே attended by elephant Airabata (of Indra), ஸிஂஹகுஞ்ஜரஷார்தூலபதகோரகவாஹநைஃ with aerial vehicles drawn by
lions, elephants, tigers, birds and serpents, ஸம்பதத்பி: driven by, விமலைஃ by clear, விமாநைஃ by aerial vehicles, ஸமலங்கரிதே well decorated, வஜ்ராஷநிஸமாகாதைஃ by the god of fire who strike fiercely like a thunderbolt, பாவகைஃ by fires, உபஷோபிதே looking splendid, கரிதபுண்யைஃ by those who have performed meritorious deeds, மஹாபாகைஃ by accomplished people, ஸ்வர்கஜித்பி: by those who conquered heaven, அலங்கரிதே decorated, அத்யர்தம் greatly, ஹவ்யம் havis,வஹதா carrying, சித்ரபாநுநா by fire, ஸேவிதே attended by, க்ரஹநக்ஷத்ரசந்த்ரார்கதாராகணவிபூஷிதே adorned with planets, Moon, Sun and stars constellations, மஹர்ஷிகணகந்தர்வ நாகயக்ஷஸமாகுலே filled with groups of eminent sages gandharvas, nagas, yakshas, விவிக்தே isolated region, விமலே cloudless, விஷ்வே by vishva, விஷ்வாவஸுநிஷேவிதே inhabited by Vishvavasu, தேவராஜகஜாக்ராந்தே sporting ground for the elephant of Indra, சந்த்ரஸூர்யபதே in the path of Moon and Sun, ஷிவே an auspicious place, ஜீவலோகஸ்ய for the living beings, ப்ரஹ்மநிர்மிதே created by Brahma, விததே extensive, விதாநே canopy, வரைஃ by the esteemed, வீரைஃ by heroes, வித்யாதரகணைஃ by Vidyadhara groups, பஹுஷஃ frequently, ஸேவிதே attended by, வாயுமார்கே the path of wind, மாருதிஃ Hanuman, கருத்மாநிவ like Garuda, ஜகாம went.

Hanuman passed through the path of wind like Garuda. The region was refreshed with clouds that released torrents of rain and frequented by birds. The great masters of music (Tumburu, Narada and Gandharvas) trained in Kasika moved there driven by lions, elephants, tigers, birds and serpents and were moving in different aerial vehicles. It was splendid with god at fire who strikes fiercely like thunderbolt. It was inhabited by great sages who had acquired merit. The region was traversed by fire-god who carried havis in large quantities earnestly. It was decorated with planets, constellations, Moon, Sun and clusters of stars. It was filled with groups of greal sages, gandharvas, nagas and yakshas. It was isolated part of the universe traversed by the king of gandharvas like Vishvavasu. It was an auspicious path for Moon and Sun, a sporting ground for Airavata, the vehicle of lord Indra. It was an extensive world of living beings created by Brahma. It was frequented by many heroes ascending to heaven and blocked by vidyadharas.
ப்ரதரிஷ்யமாநஃ ஸர்வத்ரஃ ஹநுமாந்மாருதாத்மஜஃ.

பேஜேம்பரஂ நிராலம்பஂ லம்பபக்ஷ இவாத்ரிராட்৷৷5.1.181৷৷


ஸர்வத்ர all over, ப்ரதரிஷ்யமாநஃ he appeared, மாருதாத்மஜஃ son of Wind-god, ஹநுமாந் Hanuman, லம்பபக்ஷஃ long-winged, அத்ரிராட் இவ like king of mountains, நிராலம்பம் unsupported, அம்பரம் the sky, பேஜே occupied.

Hanuman, son of the Wind-god was seen everywhere in the sky. He appeared like a
long-winged king of mountains unsupported.
ப்லவமாநஂ து தஂ தரிஷ்ட்வா ஸிஂஹிகா நாம ராக்ஷஸீ.

மநஸா சிந்தயாமாஸ ப்ரவரித்தா காமரூபிணீ৷৷5.1.182৷৷


காமரூபிணீ who can take any form at will, ஸிஂஹிகா நாம called Simhika, ராக்ஷஸீ demoness, ப்லவமாநம் him who was speeding in the sky, தம் him, தரிஷ்ட்வா after seeing, ப்ரவரித்தா expanded in size, சிந்தயாமாஸ started thinking.

Seeing Hanuman speeding in the sky a demoness called Simhika who can assume any form at her will had grown out of proportion and thought on her part:
அத்ய தீர்கஸ்ய காலஸ்ய பவிஷ்யாம்யஹமாஷிதா.

இதஂ ஹி மே மஹத்ஸத்த்வஂ சிரஸ்ய வஷமாகதம்৷৷5.1.183৷৷


சிரஸ்ய after a long time, இதம் this, மஹத் great, ஸத்த்வம் being, மே my, வஷம் fold, ஆகதம் has come, தீர்கஸ்ய after a long, காலஸ்ய time, அத்ய today, அஹம் I, ஆஷிதா satiated, பவிஷ்யாமி I will be.

இதி ஸஞ்சிந்த்ய மநஸா சாயாமஸ்ய ஸமாக்ஷிபத்.

சாயாயாஂ கரிஹ்யமாணாயாஂ சிந்தயாமாஸ வாநரஃ৷৷5.1.184৷৷


இதி thus, மநஸா in her mind, ஸஞ்சிந்த்ய after thinking, அஸ்ய his, சாயாம் shadow, ஸமாக்ஷிபத் pulled, சாயாயாம் when his shadow, கரிஹ்யமாணாயாம் was held, வாநரஃ vanara, சிந்தயாமாஸ deliberated.

Thinking thus, she dragged him by his shadow before she took hold of him, Hanuman started deliberating within.
ஸமாக்ஷிப்தோஸ்மி ஸஹஸா பங்கூகரிதபராக்ரமஃ.

ப்ரதிலோமேந வாதேந மஹாநௌரிவ ஸாகரே৷৷5.1.185৷৷


ஸாகரே in the ocean, ப்ரதிலோமேந from the opposite side, வாதேந by the wind, மஹாநௌரிவ like a huge ship, பங்கூகரிதபராக்ரமஃ powerless, ஸஹஸா suddenly, ஸமாக்ஷிப்தஃ caught, அஸ்மி I am.

"I am caught suddenly. I am handicapped.I am like a huge ship in an ocean retarded by the wind blowing from the opposite direction.
திர்யகூர்த்வமதஷ்சைவ வீக்ஷமாணஸ்ததஃ கபிஃ.

ததர்ஷ ஸ மஹத்ஸத்த்வமுத்திதஂ லவணாம்பஸி৷৷5.1.186৷৷


ததஃ then, கபிஃ monkey, திர்யக் horizontally, ஊர்த்வம் upward, அதஷ்சைவ at the bottom level, வீக்ஷமாணஃ while looking at, லவணாம்பஸி in the salt sea, உத்திதம் risen up, மஹத் huge, ஸத்த்வம் being, ததர்ஷ saw.

Looking around, right and left, up and down, the monkey saw a huge being rise from the salty sea.
தத்தரிஷ்ட்வா சிந்தயாமாஸ மாருதிர்விகரிதாநநம்.

கபிராஜேந கதிதஂ ஸத்த்வமத்புததர்ஷநம்৷৷5.1.187৷৷

சாயாக்ராஹி மஹாவீர்யஂ ததிதஂ நாத்ர ஸஂஷயஃ.


மாருதிஃ Maruti, விகரிதாநநம் hideous countenance, தத் that creature, தரிஷ்ட்வா seeing, சிந்தயாமாஸ reflected, கபிராஜேந by the king of monkeys, கதிதம் described, அத்புததர்ஷநம் of wonderful appearance, சாயாக்ராஹி which can hold the shadow, மஹாவீர்யம் very powerful, தத் that, ஸத்த்வம் creature, இதம் this, அத்ர here it is, ஸஂஷயஃ doubt, ந no.

Seeing the form with a hideous countenance, Hanuman reflected about the creature of ugly appearance endowed with power which can catch a creature though his shadow, about which king Sugriva had once told him. 'It is the same creature, no doubt', said
Hanuman.
ஸ தாஂ புத்த்வார்ததத்த்வேந ஸிஂஹிகாஂ மதிமாந்கபிஃ৷৷5.1.188৷৷

வ்யவர்தத மஹாகாயஃ ப்ராவரிஷீவ வலாஹகஃ.


மதிமாந் wise one, ஸஃ கபிஃ Hanuman, தாம் her, அர்ததத்த்வேந by her true nature, ஸிஂஹிகாம் Simhika, புத்த்வா recognising, மஹாகாயஃ huge bodied one, ப்ராவரிஷி in rainy season, வலாஹகஃ இவ like a cloud, வ்யவர்தத grew.

Recognising the true nature of Simhika the clutcher of shadows, the wise Hanuman grew to a huge size like a cloud in rainy season.
தஸ்ய ஸா காயமுத்வீக்ஷ்ய வர்தமாநஂ மஹாகபேஃ৷৷5.1.189৷৷

வக்த்ரஂ ப்ரஸாரயாமாஸ பாதாலாந்தரஸந்நிபம்.


ஸா she, தஸ்ய மஹாகபேஃ Hanuman's, காயம் body, வர்தமாநம் growing, உத்வீக்ஷ்ய after observing, பாதாலாந்தரஸந்நிபம் like the depth of the underworld, வக்த்ரம் mouth, ப்ரஸாரயாமாஸ distended.

Observing the body of Hanuman growing in size, Simhika started distending her mouth wide like the depth of the underworld.
கநராஜீவ கர்ஜந்தீ வாநரஂ ஸமபித்ரவத்৷৷5.1.190৷৷

ஸ ததர்ஷ ததஸ்தஸ்யா விவரிதஂ ஸுமஹந்முகம்.

காயமாத்ரஂ ச மேதாவீ மர்மாணி ச மஹாகபிஃ৷৷5.1.191৷৷


கநராஜீவ like a mass of heavy clouds, கர்ஜந்தீ roaring, வாநரம் that vanara, ஸமபித்ரவத் ran towards him, ததஃ then, மேதாவீ intelligent, மஹாகபிஃ Hanuman, தஸ்யாஃ her, விவரிதம் opened, காயமாத்ரம் body alone, ஸுமஹத் enormous, முகம் mouth, மர்மாணி ச vatal parts, ஸஃ he, ததர்ஷ saw.

Roaring like a heavy mass of clouds, Simhika chased Hanuman. Intelligent Hanuman
observed her enormous mouth and noticed her vital parts.
ஸ தஸ்யா விவரிதே வக்த்ரே வஜ்ரஸஂஹநநஃ கபிஃ.

ஸஂக்ஷிப்ய முஹுராத்மாநஂ நிஷ்பபாத மஹாபலஃ৷৷5.1.192৷৷


மஹாபலஃ strong one, வஜ்ரஸஂஹநநஃ of thunderbolt-like physique, ஸஃ கபிஃ that vanara, ஆத்மாநம் himself, முஹுஃ once again, ஸஂக்ஷிப்ய contracted, தஸ்யாஃ her, விவரிதே open, வக்த்ரே in the mouth, நிஷ்பபாத entered.

Hanuman, the vanara whose physique was as hard as thunderbolt suddenly contracted once again and entered her opened mouth.
ஆஸ்யே தஸ்யா நிமஜ்ஜந்தஂ ததரிஷுஃ ஸித்தசாரணாஃ.

க்ரஸ்யமாநஂ யதா சந்த்ரஂ பூர்ணஂ பர்வணி ராஹுணா৷৷5.1.193৷৷


ஸித்தசாரணாஃ siddhas and charanas, தஸ்யாஃ her, ஆஸ்யே in the mouth, நிமஜ்ஜந்தம் drowning in, பர்வணி on full-moon day, ராஹுணா by Rahu, க்ரஸ்யமாநம் being seized, பூர்ணம் full, சந்த்ரஂ யதா like the Moon, ததரிஷுஃ saw.

The siddhas and charanas who were watching his performance of drowning in her mouth were amazed as though the moon is seized by Rahu on a full-moon night.
ததஸ்தஸ்யா நகைஸ்தீக்ஷ்ணைர்மர்மாண்யுத்கரித்ய வாநரஃ.

உத்பபாதாத வேகேந மநஃ ஸம்பாதவிக்ரமஃ৷৷5.1.194৷৷


ததஃ thay, வாநரஃ vanara, தீக்ஷ்ணைஃ with sharp, நகைஃ with nails, தஸ்யாஃ her, மர்மாணி private vital parts, உத்கரித்ய after tearing, அத then, மநஃ ஸம்பாதவிக்ரமஃ with the speed of mind in action, வேகேந quickly, உத்பபாத rushed out.

The vanara who had the speed of mind tore her vital parts with his sharp nails and rushed out quickly before she closed her mouth.
தாஂ து தரிஷ்ட்வா ச தரித்யா ச தாக்ஷிண்யேந நிபாத்ய ச.

ஸ கபிப்ரவரோ வேகாத்வவரிதே புநராத்மவாந்৷৷5.1.195৷৷


ஆத்மவாந் self-controlled, ஸஃ he, கபிப்ரவரஃ great monkey, தாம் her, தரிஷ்ட்வா ச after seeing, தரித்யா ச with firmness of mind, தாக்ஷிண்யேந with ingenuity, நிபாத்ய thrown down, புநஃ again, வேகாத் rapidly, வவரிதே grew in size.

Self-controlled Hanuman, the great monkey acting with firmness of mind and ingenuity threw her down and once again rapidly grew in size.
ஹரிதஹரித்ஸா ஹநுமதாபபாத விதுராம்பஸி.

தாஂ ஹதாஂ வாநரேணாஷு பதிதாஂ வீக்ஷ்ய ஸிஂஹிகாம்৷৷5.1.196৷৷

பூதாந்யாகாஷசாரீணி தமூசுஃ ப்லவகோத்தமம்.


ஸா that, ஹநுமதா by Hanuman, ஹரிதஹரித் heart torn, விதுரா miserable, அம்பஸி into water, பபாத fell down, வாநரேண by vanara, ஆஷு instantly, ஹதாம் killed, பதிதாம் dropped, வீக்ஷ்ய seeing, ஆகாஷாசாரீணி moving in the sky, பூதாநி beings, தம் him, ப்லவகோத்தமம் best of vanaras, ஊசுஃ addressed.

Heart torn asunder and killed by Hanuman, miserable Simhika instantly fell into the sea water. Observing it, the beings who ranged the sky said to the foremost of vanaras:
பீமமத்ய கரிதஂ கர்ம மஹத்ஸத்த்வஂ த்வயா ஹதம்৷৷5.1.197৷৷

ஸாதயார்தமபிப்ரேதமரிஷ்டஂ ப்லவதாஂ வர.


ப்லவதாஂ வர O great jumper!, அத்ய to day, த்வயா by you, மஹத் great, ஸத்த்வம் creature, ஹதம் is destroyed, பீமம் fierce, கர்ம action, கரிதம் done, அபிப்ரேதம் intention, அர்தம் aim, அரிஷ்டம் unobstructed, ஸாதய you fulfill

"O great jumper! a great deed has been done by you today in killing that fierce
creature. O great monkey! fulfil your mission without any obstruction.
யஸ்ய த்வேதாநி சத்வாரி வாநரேந்த்ர யதா தவ৷৷5.1.198৷৷

தரிதிர்தரிஷ்டிர்மதிர்தாக்ஷ்யஂ ஸஃ கர்மஸு ந ஸீததி.


வாநரேந்த்ர O lord of vanara!, யஸ்ய in whom, தரிதிஃ fortitude, தரிஷ்டிஃ vision, மதிஃ intelligence, தாக்ஷ்யம் dexterity, ஏதாநி these, சத்வாரி four, தவ யதா as in you, ஸ: he, கர்மஸு in missions, ந ஸீததி will not get lost.

"O lord of vanaras! he in whom these four qualities, fortitude, vision, intelligence and dexterity exist as in you will achieve his mission and not get lost".
ஸ தைஃ ஸம்பாவிதஃ பூஜ்யஃ ப்ரதிபந்நப்ரயோஜநஃ৷৷5.1.199৷৷

ஜகாமாகாஷமாவிஷ்ய பந்நகாஷநவத்கபிஃ.


பூஜ்யஃ a venerable one, ஸஃ கபிஃ that monkey, தைஃ by them, ஸம்பாவிதஃ honoured, ப்ரதிபந்நப்ரயோஜநஃ achieved the objective, ஆகாஷம் sky, ஆவிஷ்ய having ascended, பந்நகாஷாநவத் like Garuda, ஜகாம went.

Honoured by them the venerable monkey went ascending into the sky like Garuda to achieve the objective.
ப்ராப்தபூயிஷ்டபாரஸ்து ஸர்வதஃ ப்ரதிலோகயந்৷৷5.1.200৷৷

யோஜநாநாஂ ஷதஸ்யாந்தே வநராஜிஂ ததர்ஷ ஸஃ.


ப்ராப்தபூயிஷ்டபாரஃ on reaching the other side of the shore, ஸர்வதஃ all over, ப்ரதிலோகயந் looked around, யோஜநாநாம் of yojanas, ஷதஸ்ய of a hundred, அந்தே at the end of, வநராஜிம் rows of forest trees, ததர்ஷ saw.

On reaching the other side of the shore crossing a hundred yojanas, he saw rows of forest trees.
ததர்ஷ ச பதந்நேவ விவிதத்ருமபூஷிதம்৷৷5.1.201৷৷

த்வீபஂ ஷாகாமரிகஷ்ரேஷ்டோ மலயோபவநாநி ச.


ஷாகாமரிகஷ்ரேஷ்டஃ best among the animals that jump on branches, monkeys, பதந்நேந onwhile yet on air, விவிதத்ருமபூஷிதம் adorned with several kinds of beautiful trees, த்வீபம் island, மலயோபவநாநி gardens bordering Malaya mountain, ததர்ஷ ச also saw.

Hanuman, the best among jumpers, even while in air he saw an island adorned with many trees, also gardens adjacent to Malaya mountain.
ஸாகரஂ ஸாகராநூபஂ ஸாகராநூபஜாந் த்ருமாந்৷৷5.1.202৷৷

ஸாகரஸ்ய ச பத்நீநாஂ முக்யாந்யபி விலோகயந்.

ஸ மஹாமேகஸங்காஷஂ ஸமீக்ஷ்யாத்மாநமாத்மவாந்৷৷5.1.203৷৷

நிருந்தந்தமிவாகாஷஂ சகார மதிமாந் மதிம்.


ஆத்மவாந் self-controlled, மதிமாந் wise, ஸஃ he, ஸாகரம் sea, ஸாகராநூபம் marshy track bordering the sea, ஸாகராநூபஜாந் grown in the region, த்ருமாந் trees, ஸாகரஸ்ய ocean's, பத்நீநாம் consorts, முகாந்யபி ச mouths also, விலோகயந் while looking at, மஹாமேகஸங்காஷம் like a huge cloud, ஆகாஷம் sky, நிருந்தந்தமிவ as if obstructing, ஆத்மாநம் his own body, ஸமீக்ஷ்ய after observing, மதிம் சகார thought.

Looking at the ocean, he observed the sea bordering the land and the trees grown on the marshy land in the region of the mouths of the rivers (the consorts of the sea.). Looking at his own body which was like a huge cloud as though obstructing the sky, the wise monkey of self-control thought as follows.
காயவரித்திஂ ப்ரவேகஂ ச மம தரிஷ்ட்வைவ ராக்ஷஸாஃ৷৷5.1.204৷৷

மயி கௌதூஹலஂ குர்யரிதி மேநே மஹாகபிஃ.


மம my, காயவரித்திம் increasing size of the body, ப்ரவேகஂ ச and speed, தரிஷ்ட்வைவ after seeing,
ராக்ஷஸாஃ demons, மயி at me, கௌதூஹலம் inquisitive, குர்யுஃ will have, இதி this, மஹாகபிஃ great monkey, மேநே felt.

'The demons will be inquisitive to know about me seeing the extra-ordinary size of my body as well as my speed', thought the great monkey.
ததஃ ஷரீரஂ ஸஂக்ஷிப்ய தந்மஹீதரஸந்நிபம்৷৷5.1.205৷৷

புநஃ ப்ரகரிதிமாபேதே வீதமோஹ இவாத்மவாந்.


ததஃ then, தத் that, மஹீதரஸந்நிபம் like a huge mountain, தத் that, ஷரீரம் body, ஸஂக்ஷிப்ய having contracted, வீதமோஹஃ giving up ignorance, ஆத்மவாநிவ like a sage, புநஃ once again, ப்ரகரிதிம் natural size, ஆபேதே assumed.

Then Hanuman contracted his huge mountain-like body and assumed his normal form, just as a sage who gives up ignorance on awakening .
தத்ரூபமதிஸஂக்ஷிப்ய ஹநுமாந் ப்ரகரிதௌ ஸ்திதஃ৷৷5.1.206৷৷

த்ரீந் க்ரமாநிவ விக்ரம்ய பலிவீர்யஹரோ ஹரிஃ.


ஹநுமாந் Hanuman, தத் that, ரூபம் form, அதிஸஂக்ஷிப்ய contracting to very small size, பலிவீர்யஹரஃ just as Hari took small form to defeat king Bali, ஹரிஃ Lord Visnu, த்ரீந் three, க்ரமாந் strides, விக்ரம்ய இவ overpowering the valour, ப்ரகரிதௌ his original form, ஸ்திதஃ stood.

Hanuman returned to his normal form contracting to his small size, just like Lord Visnu returned to his original form after taking three strides and defeating the valour of king Bali.
ஸ சாருநாநாவிதரூபதாரீ பரஂ ஸமாஸாத்ய ஸமுத்ரதீரம்.

பரைரஷக்யஃ ப்ரதிபந்நரூபஃ ஸமீக்ஷிதாத்மா ஸமவேக்ஷிதார்தஃ৷৷5.1.207৷৷


சாருநாநாவிதரூபதாரீ who can take diffrent lovely forms, பரைஃ by others, அஷக்யஃ not possible, ஸஃ he, பரம் opposite side, ஸமுத்ரதீரம் sea shore, ஸமாஸாத்ய after reaching, ஸமீக்ஷிதாத்மா
gazing at his own self, ப்ரதிபந்நரூபஃ assumed a form suitable for the purpose, ஸமவேக்ஷிதார்தஃ considered.

He reached the opposite shore of the sea. He had achieved the impossible. One who could assume a variety of lovely forum, he, gazing at his own body, deliberated on the future course of action.
ததஃ ஸ லம்பஸ்ய கிரேஃ ஸமரித்தே விசித்ரகூடே நிபபாத கூடே .

ஸகேதகோத்தாலகநாலிகேரே மஹாத்ரிகூடப்ரதிமோ மஹாத்மா৷৷5.1.208৷৷


ததஃ then, மஹாத்ரிகூடப்ரதிமஃ top of the huge Trikuta mountain, ஸஃ he, மஹாத்மா great self, லம்பஸ்ய கிரேஃ on the mountain called Lamba, விசித்ரகூடே on a mountain with wonderful, ஸமரித்தே rich, ஸகேதகோத்தாலகநாலிகேரே in Kethaka Uddalaka, Panasa and Coconut trees, ப்ரதிமோ descended, நிபபாத landed கூடே peak

Then the high-souled Hanuman, who resembled a huge mountain, descended on the peak of the huge mountain Trikuta, called Lamba, which was wonderful with kethaka flowers, uddalaka and coconut trees.
ததஸ்து ஸம்ப்ராப்ய ஸமுத்ரதீரஂ ஸமீக்ஷ்ய லங்காஂ கிரிவர்யமூர்த்நி.

கபிஸ்து தஸ்நிந்நிபபாத பர்வதே விதூய ரூபஂ வ்யதயந்மரிகத்விஜாந்৷৷5.1.209৷৷


ததஃ then, கபிஃ து vanara also, ஸமுத்ரதீரம் to sea shore, ஸம்ப்ராப்ய after reaching, கிரிவர்யமூர்த்நி located on the mountain peak, லங்காம் Lanka, ஸமீக்ஷ்ய having observed, ரூபம் form, விதூய shook, மரிகத்விஜாந் beasts and birds, வ்யதயந் scared, தஸ்மிந் on that, பர்வதே on the mountain, நிபபாத landed.

Reaching the sea shore, beholding Lanka located on the peak of Trikuta, Hanuman shook his body, scaring the beasts and birds and landed on the mountain.
ஸ ஸாகரஂ தாநவபந்நகாயுதஂ பலேந விக்ரம்ய மஹோர்மிமாலிநம்.

நிபத்ய தீரே ச மஹோததேஸ்ததா ததர்ஷ லங்காமமராவதீமிவ৷৷5.1.210৷৷


ஸஃ he, தாநவபந்நகாயுதம் filled with demons and serpents, மஹோர்மிமாலிநம் of garland of high waves, ஸாகரம் ocean, பலேந by his process, விக்ரம்ய having crossed, மஹோததேஃ the great ocean, தீரே on the shore, நிபத்ய having landed, ததா then, அமராவதீமிவ resembling Amaravati, லங்காம் Lanka, ததர்ஷ he saw.

Landing on the shore after crossing by his prowess the great ocean filled with demons, and serpents, adorned with garlands of waves, Hanuman beheld Lanka which was like Amaravati, the capital of Indra.
இத்யார்ஷே ஷ்ரீமத்ராமாயணே வால்மீகீய ஆதிகாவ்யே ஸுந்தரகாண்டே ப்ரதமஸ்ஸர்கஃ৷৷
Thus ends the first sarga of Sundarakanda of the holy Ramayana, the first epic composed by sage Valmiki.